Instytut Pamięci Narodowej w Katowicach

W dniu 10 września na cmentarzu komunalnym w Rybniku przy ul. Rudzkiej odbyła się uroczystość oznaczenia grobu powstańca śląskiego śp. Konrada Zimonia znakiem pamięci „Tobie Polsko” zorganizowana przez Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach.

W wydarzeniu udział wzięli: potomkowie rodziny weterana powstań śląskich, którzy stawili się w licznej reprezentacji na czele z synem śp. Konrada Zimonia – Tadeuszem, sekretarz Miasta Rybnika Robert Cebula, proboszcz parafii Matki Bożej Bolesnej w Rybniku ks. Marek Noras, zastępca Dyrektora do spraw merytorycznych i wydawniczych Muzeum im. o. Emila Drobnego w Rybniku dr Bogdan Kloch, przewodniczka po Rybniku i autorka bloga „Szuflada Małgosi” Małgorzata Płoszaj, a także Krzysztof Kopiczko nauczyciel z Zespołu Szkół Technicznych w Rybniku.

Uroczystość poprowadził Naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN Jan Kwaśniewicz, który we wstępie przybliżył ideę akcji „Powstańcy to wiara, nadzieja i cud - ocalmy groby Powstańców Śląskich od zapomnienia!” mającą na celu zewidencjonowanie jak największej liczby grobów, w których spoczywają powstańcy śląscy, a dotąd nie figurujących w dostępnych ewidencjach prowadzonych przez instytucje samorządowe i państwowe. Życiorys śp. Konrada Zimonia przybliżyła Anna Binek-Zajda. Aktu oznaczenia grobu znakiem pamięci „Tobie Polsko” dokonał Jan Kwaśniewicz, po czym ks. proboszcz Marek Noras odmówił modlitwę w intencji zmarłego powstańca oraz poświęcił miejsce jego wiecznego spoczynku. Wzruszające, rodzinne wspomnienia przywołał mąż wnuczki śp. Konrada Zimonia – Sławomir Kobiec. Po złożeniu kwiatów i zapaleniu zniczy uczestnicy wydarzenia utrwalili swą obecność na tym niecodziennym wydarzeniu wspólną pamiątkową fotografią.

Konrad Zimoń urodził się 15 lutego 1899 r. w Wielopolu powiecie rybnickim z ojca Józefa i matki Gertrudy z Cieciorów. Po ukończeniu szkoły podjął pracę jako robotnik. W lutym 1918 r. został wcielony do armii niemieckiej i wysłany na front, gdzie 21 września dostał się do niewoli francuskiej. Miesiąc później zgłosił się do Armii Polskiej we Francji, z którą powrócił do Polski i walczył na froncie wschodnim. Po wyleczeniu z ran doznanych w bitwie pod Mławą został zwolniony z wojska. Powróciwszy do domu rodzinnego wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej, a także Towarzystwa Samopomocy Górnoślązaków. Niestrudzenie działał na rzecz powrotu Górnego Śląska do Macierzy. Aktywnie uczestniczył w akcji plebiscytowej podejmując się różnych odpowiedzialnych zadań. Zasłużył się organizowaniem zapasów broni i amunicji, toteż do wybuchu trzeciego powstania śląskiego, w którym brał czynny udział musiał się ukrywać. Odznaczony Medalem Niepodległości. Zmarł 1 lutego 1991 r.

Akcja oznaczania grobów znakiem pamięci opracowanym przez Oddziałowe Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Katowicach rozpoczęła się 5 lipca 2021 r w dzień setnej rocznicy zakończenia III powstania śląskiego. Znak pamięci „Tobie Polsko” ma formę proporczyka o rozmiarach ok. 20 x 8 cm wykonanego z porcelany nagrobnej. Umieszczono na nim inwokację „Tobie Polsko”, pod którą znajduje się wizerunek orła otoczonego datami powstań, a poniżej napisy „Grób Powstańca Śląskiego” i „Instytut Pamięci Narodowej”. Proporzec jest  wzorowany na sztandarze powstańczym „Tobie Polsko”, który wykonano na początku 1920 r. w pracowni przy redakcji „Katolika” w Bytomiu i który obecnie znajduje się w zbiorach Muzeum Czynu Powstańczego w Górze Św. Anny. Muzeum posiada także fotografię z uroczystości upamiętniającej uchwalenie Konstytucji 3 Maja, która przedstawia pochód mieszkańców wsi Osiek (pow. strzelecki, woj. opolskie) z tymże sztandarem niesionym przez A. Szulca do Rozmierzy. Uroczyści te obchodzono na całym Górnym Śląsku w niedzielę 2 maja 1920 r. i były to pierwsze legalne obchody tej rocznicy na tym terenie. Dzięki postanowieniom artykułu 88 Traktatu Wersalskiego o przeprowadzeniu plebiscytu, dla zapewnienia jego bezstronności, w lutym 1920 r. obszar plebiscytowy wyłączono z państwa niemieckiego i poddano kontroli wojsk alianckich, a pełnię władzy przejęła na nim Międzysojusznicza Komisja Rządząca i Plebiscytowa Górnego Śląska z gen. Henri Le Rondem na czele. Umożliwiło to Polakom legalne demonstrowanie swoich dążeń i używanie symboli narodowych.