Instytut Pamięci Narodowej w Katowicach

9 października 2023 r. odbyła się uroczystość odsłonięcia tablicy pamiątkowej upamiętniającej żołnierza Armii Krajowej oraz powojennych organizacji konspiracyjnych plut. Wiesława Purzyckiego, zamordowanego przez funkcjonariuszy UB 22 kwietnia 1948 r. w leśniczówce Dębowiec.

Wydarzenie zorganizowane we współpracy z Urzędem Gminy Poraj oraz Nadleśnictwem Złoty Potok rozpoczęło się mszą świętą w kościele pw. św. Jana Chrzciciela w Choroniu koncelebrowanej przez ks. prob. Jana Lisieckiego oraz ks. prałata prof. dr hab. Mariana Dudę, który wygłosił kazanie. Po mszy świętej uczestników w tematykę uroczystości wprowadził Jan Kwaśniewicz, naczelnik OBUWiM Katowice, po którym głos zabrała Danuta Służałek-Jaworska, dyrektor Zespołu Szkół im. T. Kościuszki w Żarkach, która odczytała list Zenona Purzyckiego, brata upamiętnionego partyzanta. Następnie okolicznościowe przemówienia wygłosili: Robert Magdziarz, wicewojewoda śląski, Tomasz Kucharski, Burmistrz Miasta i Gminy Olsztyn oraz Katarzyna Kaźmierczak, Wójt Gminy Poraj.

Po zakończeniu pierwszej części uczestnicy udali się pod budynek leśniczówki Dębowiec, gdzie po odśpiewaniu Mazurka Dąbrowskiego nastąpiło odsłonięcie i poświęcenie kamienia z tablicą, ufundowanego przez Oddziałowe Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa w Katowicach, Okręg Śląski Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, Stowarzyszenie Ofiar Wojny oraz Stowarzyszenie Krzewienia Etosu Armii Krajowej. Oprawę muzyczną zapewniła orkiestra dęta z Choronia (gm. Poraj), wartę honorową zapewnił Oddział Rezerwy Żołnierzy z Poraja., wartę honorową zapewnił Oddział Rezerwy Żołnierzy z Poraja.

Tablicę odsłonił przedstawiciel rodziny, Piotr Purzycki.

W uroczystości uczestniczyli goście: Paweł Sokół, wicestarosta zawierciański, Hubert Wiśniewski, zastępca dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, Marek Szostak, zastępca nadleśniczego Nadleśnictwa Złoty Potok- Lasów Państwowych, przedstawiciele OSP Choroń oraz Poraj, ZHP Poraj oraz licznych stowarzyszeń społecznych, kombatanckich i patriotycznych.

Wiesław Purzycki „Ojciec”, „Tyczka”

Wiesław Purzycki urodził się 15 kwietnia 1924 r. w Sarnowie, pow. Mława. W czasie okupacji niemieckiej był żołnierzem Armii Krajowej (AK). Po wejściu Sowietów kontynuował walkę z kolejnym okupantem w Ruchu Oporu Armii Krajowej (ROAK). Początkowo, od 1945 r. walczył pod dowództwem ppor. Stanisława Balli pseud. „Sowa”, „Stary”, „Sokół Leśny”, później służył w batalionie „Znicz” u kpt. Pawła Nowakowskiego ps. „Kryjak”, „Łysy” (w ochronie osobistej komendanta).

Wiesław Purzycki 15 września 1946 r. na czele 30-osobowej grupy żołnierzy dokonał spektakularnego wypadu na Kuczbork w powiecie Mława. Żołnierze wjechali do Kuczborka samochodem ciężarowym, po czym dokonali rekwizycji w urzędzie pocztowym i urzędzie gminy. Podczas zdobywania posterunku MO doszło do walki. Zlikwidowany został Adam Frankowski (sekretarz miejscowej komórki PPR, członek egzekutywy PPR z Mławy, były członek KPP).

W marcu 1947 r. m.in. z Wiktorem Stryjewskim „Cacką”, postanowili pozostać w konspiracji. W rozmowie ze Stanisławem Ballą powiedzieli, że: „nie zdadzą się na łaskę komunistów i będą dalej kontynuować walkę” Od marca 1947 roku Wiesław Purzycki był żołnierzem w Obwodzie „Mewa”, służąc pod rozkazami por. Franciszka Majewskiego ps. „Mściciel”, „Słony”.

19 listopada 1947 r. nastąpiło oficjalne podporządkowanie oddziałów ROAK 11 Grupie Operacyjnej NSZ XXIII Okręgu Narodowego Zjednoczenia Wojskowego (NZW). Wiesław Purzycki był żołnierzem patrolu bojowego Rejonu III, obejmującego tereny pow. Rypin i zachodnią część pow. Mława. Dowódcą patrolu był Jan Malinowski ps. „Stryj”. Oddział przeprowadził wiele akcji bojowych przeciwko komunistom. Patrole bojowe ochraniały ludność przed bandytyzmem i toczyły walki z grupami operacyjnymi KBW, MO i UB.

Wiesław Purzycki w kwietniu 1948 r. przebywał na urlopie zdrowotnym u swojej matki Marii Purzyckiej, wówczas już wdowy, w leśniczówce Dębowiec, gm. Poczesna, pow. Częstochowa. Urząd Bezpieczeństwa dowiedział się o pobycie Purzyckiego w domu matki. Ubowcy podjęli próbę aresztowania. „Tyczka” był ukryty w bunkrze pod podłogą sypialni. W chwili otwierania włazu podjął ostatnią walkę, w której zginął. Działo się to 22 kwietnia 1948 r. Aresztowano też matkę Marię, którą skazano później na karę łączną 1 roku i 6 miesięcy więzienia. Miejsce spoczynku Wiesława Purzyckiego nie jest znane.

Biogram  na podst. oprac. Stowarzyszenia Historycznego im. "11 Grupy Operacyjnej NSZ"