Instytut Pamięci Narodowej w Katowicach

31 stycznia 2025 r. w auli Szkoły Policji w Katowicach odbyło się uroczyste otwarcie obchodów 85. rocznicy Zbrodni Katyńskiej oraz 35-lecia działalności Ogólnopolskiego Stowarzyszenia „Rodzina Policyjna 1939 r.”

W wydarzeniu udział wzięli przedstawiciele Śląskiej Policji, Instytutu Pamięci Narodowej, instytucji i organizacji zaangażowanych w pielęgnowanie historii oraz słuchacze Szkoły Policji w Katowicach.

Do zebranych swe przemówienia skierowali insp. Rafał Stanisławski, Komendant Szkoły Policji w Katowicach oraz Grzegorz Grześkowiak, Prezes Ogólnopolskiego Stowarzyszenia „Rodzina Policyjna 1939 r.”. Podkreślili oni wagę zachowania historii dla przyszłych pokoleń. Policjanci II RP, którzy padli ofiarą Zbrodni Katyńskiej, pozostali wierni służbie Ojczyźnie do końca, a ich postawa powinna inspirować kolejne pokolenia funkcjonariuszy. Pielęgnowanie prawdy historycznej to nie tylko hołd dla ofiar, ale także kluczowy element kształtowania świadomości historycznej przyszłych pokoleń.

Podczas wydarzenia zaprezentowano krótką formę filmową poświęconą Stowarzyszeniu „Rodzina Policyjna 1939 r.”. Została ona przygotowana przez OIPN w Katowicach z okazji Gali III edycji Nagrody Honorowej IPN „Świadek Historii”. Ogólnopolskie Stowarzyszenie „Rodzina Policyjna” 1939 r.” z siedzibą w Katowicach zostało uhonorowane Nagrodą Honorową IPN Świadek Historii przez Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach w 2024 r.

Podczas uroczystości wręczono najwyższe odznaczenia OSRP1939 - Medale za Zasługi dla Stowarzyszenia „Rodzina Policyjna 1939 r.”, które między innymi otrzymali:

•  dr Andrzej Sznajder, dyrektor Oddziału IPN w Katowicach,
•  Jan Kwaśniewicz, naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Katowicach,
•  Ryszard Mozgol, naczelnik Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Katowicach.

Dekoracji dokonał Grzegorz Grześkowiak wraz z Przewodniczącym Kapituły Medalu Patrykiem Polokiem.

Ogólnopolskie Stowarzyszenie „Rodzina Policyjna” 1939 r.” z siedzibą w Katowicach istnieje od 35 lat i liczy 13 oddziałów na terenie Polski. Zrzesza 3 000 członków w kraju i zagranicą. Członkowie stowarzyszenia to autorzy wielu cennych inicjatyw, propagujących przede wszystkim, w środowisku młodzieży szkolnej, wiedzę o ofiarach Zbrodni Katyńskiej. W realizacji tych działań stowarzyszenie współpracuje z Instytutem Pamięci Narodowej, Policją, Strażą Graniczną, Służbą Więzienną oraz Ministerstwem Obrony Narodowej.

Stowarzyszenie było inicjatorem i organizatorem ogólnopolskiej mającej na celu uhonorowanie pośmiertne odznaczeniami funkcjonariuszy Policji II RP za udział w Kampanii Wrześniowej. Medalem „Za Udział w Wojnie Obronnej 1939”, zostało pośmiertnie odznaczonych 250 funkcjonariuszy Policji II RP – ofiar Zbrodni Katyńskiej. Ponadto Prezydent RP prof. Lech Kaczyński, postanowieniem z 10 września 2009 r., odznaczył pośmiertnie Krzyżami Zasługi Za Dzielność 119 policjantów – ofiary Zbrodni Katyńskiej.

Stowarzyszenie było współorganizatorem ogólnopolskiej akcji społeczno-informacyjnej (1996-2000),  mającej na celu budowę Polskiego Cmentarza Wojennego w Miednoje (Rosja) oraz akcji społecznej (1992-1993) budowy, na terenie Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach, Grobu Policjanta Polskiego, który obecnie jest Miejscem Pamięci Narodowej.

W latach 2000-2002 stowarzyszenie było organizatorem ogólnopolskiej akcji upamiętnienia policjantów II RP zamordowanych przez sowieckie NKWD, w wyniku której w 2002 r. w Jasnogórskim Klasztorze w Częstochowie została odsłonięta i poświęcona Tablica „Gloria Victis”.

Stowarzyszenie brało udział jako współorganizator ogólnopolskiej akcji społeczno-informacyjnej (2002-2007) o ustanowienie dnia 13 kwietnia „Dniem Pamięci o Ofiarach Zbrodni Katyńskiej”, który został uchwalony przez Sejm 14 listopada 2007 r.

Z inicjatywy stowarzyszenia w Poznaniu z okazji 70. rocznicy Zbrodni Katyńskiej został odsłonięty Pomnik Pamięci Pomordowanych Policjantów II RP Województwa Poznańskiego.

Z inicjatywy oraz we współpracy ze Śląskim Oddziałem Straży Granicznej stowarzyszenie zainicjowało budowę pomnika ku czci funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz żołnierzy Korpusu Ochrony Pogranicza, poległych i zamordowanych na Wschodzie przez Armię Czerwoną i NKWD po 17 września 1939 r. Obelisk został odsłonięty i poświęcony w Raciborzu w 2014 r.

W latach 2009-2023 stowarzyszenie było inicjatorem i współorganizatorem 29 konferencji dla młodzieży szkolnej i akademickiej województwa śląskiego w ramach programu edukacyjnego  „Spotkania z historią”.

Od 2021 r. z inicjatywy stowarzyszenia w kalendarzu liturgii została wpisana Msza Ostaszkowska, która jest hołdem dla policjantów oraz funkcjonariuszy i żołnierzy II RP – ofiar Zbrodni Katyńskiej. Msza co roku jest koncelebrowana 4 kwietnia w Katedrze Polowej Wojska Polskiego w Warszawie.

Od 31 lat stowarzyszenie jest organizatorem ogólnopolskich obchodów rocznicowych przed Grobem Policjanta Polskiego w Katowicach – Miejscem Pamięci Narodowej, upamiętniającym policjantów II RP jako ofiary Zbrodni Katyńskiej (w kwietniu) oraz agresję sowiecką na Polskę (17 września).

Ogólnopolskie Stowarzyszenie „Rodzina Policyjna” 1939 r.” z siedzibą w Katowicach od lat współpracuje z IPN na wielu polach, przede wszystkim pełniąc rolę strażnika pamięci o przedwojennej policji województwa śląskiego, zwłaszcza o ofiarach Zbrodni Katyńskiej.