English version
5 lipca 2026 r. w Przystanku Historia – Centrum Edukacyjnym IPN w Katowicach im. Henryka Sławika odbyła się otwarta projekcja filmu dokumentalnego „Zmarłych pogrzebać”, przygotowanego przez Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku.
Przed rozpoczęciem seansu Michał Miwa-Młot z Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Katowicach przedstawił historyczny kontekst wydarzeń ukazanych w filmie. Omówił genezę i przebieg ludobójstwa dokonanego przez członków ukraińskich ugrupowań nacjonalistycznych, m.in. OUN-UPA, na ludności polskiej Wołynia i Małopolski Wschodniej. Zwrócił również uwagę, że projekcja została zorganizowana w związku z przypadającą 11 lipca rocznicą tzw. Krwawej Niedzieli – kulminacyjnego momentu ludobójstwa dokonanego na Polakach na Wołyniu w 1943 r.
Film autorstwa Katarzyny Underwood z Oddziału IPN w Gdańsku stanowi zapis rozmów z osobami ocalałymi z ludobójstwa na Wołyniu. To poruszające świadectwa ukazujące doświadczenie ludzkiego cierpienia, żałoby po utracie najbliższych oraz wieloletniej traumy. Bohaterowie filmu podejmują również refleksję nad pamięcią o ofiarach, możliwością przebaczenia sprawcom oraz potrzebą godnego pochówku zamordowanych.
Produkcję wzbogacają archiwalne fotografie osób zamordowanych na Wołyniu w latach 1942–1943, a warstwę muzyczną filmu tworzą kompozycje Krzesimira Dębskiego, podkreślające emocjonalny wymiar przedstawionych świadectw.
Spotkanie było okazją do pogłębionej refleksji nad jedną z najtragiczniejszych kart historii XX wieku oraz nad znaczeniem zachowania pamięci o ofiarach ludobójstwa na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej. Wysłuchanie relacji świadków przypomniało, jak istotne jest dokumentowanie ich doświadczeń i przekazywanie wiedzy o tych wydarzeniach kolejnym pokoleniom.
