Instytut Pamięci Narodowej w Katowicach

W piątek, 10 stycznia 2025 r. w Przystanku Historia – Centrum Edukacyjnym IPN im. Henryka Sławika w Katowicach odbyło się kolejne spotkanie w ramach projektu edukacyjnego „Łączka i inne miejsca poszukiwań” – z Aleksandrą Baryłą, antropologiem Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN w Warszawie.

Prelegentka przybliżyła słuchaczom tajniki swojej pracy, czyli szeroko pojęty proces identyfikacji ofiar totalitaryzmów – od zabezpieczenia materiału biologicznego, przez oględziny antropologiczne i medycznosądowe, opracowanie opinii i ekspertyz, współpracę z laboratoriami, którym zlecono prowadzenie badań genetycznych, aż po uroczyste ogłoszenie identyfikacji w Pałacu Prezydenckim. Opowieść zilustrowana była licznymi przykładami, co pozwoliło słuchaczom na bieżąco śledzić np. różnice w budowie kości i włączyć się w odgadywanie cech antropologicznych. Poza ciekawostkami dotyczącymi naszego kodu genetycznego zapisanego w DNA, wspomniano także o unikalnym w Polsce systemie CODIS, pozyskanym przez Biuro Poszukiwań IPN od FBI – skutecznym narzędziu używanym do identyfikacji genetycznej ofiar. Następnie odbyły się warsztaty, podczas których, podzieleni na grupy reprezentanci śląskich szkół podstawowych i ponadpodstawowych, rozwiązywali zagadkę – na podstawie danych biograficznych, zdjęć szczegółów anatomicznych oraz tabel porównawczych cech płci, wieku i wzrostu, dokonali samodzielnej identyfikacji ofiary. W zajęciach uczestniczyło 40 uczniów wraz z opiekunami.

„Łączka i inne miejsca poszukiwań” jest ogólnopolskim projektem edukacyjnym. To cykl niezwykłych lekcji historii prowadzonych podczas comiesięcznych warsztatów dla uczniów szkół ponadpodstawowych i ostatnich klas szkół podstawowych. Jego celem jest zainteresowanie młodych ludzi najnowszą historią Polski przez pryzmat poszukiwań nieznanych miejsc spoczynku ofiar reżimu totalitarnego. Uczestnicy poznają technikę prac poszukiwawczych i otrzymują do wykonania zadania. Poznają również rolę, jaką w poszukiwaniach odgrywają poszczególne dziedziny wiedzy (m.in. archeologia, antropologia, genetyka), zdobywają wiedzę o historii poprzez losy ludzi, uczą się poszanowania dla życia ludzkiego i odpowiedzialności za swoje czyny i decyzje. Finałowym zadaniem będzie przygotowanie przez uczestników krótkich etiud filmowych związanych z tematyką projektu oraz propagujących prace poszukiwawcze IPN.

Projekt realizują od kilku lat Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN i Biuro Edukacji Narodowej wraz z Biurem Przystanków Historia, pod patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. W województwie śląskim odbywa się już po raz siódmy.

Adam Kondracki/IPN