„Do broni!”. Noc Muzeów z Przystankiem Historia w Częstochowie

W sobotę 17 maja 2025 r. Przystanek Historia Centrum Edukacyjne IPN im. gen. Janusza Gąsiorowskiego w Częstochowie tętnił życiem podczas Nocy Muzeów, która odbyła się pod hasłem „Do broni!”. To wyjątkowe wydarzenie, zorganizowane we współpracy ze Stowarzyszeniem Historycznym Reduta Częstochowa, przyciągnęło tłumy miłośników historii, pragnących zgłębić losy Wojska Polskiego z 1939 roku oraz bohaterskiej 7 Dywizji Piechoty działającej w latach 1919–1939.

Odwiedzający mieli okazję zwiedzić fascynującą wystawę uzbrojenia i wyposażenia Wojska Polskiego z 1939 roku, która prezentowała zarówno oryginalne eksponaty, jak i precyzyjne repliki. Wśród nich znalazły się m.in.:

Sylwetka strzelca 7 Dywizji Piechoty (bój pod Dębowcem, 3 IX 1939) w umundurowaniu mobilizacyjnym: kurtka wz. 36, hełm wz. 31, karabinek wz. 29, maska przeciwgazowa wz. 32 z torbą brezentową częstochowskiego „Stradomu” oraz tornister wz. 33 z menażką.
Sylwetka ułana Wołyńskiej Brygady Kawalerii (bój pod Mokrą, 1 IX 1939) z bryczesami wz. 36, butami kawaleryjskimi z ostrogami i hełmem wz. 15.
Uzbrojenie: repliki granatnika wz. 36, ciężkiego karabinu maszynowego wz. 30 z biedką wz. 33, karabinu przeciwpancernego wz. 35, ręcznego karabinu maszynowego wz. 28 oraz moździerza wz. 31 z pełnym wyposażeniem, w tym granatami wz. 30.
Narzędzia saperskie i amunicja, m.in. naboje do pistoletu Vis, armaty Bofors czy granaty obronne i zaczepne wz. 33.

Niezwykłe wrażenie wywarła wystawa oryginalnych dokumentów i pamiątek związanych z 7 Dywizją Piechoty. Największą uwagę przyciągnęła legendarna mapa z 1939 roku, wskazująca miejsce ukrycia sztandarów 7 Dywizji Piechoty, w tym prawdopodobnie zaginionego sztandaru 7 Pułku Artylerii Lekkiej, w rejonie Janowa. Ten unikatowy dokument, który wciąż budzi emocje wśród historyków i poszukiwaczy, był prawdziwą perełką wieczoru. Wśród innych eksponatów znalazły się:

Fotografie, m.in. dowództwa 7 DP na tle Jasnej Góry z gen. bryg. Januszem Gąsiorowskim czy gen. Mieczysławem Dąbkowskim obok gen. Edwarda Śmigłego-Rydza.
Pamiątki, takie jak odznaki 27 Pułku Piechoty i 74 Górnośląskiego Pułku Piechoty, nieśmiertelniki, książeczki wojskowe, a nawet jednodniówka z 1939 r. z dedykacją plut. pchor. Janusza Różewicza, brata Tadeusza Różewicza.
Wzruszające świadectwa, jak zaświadczenie o zgonie ogn. pchor. Kazimierza Maciejczyka, poległego w 1939 r. w Puławach, czy fotografia ppłk. Stanisława Wilimowskiego, śmiertelnie rannego pod Złotym Potokiem.

„Do broni!”. Noc Muzeów z Przystankiem Historia w Częstochowie. Fot.: IPN Krzysztof Łojko

Następny

Powrót

pauza

Noc Muzeów uświetnili rekonstruktorzy historyczni ze Stowarzyszenia Historycznego Reduta Częstochowa, którzy w autentycznych umundurowaniach Wojska Polskiego z 1939 roku ożywili historię walk 7 Dywizji Piechoty. Odwiedzający chętnie robili zdjęcia z rekonstruktorami, a prawdziwą furorę wzbudziła możliwość sfotografowania się z „gen. bryg. Januszem Gąsiorowskim” – postacią odtworzoną przez grupę rekonstrukcyjną.

Następny

Powrót

pauza

Podczas wydarzenia prezentowano grę planszową przygotowaną w ramach projektu IPN Silni Polską: Czarne Orły w obronie granicy: Pusta Kuźnica 1.IX.1939 - zespół Bartka Zbączyniaka, ZHP Lubliniec.

Dużym zainteresowaniem cieszyły się projekcje przedwojennych kronik filmowych, które przeniosły gości w atmosferę II Rzeczypospolitej, ukazując codzienne życie żołnierzy i przygotowania do wojny. Dla wielu była to sentymentalna podróż w czasie.

Każdy z uczestników mógł również otrzymać gadżety patriotyczne oraz materiały edukacyjne Instytutu Pamięci Narodowej, które rozeszły się w mgnieniu oka. Wśród nich znalazły się publikacje, plakaty i inne upominki związane z historią Polski.

Noc Muzeów w Przystanku Historia to nie tylko wydarzenie dla znawców historii, ale także dla rodzin, młodzieży i wszystkich ciekawych przeszłości. Dzieci z zachwytem oglądały repliki broni i umundurowanie, a dorośli z uwagą słuchali opowieści o losach żołnierzy 7 Dywizji Piechoty, którzy stawiali czoła niemieckiej inwazji we wrześniu 1939 roku.

Dla tych, którzy nie mogli uczestniczyć w wydarzeniu, mamy dobrą wiadomość – wystawa uzbrojenia i pamiątek będzie dostępna do końca maja 2025 roku w Przystanku Historia w Częstochowie. To doskonała okazja, by na własne oczy zobaczyć eksponaty, które opowiadają o odwadze i poświęceniu polskich żołnierzy.

Zapraszamy do odwiedzenia Przystanku Historia i odkrywania historii 7 Dywizji Piechoty!