Instytut Pamięci Narodowej w Katowicach

Następny

Powrót

pauza

23 września 2026 r. na cmentarzu parafialnym w Bytomiu-Łagiewnikach odbyła się uroczystość oznaczenia znakiem pamięci „Tobie Polsko” grobu weterana powstań śląskich Augustyna Feliksa. Uroczystość została zorganizowana przez Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach.

W wydarzeniu udział wzięli: radna Sejmiku Województwa Śląskiego Aleksandra Poloczek, dyrektor Katowickiego Oddziału IPN dr Andrzej Sznajder, komendant III Komisariatu Policji w Bytomiu nadkom. Jarosław Chmiel, naczelnik Wydziału Kultury i Sportu Urzędu Miejskiego w Bytomiu Krystyna Jankowiak-Markwica, proboszcz parafii pw. św. Jana Nepomucena w Bytomiu ks. Jarosław Oleś, wiceprezes Towarzystwa Miłośników Bytomia Janusz Michura, dyrektor Zespołu Szkół Usługowo-Rzemieślniczych w Bytomiu Jacek Laburda, a także przedstawiciele Szkoły Podstawowej nr 28 im. Królowej Jadwigi w Bytomiu, z nauczycielką historii Bożeną Oporek na czele, wraz z uczniami, oraz przedstawiciele Szkoły Podstawowej nr 27 w Bytomiu, z panią dyrektor Bożeną Szmalec na czele, wraz z uczniami. W uroczystości uczestniczyli również harcerze z 5. Bytomskiej Drużyny Harcerskiej „Nadzieja” oraz 36. Drużyny Harcerskiej ZHP Hufiec Bytom, a także przedstawiciele Związku Górnośląskiego – Koła Łagiewniki. W wydarzeniu licznie uczestniczyli członkowie rodziny Augustyna Feliksa.

Następny

Powrót

pauza

Przemówienia okolicznościowe wygłosiły radna Sejmiku Województwa Śląskiego Aleksandra Poloczek oraz naczelnik Wydziału Kultury i Sportu Urzędu Miejskiego w Bytomiu Krystyna Jankowiak-Markwica.

Dyrektor Katowickiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej dr Andrzej Sznajder przybliżył ideę akcji „Powstańcy to wiara, nadzieja i cud – ocalmy groby Powstańców Śląskich od zapomnienia!”. Jej celem jest zewidencjonowanie jak największej liczby grobów, w których spoczywają powstańcy śląscy, a które dotąd nie figurowały w dostępnych ewidencjach prowadzonych przez instytucje samorządowe i państwowe.

Sylwetkę Augustyna Feliksa przedstawił jego wnuk, Roman Feliks. Następnie dyrektor Katowickiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej dr Andrzej Sznajder dokonał aktu oznaczenia grobu znakiem pamięci „Tobie Polsko”. Modlitwie w intencji zmarłego przewodniczył ks. Jarosław Oleś. Uroczystość zakończyło złożenie kwiatów oraz zapalenie zniczy.

Augustyn Feliks urodził się 8 października 1896 r. w Radzionkowie w powiecie tarnogórskim. Wychowywał się w polskiej rodzinie głęboko przywiązanej do polskości Śląska. Za uczęszczanie w 1908 r. na polski katechizm był poddawany szykanom ze strony niemieckiego nauczyciela. Po ukończeniu edukacji został powołany do armii niemieckiej. Walczył na froncie rosyjskim oraz francuskim. Po powrocie do domu zaangażował się na rzecz propolskiej sprawy.

2 marca 1919 r. wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej na Górnym Śląsku. Przed wybuchem I powstania śląskiego brał udział w tajnej produkcji bomb, a podczas samych walk pełnił funkcję łącznika i informatora. W czasie II powstania śląskiego brał udział w akcjach rozbrajania niemieckiej policji SiPo. W okresie przygotowań do plebiscytu w latach 1920–1921 działał jako kurier Polskiego Komitetu Plebiscytowego: roznosił ulotki i prasę, kleił afisze, uczestniczył w spisie ludności, ochraniał polskie wiece oraz organizował sekcję sportową jako naczelnik Klubu Sportowego „Zgorzelec”.

Na kilka miesięcy przed wybuchem III powstania śląskiego zorganizował i wywerbował pluton szturmowy. Od 2 maja 1921 r. brał czynny udział w III powstaniu śląskim z bronią w ręku jako plutonowy w 4. Kompanii Szturmowej Bytomskiej. Odpowiadał za ewidencję i administrację pododdziału oraz brał udział w ciężkich walkach m.in. w Sławięcicach, Bierawie, Kędzierzynie, Starym Koźlu oraz w rejonie Góry św. Anny.

W okresie międzywojennym mieszkał w Łagiewnikach (Kolonia Zgorzelec), gdzie prowadził działalność kupiecką. W 1922 r. ożenił się z Gertrudą z domu Długajczyk, z którą miał troje dzieci. Był aktywnym członkiem Związku Powstańców Śląskich.

We wrześniu 1939 r. był przewodniczącym połączonej grupy powstańczej Kolonia Zgorzelec i Zygmunt organizując obronę przed oddziałami niemieckiego Freikorpsu na odcinku Łagiewniki–Zgorzelec. Ścigany przez Gestapo i lokalnych hitlerowców, musiał opuścić Śląsk i ukrywać się poza jego granicami. Augustyn Feliks przedostał się do Generalnego Gubernatorstwa i 24 stycznia 1940 r. wstąpił do konspiracji w strukturach Armii Krajowej w Krakowie (placówka AK Kraków-Południe).

Po wyzwoleniu powrócił na Śląsk i pracował aż do emerytury jako kierownik sklepu w Spółdzielni Spożywczej w Bytomiu. Za swoją patriotyczną postawę i zasługi bojowe został odznaczony Śląskim Krzyżem Powstańczym, Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Augustyn Feliks zmarł 11 kwietnia 1983 r.