Instytut Pamięci Narodowej - Katowice

https://katowice.ipn.gov.pl/pl3/aktualnosci/229341,Zmarl-Jan-Pilat.html
27.02.2026, 10:17
Jan Piłat. Fot. Monika Kobylańska/IPN

Zmarł Jan Piłat

03.09.2025

Z wielkim smutkiem przyjęliśmy informację, że 3 września 2025 r. w Zebrzdowicach, w wieku 74 lat, zmarł Jan Piłat, uczestnik strajku w KWK Manifest Lipcowy w 1980 r., członek Komitetu Strajkowego MKS Jastrzębie w 1988 r. Odszedł dokładnie w dniu, kiedy w Jastrzębiu-Zdroju strajkujący podpisali ze stroną rządową 45 lat temu Porozumienie Jastrzębskie.

Msza święta żałobna za śp. Jana Piłata zostanie odprawiona 9 września 2025 r. o godz. 10.00 w kościele pw. św. Katarzyny i Opatrzności Bożej w Jastrzębiu-Zdroju - Górne. Zmarły spocznie na cmentarzu komunalnym Ruptawa, przy ul. Okrzei.

Jan Piłat, ur. 17 sierpnia 1951 r. w Rzeszowie. Ukończył Technikum Mechaniczno-Elektryczne w Katowicach (1972). 1969-1972 zatrudniony w KWK Kleofas w Katowicach, 1972-1974 w Przedsiębiorstwie Robot Górniczych Katowice, 1974-1992 w KWK Manifest Lipcowy (od 1990 KWK Zofiówka) w Jastrzębiu-Zdroju.

28 sierpnia – 3 września 1980 r. uczestnik strajku w KWK Manifest Lipcowy. Od września 1980 w „S”, członek KZ „S”, odpowiedzialny za sprawy interwencyjne, przewodniczący na oddziale GRP-5.

14-15 grudnia 1981 uczestnik strajku w KWK Manifest Lipcowy. XII 1981 – 1989 działacz tajnych struktur „S” związanych z parafią NMP Matki Kościoła w Jastrzębiu-Zdroju, kolporter wydawnictw podziemnych (m.in. pism „Ość”, „RIS” i „Manifeściak”, ulotek i książek); kurier wydawnictw między Jastrzębiem-Zdrojem a Trójmiastem, Szczecinem, Radomiem i Warszawą; w listopadzie 1984 r. członek delegacji górników z Jastrzębia-Zdroju na pogrzebie ks. Jerzego Popiełuszki w Warszawie. 1987-1988 członek TKZ „S” w KWK Manifest Lipcowy (m.in. ze Stanisławem Koskiem, Władysławem Matysiakiem i Hieronimem Ochnio), 15 sierpnia – 3 września 1988 r. uczestnik strajku w kopalni, członek KS, szef wart strajkowych.

1989-1991 członek KZ „S” w KWK Manifest Lipcowy. 1993-1995 pracownik KWK Morcinek w Kaczycach. Od 1995 na emeryturze. 2003-2009 prezes Klubu AA w Jastrzębiu-Zdroju. W 2004 współorganizator Stowarzyszenia Jastrzębski Klub Morsów Biały Miś, od 2010 prezes. Od 2010 współorganizator, wiceprezes Stowarzyszenia Pamięć Jastrzębska.

Odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności 3 września 2015 r. w Jastrzębiu-Zdroju.

Encysol.pl

Tak wspomina zmarłego Przemysław Miśkiewicz ze Stowarzyszenia Pokolenie: Umarł „Lalunia” Janek Piłat, szef wart strajkowych i członek Komitetu Strajkowego MKS Jastrzębie w 1988 roku. Chyba najbardziej rozpoznawalny człowiek tamtego strajku. Wiracha, który swoim uśmiechem potrafił zaczarować, ale jak był na kogoś zły to strach się bać. Lalunia to był gość, wiedział czego chce, a chciał "Solidarności" i wolności. Nie znosił komuchów i ogólnie był taki jak trzeba. Ksywkę miał od pałki z drewna, która nosił ze sobą na strajku i nazywał lalunią. Coś jak Roch Kowalski i Pani Kowalska z Potopu. Jego pogoda udzielała się wszystkim dookoła. Był jednym z kilkudziesięciu chłopa, którzy spali u mnie podczas Pielgrzymki Ludzi Pracy w Częstochowie w 1988. To był klasyczny „pokot”, kilkudziesięciu facetów spało na podłodze, tylko kobiety po kilka sztuk na łóżkach. Janka spotykałem w kościele „na Górce” po strajkach - był jednym z tych, którzy odbierali ode mnie bibułę, potem kontakt się urwał, czasami sporadycznie, a nawet tego nie jestem pewien.

Cześć Jego pamięci!