English version
6 marca 2026 r. Anna Badura przeprowadziła zajęcia archiwalne dla harcerek z Hufca Harcerek ZHR na Podbeskidziu im. Zofii Kossak. W trakcie spotkania uczestniczki zapoznały się z działalnością Instytutu Pamięci Narodowej oraz zwiedziły jeden z magazynów archiwalnych, gdzie miały okazję zobaczyć wybrane materiały z zasobu IPN.
Tematem przewodnim zajęć były młodzieżowe organizacje antykomunistyczne działające na Górnym Śląsku po II wojnie światowej, szczególnie te, które odwoływały się do etosu harcerskiego. W tym kontekście omówiono działalność Tajnego Harcerstwa Krajowego – Szeregów Wolności.
Była to konspiracyjna organizacja młodzieżowa, założona w marcu 1948 r. przez uczniów Gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki w Mysłowicach. Z organizacją związanych było blisko 70 osób. Jej członkowie prowadzili działalność niepodległościową, przygotowywali i kolportowali ulotki, wydawali własne pismo, a także tworzyli i zabezpieczali archiwum organizacyjne. THK-SW działało do końca 1952 r., pozostając przez wiele lat poza zasięgiem komunistycznego aparatu bezpieczeństwa. Po rozpracowaniu organizacji jej członkowie zostali aresztowani, poddani śledztwu i skazani na wieloletnie kary więzienia. W latach dziewięćdziesiątych wyroki te uznano za nieważne.
Podczas zajęć harcerki zapoznały się także z dokumentacją dotyczącą Zdzisława Krausa — jednego z żołnierzy podziemia niepodległościowego walczącego na Podbeskidziu w szeregach Narodowych Sił Zbrojnych pod dowództwem Henryka Flamego „Bartka”.
Spotkanie było okazją do przybliżenia młodzieży zasobu archiwalnego IPN oraz pokazania, jak ważną rolę pełnią dokumenty w zachowywaniu pamięci o lokalnych bohaterach i organizacjach niepodległościowych. Archiwalia pozwalają nie tylko poznawać fakty historyczne, lecz także lepiej rozumieć postawy ludzi, którzy w czasach komunistycznych represji pozostali wierni Polsce i wartościom wolnościowym.
