Instytut Pamięci Narodowej w Katowicach

W 2024 r. odbyło się 26 uroczystości oznaczania grobów powstańców śląskich znakiem pamięci „Tobie Polsko“ (w Poznaniu były 2 w jednym dniu).

Oznaczono 29 grobów powstańców śląskich na terenie 24 miejscowości.

24 oznaczone groby znajdują się na terenie województwa śląskiego,

2 oznaczone groby na terenie województwa wielkopolskiego,

1 oznaczony grób na terenie województwa łódzkiego,

1 oznaczony grób na terenie województwa małopolskiego

1 oznaczony grób na terenie województwa kujawsko-pomorskiego.

Od początku akcji zarejestrowano 390 wniosków.

Pracę nad 300  zakończono.

W roku 2024 procedowano ok. 100 wniosków.

Dotychczas w latach 2021-2024 oznaczono 122 groby.

Akcja oznaczania grobów znakiem pamięci opracowanym przez Oddziałowe Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Katowicach rozpoczęła się 5 lipca 2021 r. w dzień setnej rocznicy zakończenia III powstania śląskiego. Znak pamięci „Tobie Polsko” ma formę proporczyka o rozmiarach ok. 20 x 8 cm wykonanego z porcelany nagrobnej. Umieszczono na nim inwokację „Tobie Polsko”, pod którą znajduje się wizerunek orła otoczonego datami powstań, a poniżej napisy „Grób Powstańca Śląskiego” i „Instytut Pamięci Narodowej”. Proporzec jest  wzorowany na sztandarze powstańczym „Tobie Polsko”, który wykonano na początku 1920 r. w pracowni przy redakcji „Katolika” w Bytomiu i który obecnie znajduje się w zbiorach Muzeum Czynu Powstańczego w Górze Św. Anny. Muzeum posiada także fotografię z uroczystości upamiętniającej uchwalenie Konstytucji 3 Maja, która przedstawia pochód mieszkańców wsi Osiek (pow. strzelecki, woj. opolskie) z tymże sztandarem niesionym przez A. Szulca do Rozmierzy. Uroczyści te obchodzono na całym Górnym Śląsku w niedzielę 2 maja 1920 r. i były to pierwsze legalne obchody tej rocznicy na tym terenie. Dzięki postanowieniom artykułu 88 Traktatu Wersalskiego o przeprowadzeniu plebiscytu, dla zapewnienia jego bezstronności, w lutym 1920 r. obszar plebiscytowy wyłączono z państwa niemieckiego i poddano kontroli wojsk alianckich, a pełnię władzy przejęła na nim Międzysojusznicza Komisja Rządząca i Plebiscytowa Górnego Śląska z gen. Henri Le Rondem na czele. Umożliwiło to Polakom legalne demonstrowanie swoich dążeń i używanie symboli narodowych.

Oznaczenia grobów powstańców w 2024 r.:

1. 7 maja 2024 – Chorzów – oznaczenie grobu powstańca śląskiego Konstantego Szampery,
2. 9 maja 2024 – Lubliniec – oznaczenie grobu powstańca śląskiego Jana Wieczorka,
3. 9 maja 2024 – Lubliniec – oznaczenie grobu powstańca śląskiego Jana Nikodema Jaronia,
4. 7 czerwca 2024 – Tychy – oznaczenie grobu powstańca śląskiego Macieja Dedy,
5. 9 czerwca 2024 – Gliwice – oznaczenie grobu powstańca śląskiego Ignacego Budnego,
6. 14 czerwca 2024 – Siemianowice Śląskie – oznaczenie grobu powstańca śląskiego Ferdynanda Bednarczyka;
7. 18 czerwca 2024 – Mysłowice – oznaczenie grobu powstańca śląskiego Piotra Korusa;
8. 5 lipca 2024 – Katowice – oznaczenie grobu powstańca śląskiego Franciszka Poloczka;
9. 27 sierpnia 2024 – Ruda Śląska  – oznaczenie grobu powstańca śląskiego Stanisława Skiby;
10. 5 września 2024 – Poznań – oznaczenie grobu powstańca śląskiego Franciszka Brauna;
11. 5 września 2024 – Poznań – oznaczenie grobu powstańca śląskiego Edwarda Ochmańskiego;
12. 10 września 2024 – Rybnik  – oznaczenie grobu powstańca śląskiego Konrada Zimonia;
13. 13 września 2024 – Mikołów  – oznaczenie grobu powstańca śląskiego Emanuela Kaliny;
14. 18 września 2024 – Zwardoń  – oznaczenie grobu powstańca śląskiego Karola Zemana;
15. 20 września 2024 – Ruda Śląska  – oznaczenie grobu powstańca śląskiego Wacława Zimocha;
16. 20 września 2024 – Bieruń Stary – oznaczenie grobu powstańca śląskiego Jakuba Kostyry;
17. 20 września 2024 – Bieruń Stary – oznaczenie grobu powstańca śląskiego Jana Strzeżyka;
18. 24 września 2024 – Łódź  – oznaczenie grobu powstańca śląskiego Adama Olczaka;
19. 26 września 2024 – Bobrek – oznaczenie grobu powstańca śląskiego Michała Krawczyka;
20. 30 września 2024 – Radzionków  – oznaczenie grobu powstańca śląskiego Stanisława Molika;
21. 2 października 2024 - Inowrocław – oznaczenie grobu powstańca śląskiego Józefa Locha;
22. 4 października 2024 – Piekary Śląskie – oznaczenie grobu powstańca śląskiego Antoniego Ludygi;
23. 11 października 2024 – Jastrzębie Zdrój – oznaczenie grobu powstańca śląskiego Leona Serwotki;
24. 15 października 2024 – Tarnowskie Góry – oznaczenie grobu powstańca śląskiego Józefa Potyki;
25. 17 października 2024 – Pszczyna  – oznaczenie grobu powstańca śląskiego Jana Szłapy;
26. 17 października 2024 – Pszczyna  – oznaczenie grobu powstańca śląskiego Stanisława Michalika;
27. 21 października 2024 – Żory – oznaczenie grobu powstańca śląskiego Nikodema Wacławczyka;
28. 28 października 2024 – Nakło Śląskie – oznaczenie grobu powstańca śląskiego Jana Bramowskiego;
29. 21 listopada 2024 - Katowice - oznaczenie grobu powstańca śląskiego  Teodora Zaczyka.