Henryk Sławik (1894-1944) – polityk, dziennikarz i działacz społeczny. Urodził się w Szerokiej na Górnym Śląsku, w rodzinie chłopskiej. Przed 1914 r. pracował jako robotnik m.in. w Altonie k. Hamburga, w czasie I wojny światowej był żołnierzem armii niemieckiej i jeńcem w obozie na Syberii. Po 1918 r. walczył w powstaniach śląskich i aktywnie uczestniczył w kampanii przed plebiscytem mającym zadecydować o przynależności państwowej tego regionu. W latach dwudziestych i trzydziestych XX w. dynamicznie działał na Górnym Śląsku w Polskiej Partii Socjalistycznej, był wieloletnim redaktorem „Gazety Robotniczej”, radnym miejskim i członkiem Śląskiej Rady Wojewódzkiej, prezesem Syndykatu Dziennikarzy Polskich Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego oraz członkiem wielu komitetów i towarzystw społecznych. W 1939 r. los rzucił go, podobnie jak kilkadziesiąt tysięcy polskich uchodźców, na Węgry, gdzie na skutek niezwykłego splotu wydarzeń stanął na czele polskiego komitetu. Współpracował zwłaszcza ze swym przyjacielem Józsefem Antallem, wysokim urzędnikiem w tamtejszym MSW. Znakomicie organizując jawną i tajną opiekę nad rzeszą wojennych uciekinierów, obaj przyczynili się do uratowania tysięcy osób, w tym wielu polskich Żydów. Po wkroczeniu Niemców na Węgry w marcu 1944 r. Sławik musiał się ukrywać, wpadł jednak w ręce hitlerowców i po brutalnym śledztwie został wywieziony do obozu w Mauthausen-Gusen. Tam 23 sierpnia 1944 r. powieszono go wraz z kilkoma jego współpracownikami. W 1990 r. uhonorowany został tytułem Sprawiedliwego wśród Narodów Świata, a w 2010 r. odznaczony Orderem Orła Białego.
Henryk Sławik jest patronem Przystanku Historia IPN w Katowicach, przy ul. św. Jana 10.
Polecamy:
- Publikacja dr. hab. Tomasza Kurpierza „Henryk Sławik 1894–1944. Biografia socjalisty“.
- Broszura Grzegorza Łubczyka „Henryk Sławik“ (PDF do pobrania) w ramach serii „Bohaterowie Niepodległej”.
- Broszura edukacyjna dr. hab. Tomasza Kurpierza „Henryk Sławik 1894-1944. Górnośląski Sprawiedliwy wśród Narodów Świata“.
- Artykuł dr. hab. Tomasza Kurpierza „Polonia semper fidelis”. Henryk Sławik i József Antall.
- Artykuł dr. hab. Tomasza Kurpierza „Bohater nie bierze się znikąd. Zanim Henryk Sławik ratował Żydów w czasie wojny“.
- Artykuł dr. hab. Tomasza Kurpierza „Henryk Sławik i József Antall“.
- Artykuł dr. hab. Tomasza Kurpierza „Sprawiedliwy Sławik“.
- „PodCzas. Podcast IPN Katowice” – „Henryk Sławik. Górnośląski Sprawiedliwy wśród Narodów Świata“ - 24 maja 2023
- „PodCzas – Podcast IPN Katowice“ – Schronienie na Węgrzech. Akcja pomocy polskim Żydom w czasie II wojny światowej, 7 sierpnia 2024
Zapraszamy do obejrzenia spotkania z Tomaszem Kurpierzem, autorem książki poświęconej Henrykowi Sławikowi.



