Instytut Pamięci Narodowej w Katowicach

18 czerwca 2024 r. w Mysłowicach odbyła się uroczystość upamiętniająca powstańca śląskiego Piotra Korusa. Wydarzenie rozpoczęło się w siedzibie Szkoły Podstawowej nr 10 im. Karola Miarki uroczystą akademią przygotowaną przez uczniów. Podczas wzruszającego wystąpienia można było wysłuchać pieśni powstańczych i wierszy min. Jana Nikodema Jaronia oraz obejrzeć film nawiązujący do czasów powstań przygotowany przez społeczność szkolną w ramach kuratoryjnego projektu „Szkoła patriotów”. Tę część uroczystości poprowadziła p. dr Katarzyna Kuroczka.

Następnie uczestnicy udali się na cmentarz parafii pw. św. Jacka w Mysłowicach przy ul. Granicznej, gdzie odbyła się uroczystość oznaczenia grobu Piotra Korusa znakiem pamięci „Tobie Polsko”. Wydarzenie to zostało zorganizowane przez Oddziałowe Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Katowicach. W uroczystości wzięli udział: rodzina powstańca śląskiego, w tym wnuczka powstańca p. Wanda Leś oraz wnuk Janusz Młynek, Mariola Czypionka – dyrektor SP nr 10, ks. dr Andrzej Hoinkis dziekan Dekanatu Mysłowice, ks. Mirosław Dubiel – proboszcz parafii pw. św. Jacka, poczet sztandarowy Związku Górnośląskiego oraz młodzież szkolna

Instytut Pamięci Narodowej reprezentował Jan Kwaśniewicz naczelnik OBUWiM w Katowicach, który poprowadził uroczystość. Po przywitaniu gości przybliżył zgromadzonym genezę akcji „Powstańcy to wiara, nadzieja i cud! Ocalmy groby powstańców śląskich od zapomnienia” oraz symbolikę znaku pamięci „Tobie Polsko”, jak również życiorys Piotra Korusa. W dalszej części przystąpiono do oznaczenia grobu weterana, a ks. Mirosław Dubiel poprowadził modlitwę. Następnie głos zabrała p. Wanda Leś. Na grobie złożono również kwiaty i zapalono znicze.

Piotr Korus urodził się 9 września 1885 r. w Brzezince (obecnie dzielnica Mysłowic). Był synem Wojciecha i Marianny. Od 1903 r. aktywnie działał w Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół” w Mysłowicach, Kosztowach i Brzezince. Sprawował funkcję prezesa okręgu mysłowickiego Towarzystwa. Działał na rzecz powrotu Górnego Śląska do Polski, udzielając się m.in. jako prezes Miejscowej Rady Ludowej w Brzezince i Polskiego Komitetu Plebiscytowego w Brzezince. Należał również do Polskiej Organizacji Wojskowej. W 1919 r. w czasie I powstania śląskiego walczył pod dowództwem Wojciecha Hetmańskiego na terenie Mysłowic i Brzezinki. Po zakończeniu walk powstańczych był zmuszony uchodzić na teren Małopolski. Pełnił wówczas funkcję oficera prowiantowego, a następnie kontrolera żywności w obozach powstańczych w Jaworznie, Szczakowej i Sosnowcu. Natomiast w latach 1920-1921 podczas kolejnych powstań śląskich działał na terenie rodzinnej miejscowości. Zabezpieczał wówczas zakłady przemysłowe i urzędy oraz dostarczał broń powstańcom. W czasie II wojny światowej był prześladowany przez Niemców z powodu swojej przeszłości powstańczej. Skonfiskowano również jego majątek. W 1941 r. został aresztowany i osadzony w obozie w Mysłowicach. Po wyzwoleniu objął stanowisko wójta w Szombierkach. Wstąpił do Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w Brzezince. Za pracę na niwie społecznej został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi (1946 r.). Natomiast za udział w walkach niepodległościowych uhonorowano go Śląskim Krzyżem Powstańczym (1967 r.) oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1967 r.). Zmarł 28 września 1972 r.

Opr.: D. Mikoda

Akcja oznaczania grobów znakiem pamięci opracowanym przez Oddziałowe Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Katowicach rozpoczęła się 5 lipca 2021 r w dzień setnej rocznicy zakończenia III powstania śląskiego. Znak pamięci „Tobie Polsko” ma formę proporczyka o rozmiarach ok. 20 x 8 cm wykonanego z porcelany nagrobnej. Umieszczono na nim inwokację „Tobie Polsko”, pod którą znajduje się wizerunek orła otoczonego datami powstań, a poniżej napisy „Grób Powstańca Śląskiego” i „Instytut Pamięci Narodowej”. Proporzec jest  wzorowany na sztandarze powstańczym „Tobie Polsko”, który wykonano na początku 1920 r. w pracowni przy redakcji „Katolika” w Bytomiu i który obecnie znajduje się w zbiorach Muzeum Czynu Powstańczego w Górze Św. Anny. Muzeum posiada także fotografię z uroczystości upamiętniającej uchwalenie Konstytucji 3 Maja, która przedstawia pochód mieszkańców wsi Osiek (pow. strzelecki, woj. opolskie) z tymże sztandarem niesionym przez A. Szulca do Rozmierzy. Uroczyści te obchodzono na całym Górnym Śląsku w niedzielę 2 maja 1920 r. i były to pierwsze legalne obchody tej rocznicy na tym terenie. Dzięki postanowieniom artykułu 88 Traktatu Wersalskiego o przeprowadzeniu plebiscytu, dla zapewnienia jego bezstronności, w lutym 1920 r. obszar plebiscytowy wyłączono z państwa niemieckiego i poddano kontroli wojsk alianckich, a pełnię władzy przejęła na nim Międzysojusznicza Komisja Rządząca i Plebiscytowa Górnego Śląska z gen. Henri Le Rondem na czele. Umożliwiło to Polakom legalne demonstrowanie swoich dążeń i używanie symboli narodowych.