Instytut Pamięci Narodowej w Katowicach

14 czerwca 2024 r. na cmentarzu przynależnym do parafii św. Antoniego z Padwy w Siemianowicach Śląskich odbyła się uroczystość oznaczenia grobu powstańca śląskiego śp. Ferdynanda Bednarczyka znakiem pamięci „Tobie Polsko” zorganizowana przez Urząd Miasta w Siemianowicach Śląskich oraz Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach.

W wydarzeniu udział wzięli: potomkowie weterana powstań śląskich - wnuk Janusz Górski oraz prawnuczka Joanna Ginter, zastępca Prezydenta Miasta Siemianowice Śląskie Beata Gałecka, Proboszcz parafii św. Antoniego z Padwy w Siemianowicach Śląskich ks. Adam Skutela, Naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN Jan Kwaśniewicz, Dyrektor Muzeum Miejskiego w Siemianowicach Śląskich Wojciech Grzyb, Naczelnik Wydziału Kultury i Sportu Urzędu Miasta Siemianowice Śląskie Krzysztof Nos, harcerze z Hufca ZHP Siemianowice Śląskie, a także delegacje społeczności uczniowskich ze szkół podstawowych nr 3 i 20 wraz z wychowawcami. 

Poczet sztandarowy wystawiło Miasto Siemianowice Śląskie. Wartę honorową przy grobie powstańca śląskiego zaciągnęli harcerze z Hufca ZHP Siemianowice Śląskie.

Uroczystość poprowadził Naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN Jan Kwaśniewicz, który we wstępie przybliżył ideę akcji „Powstańcy to wiara, nadzieja i cud - ocalmy groby Powstańców Śląskich od zapomnienia!” mającą na celu zewidencjonowanie jak największej liczby grobów, w których spoczywają powstańcy śląscy, a dotąd nie figurujących w dostępnych ewidencjach prowadzonych przez instytucje samorządowe i państwowe. Życiorys śp. Ferdynanda Bednarczyka przybliżyła Anna Binek-Zajda. Aktu oznaczenia grobu znakiem pamięci „Tobie Polsko” dokonał Jan Kwaśniewicz, po czym ks. proboszcz Adam Skutela odmówił modlitwę w intencji zmarłego powstańca oraz poświęcił miejsce jego wiecznego spoczynku. Po złożeniu kwiatów i zapaleniu zniczy uczestnicy wydarzenia utrwalili swą obecność na tym niecodziennym wydarzeniu wspólną pamiątkową fotografią.

Ferdynand Antoni Bednarczyk urodził się 7 stycznia 1891 r. w Niwce w powiecie będzińskim jako syn Władysława i Franciszki. Po ukończeniu szkoły powszechnej wstąpił do sosnowieckiej Szkoły Realnej, z której został relegowany z powodu rozpowszechniania broszur o treściach politycznych.

W 1907 r. odbywał praktykę w Fabryce Kotłów Parowych W. Fitzner i K. Gamper w Sosnowcu. Nie ustawał przy tym w prowadzeniu działalności agitacyjnej, szczególnie w późniejszym czasie zintensyfikowanej na terenie Mysłowic, za co został w dniu 1 maja 1909 r. zatrzymany przez policję niemiecką i dotkliwie pobity. Zbiegł do Jęzora leżącego w obrębie Cesarstwa Austriackiego, gdzie wyleczył się z ran i po miesiącu powrócił do Sosnowca.

Podjął naukę rzemiosła w zakładzie kotlarskim prowadzonym między innymi przez mistrza Kubalkę. zakończoną po roku zdanym egzaminem czeladniczym. Niedługo potem został aresztowany z powodu oskarżeń o działalność wywrotową przeciwko władzy państwowej trafił do więzienia najpierw w Będzinie, potem w Piotrkowie. Następnie zesłano go na ciężkie roboty do Jekaterynosławia, później zaś do Zaporoża.

W dniu 1 sierpnia 1914 r. został zmobilizowany do armii carskiej. W połowie grudnia 1915 r. dostał się do niewoli niemieckiej, w której przebywał sześć miesięcy, po czym przewieziony został do przymusowej pracy w kopalni „Richter” w Siemianowicach, z której po kilku dniach zbiegł. Ukrywał się w Drohobyczu, gdzie na klika tygodni podjął zatrudnienie w Państwowej Fabryce Olejów Mineralnych. W październiku 1916 r. znalazł się w Krakowie, a po dwóch latach powrócił do rodzinnego domu.

Wstąpił w szeregi Milicji Ludowej w Niwce, potem do Straży Kolejowej w Maczkach. Po złożeniu egzaminu w 1919 r. objął służbę na Posterunku Policji Państwowej w Maczkach. Uczestniczył w I i II powstaniu śląskim. Aktywnie działał w Związku Powstańców Śląskich grupa Siemianowice Śląskie. W latach 1945-1950 pracował w kopalni węgla kamiennego „Siemianowice” w charakterze ślusarza. Zmarł w dniu 19 grudnia 1950 r. w Siemianowicach Śląskich wskutek wypadku śmiertelnego jakiego doznał w miejscu pracy.

Akcja oznaczania grobów znakiem pamięci opracowanym przez Oddziałowe Biuro Upamiętniania Walk i​​​​​​​ Męczeństwa IPN w Katowicach rozpoczęła się 5 lipca 2021 r. w dzień setnej rocznicy zakończenia III powstania śląskiego. Wykonany z porcelany nagrobnej znak pamięci „Tobie Polsko” ma formę proporczyka o wymiarach 20 cm x 8 cm. Umieszczono na nim inwokację „Tobie Polsko”, pod którą znajduje się wizerunek orła otoczonego datami powstań, a poniżej napisy „Grób Powstańca Śląskiego” i „Instytut Pamięci Narodowej”. Proporczyk jest wzorowany na sztandarze powstańczym „Tobie Polsko” pochodzącym z początku 1920 r. utworzonym w pracowni znajdującej się przy redakcji „Katolika” w Bytomiu, obecnie zaś przechowywanym w Muzeum Czynu Powstańczego w Górze Św. Anny.