Instytut Pamięci Narodowej w Katowicach

20 września 2024 r. w Rudzie Śląskiej odbyła się uroczystość oznaczenia grobu powstańca śląskiego ppor. Wacława Zimocha znakiem pamięci „Tobie Polsko“. Wydarzenie rozpoczęło się od uroczystej mszy św. w kościele pw. św. Pawła w Rudzie Śląskiej. Następnie uczestnicy upamiętnienia udali się na cmentarz komunalny, przy ul. Chorzowskiej, gdzie znajduje się mogiła ppor. Wacława Zimocha. Odsłonięcia grobu dokonał Prezydent Rudy Śląskiej oraz Wnuk Wacława Zimocha. Następnie Danuta Mikoda (OBUWiM IPN w Katowicach) oznaczyła grób powstańca znakiem pamięci „Tobie Polsko". Na zakończenie uroczystości złożono kwiaty i zapalono znicze.

Ppor. Wacław Zimoch urodził się 20 września 1897 r. Był uczestnikiem powstania wielkopolskiego, wojny polsko-bolszewickiej oraz III powstania śląskiego. Został uhonorowany: Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Śląskim Krzyżem Powstańczym oraz Krzyżem Walecznych.  

Akcja oznaczania grobów znakiem pamięci opracowanym przez Oddziałowe Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Katowicach rozpoczęła się 5 lipca 2021 r. w dzień setnej rocznicy zakończenia III powstania śląskiego. Znak pamięci „Tobie Polsko” ma formę proporczyka o rozmiarach ok. 20 x 8 cm wykonanego z porcelany nagrobnej. Umieszczono na nim inwokację „Tobie Polsko”, pod którą znajduje się wizerunek orła otoczonego datami powstań, a poniżej napisy „Grób Powstańca Śląskiego” i „Instytut Pamięci Narodowej”. Proporzec jest  wzorowany na sztandarze powstańczym „Tobie Polsko”, który wykonano na początku 1920 r. w pracowni przy redakcji „Katolika” w Bytomiu i który obecnie znajduje się w zbiorach Muzeum Czynu Powstańczego w Górze Św. Anny. Muzeum posiada także fotografię z uroczystości upamiętniającej uchwalenie Konstytucji 3 Maja, która przedstawia pochód mieszkańców wsi Osiek (pow. strzelecki, woj. opolskie) z tymże sztandarem niesionym przez A. Szulca do Rozmierzy. Uroczyści te obchodzono na całym Górnym Śląsku w niedzielę 2 maja 1920 r. i były to pierwsze legalne obchody tej rocznicy na tym terenie. Dzięki postanowieniom artykułu 88 Traktatu Wersalskiego o przeprowadzeniu plebiscytu, dla zapewnienia jego bezstronności, w lutym 1920 r. obszar plebiscytowy wyłączono z państwa niemieckiego i poddano kontroli wojsk alianckich, a pełnię władzy przejęła na nim Międzysojusznicza Komisja Rządząca i Plebiscytowa Górnego Śląska z gen. Henri Le Rondem na czele. Umożliwiło to Polakom legalne demonstrowanie swoich dążeń i używanie symboli narodowych.