Instytut Pamięci Narodowej w Katowicach

26 września 2024 r. na cmentarzu przynależnym do parafii pw. Przenajświętszej Trójcy w Bobrku gminie Chełmek odbyła się uroczystość oznaczenia grobu weterana powstań śląskich śp. Michała Krawczyka znakiem pamięci „Tobie Polsko”.

Uroczystość została zorganizowana przez Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach.

W wydarzeniu udział wzięli: potomkowie rodziny weterana powstań śląskich na czele z jego córką Zofią Pudło, sołtys sołectwa Bobrek Piotr Nędza, proboszcz parafii pw. Przenajświętszej Trójcy w Bobrku ks. kanonik Józef Sowa, delegacja społeczności szkolnej Samorządowego Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 2 im. Powstańców Śląskich w Chełmku na czele z dyrektorem panem Markiem Idzikiem oraz delegacja społeczności szkolnej Samorządowego Zespołu Szkół w Bobrku im. Kardynała Adama Stefana Sapiehy.

Uroczystość poprowadził naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN Jan Kwaśniewicz, który we wstępie przybliżył ideę akcji „Powstańcy to wiara, nadzieja i cud - ocalmy groby Powstańców Śląskich od zapomnienia!” mającą na celu zewidencjonowanie jak największej liczby grobów, w których spoczywają powstańcy śląscy, a dotąd nie figurujących w dostępnych ewidencjach prowadzonych przez instytucje samorządowe i państwowe. Życiorys śp. Michała Krawczyka przybliżyła Anna Binek-Zajda (OBUWiM IPN Katowice). Aktu oznaczenia grobu znakiem pamięci „Tobie Polsko” dokonał Jan Kwaśniewicz, po czym proboszcz ks. kanonik Józef Sowa odmówił modlitwę w intencji zmarłego powstańca oraz poświęcił miejsce jego wiecznego spoczynku. Po złożeniu kwiatów i zapaleniu zniczy uczestnicy wydarzenia utrwalili swą obecność na tym niecodziennym wydarzeniu wspólną pamiątkową fotografią.

Michał Krawczyk urodził się 29 września 1900 r. w Gorzowie w powiecie chrzanowskim jako syn Piotra i Marii Kobyłczyk. Po ukończeniu szkoły pracował zarobkowo w Oświęcimiu. Brał udział w III powstaniu śląskim walcząc w składzie 5 kompanii II batalionu 6 pułku pszczyńskiego. Chrzest bojowy przeszedł w walkach frontowych pod Starym Koźlem, Kędzierzynem, Jasioną, Zakrzowem, w rejonie Góry Św. Anny. Ranny w bitwie pod Gogolinem. W okresie dwudziestolecia międzywojennego pracował najpierw w kopalni węgla kamiennego w Szopienicach, a później w fabryce obuwia Bata SA w Chełmku. Aresztowany przez gestapo w 1942 r. Początkowo przebywał w obozie Blechhammer, 17 grudnia 1943 r. przewieziony transportem zbiorowym do KL Auschwitz, skąd 3 maja 1944 r. skierowany został do KL Neuengamme. Odznaczony Śląskim Krzyżem Powstańczym oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Zmarł 2 maja 1982 r.

Akcja oznaczania grobów znakiem pamięci opracowanym przez Oddziałowe Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Katowicach rozpoczęła się 5 lipca 2021 r. w dzień setnej rocznicy zakończenia III powstania śląskiego. Znak pamięci „Tobie Polsko” ma formę proporczyka o rozmiarach ok. 20 x 8 cm wykonanego z porcelany nagrobnej. Umieszczono na nim inwokację „Tobie Polsko”, pod którą znajduje się wizerunek orła otoczonego datami powstań, a poniżej napisy „Grób Powstańca Śląskiego” i „Instytut Pamięci Narodowej”. Proporzec jest  wzorowany na sztandarze powstańczym „Tobie Polsko”, który wykonano na początku 1920 r. w pracowni przy redakcji „Katolika” w Bytomiu i który obecnie znajduje się w zbiorach Muzeum Czynu Powstańczego w Górze Św. Anny. Muzeum posiada także fotografię z uroczystości upamiętniającej uchwalenie Konstytucji 3 Maja, która przedstawia pochód mieszkańców wsi Osiek (pow. strzelecki, woj. opolskie) z tymże sztandarem niesionym przez A. Szulca do Rozmierzy. Uroczyści te obchodzono na całym Górnym Śląsku w niedzielę 2 maja 1920 r. i były to pierwsze legalne obchody tej rocznicy na tym terenie. Dzięki postanowieniom artykułu 88 Traktatu Wersalskiego o przeprowadzeniu plebiscytu, dla zapewnienia jego bezstronności, w lutym 1920 r. obszar plebiscytowy wyłączono z państwa niemieckiego i poddano kontroli wojsk alianckich, a pełnię władzy przejęła na nim Międzysojusznicza Komisja Rządząca i Plebiscytowa Górnego Śląska z gen. Henri Le Rondem na czele. Umożliwiło to Polakom legalne demonstrowanie swoich dążeń i używanie symboli narodowych.