Nawigacja

Aktualności

Odsłonięcie tablicy upamiętniającej Sługę Bożego arcybiskupa Jana Cieplaka – Dąbrowa Górnicza, 25 września 2022

W niedzielę 25 września 2022 r. w Bazylice pw. NMP Anielskiej w Dąbrowie Górniczej odbyła się uroczystość odsłonięcia tablicy upamiętniającej Sługę Bożego arcybiskupa Jana Cieplaka, profesora Akademii Duchownej w Petersburgu, sufragana i administratora Archidiecezji Mohylewskiej w Rosji, skazanego na śmierć przez sąd bolszewicki, arcybiskupa nominata Archidiecezji Wileńskiej.

Wykład o życiu, służbie i zasługach abp. Jana Cieplaka wygłosił prof. dr. hab. Dariusz Nawrot, dyrektor Instytutu Zagłębia Dąbrowskiego.

Postać arcybiskupa wspominali również ks. Andrzej Stasiak – kustosz bazyliki w Dąbrowie Górniczej, jak również ks. Krzysztof Pożarski – do niedawna proboszcz rzymskokatolickiej parafii pw. św. Stanisława w Sankt Petersburgu, niestrudzony propagator postaci abp. J. Cieplaka, jak również historii petersburskich Polaków.  

Po mszy świętej zebrani zgromadzili się przy wejściu do bazyliki, gdzie nastąpiło odsłonięcie tablicy, czego dokonali przedstawiciel Rycerzy Kolumba, dr Andrzej Sznajder – dyrektor Oddziału IPN w Katowicach, przedstawiciel prezydenta Dąbrowy Górniczej, Arkadiusz Chęciński – prezydent Miasta Sosnowca oraz ks. K. Pożarski. Po poświęceniu tablicy głos zabrali dr A. Sznajder, przedstawiciel Rycerzy Kolumbów, A. Chęciński oraz Piotr Dudała, pomysłodawca upamiętnienia. Na koniec uroczystości pod tablicą upamiętniającą abp. J. Cieplaka złożono kwiaty.

Inicjatorem upamiętnienia był Piotr Dudała, Rycerz Kolumba stopnia patriotycznego, redaktor naczelny serwisu sosnowiecfakty.pl.

W uroczystości wzięli udział: dr Andrzej Sznajder, dyrektor Oddziału IPN w Katowicach, Jan Kwaśniewicz, naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Katowicach, zagłębiowscy parlamentarzyści i samorządowcy oraz mieszkańcy Zagłębia.

Uroczystość została zorganizowana przez: Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach, parafię pw. NMP Anielskiej w Dąbrowie Górniczej oraz Rycerzy Kolumba Rady Sosnowieckiej nr 15249 im. św. Rafała Kalinowskiego.

Abp Jan Cieplak urodził się 17 sierpnia 1857 r. w Dąbrowie Górniczej, był synem Jacentego i Julii z Bugajskich. Studiował w Wyższym Seminarium Duchownym w Kielcach, następnie w Akademii Duchownej w Petersburgu (magisterium i doktorat z teologii). W 1881 r. otrzymał święcenia kapłańskie w Kielcach. Swoją mszę św. prymicyjną odprawił w kościele pw. św. Aleksandra w Dąbrowie Górniczej (dzisiaj jedna z kaplic bazyliki pw. NMP Anielskiej w Dąbrowie Górniczej). Był profesorem w Akademii Duchownej w Petersburgu, katechetą szkolnym i kapelanem. W 1908 r. został mianowany biskupem tytularnym ewaryjskim, 7 grudnia 1908 r. otrzymał sakrę biskupią. W l. 1917-1923 bronił praw religijnych katolików w Rosji Sowieckiej. 19 kwietnia 1919 r. został mianowany arcybiskupem tytularnym akrydeńskim w Ochrydzie. W dniach 21-25 marca 1923 r. sądzono go w procesie pokazowym w Moskwie. Wraz z 14 innymi duchownymi został skazany na karę śmierci za „podżeganie do buntu poprzez zabobony” (tak bolszewicy określali religię). Pod naciskiem światowej opinii publicznej i po ostrzeżeniu ze strony rządu polskiego wyrok zamieniono na 10 lat więzienia. W 1924 r. został wydalony do Polski. 25 października 1925 r. wyjechał do USA; w ramach wizyt duszpasterskich odwiedził ok. 70 polskich parafii. 14 grudnia 1925 r. został mianowany ordynariuszem i pierwszym metropolitą w Wilnie. Zmarł 17 lutego 1926 r. w Passaic k. Nowego Jorku. Został pochowany w katedrze wileńskiej. W 1952 r. z inicjatywy ks. Waleriana Meysztowicza rozpoczął się w Rzymie proces beatyfikacyjny abp. J. Cieplaka.

  • Abp Jan Cieplak (domena publiczna).
    Abp Jan Cieplak (domena publiczna).
do góry