Nawigacja

Aktualności

Prezentacja wystawy „TU rodziła się »Solidarność«” – Dąbrowa Górnicza, 9 – 17 września 2021

W dniach od 9 do 17 września 2021 r. na placu Wolności w Dąbrowie Górniczej (przed Pałacem Kultury Zagłębia) była prezentowana wystawa „TU rodziła się »Solidarność«”. Wydarzenie towarzyszy obchodom 41. rocznicy podpisania Porozumienia Katowickiego.

Adrian Rams (OBEN IPN Katowice), autor wystawy: Ekspozycja składa się z części ogólnopolskiej, regionalnej i lokalnej. Część regionalna poświęcona jest wydarzeniom, które toczyły się na terenach dzisiejszego województwa śląskiego latem 1980 r. Wystawy lokalne opisują wydarzenia z czterech miejscowości: Tarnowskich Gór, Bielska Białej, Dąbrowy Górniczej i Jastrzębia-Zdroju. W Tarnowskich Górach 21 sierpnia 1980 roku odbył się pierwszy w województwie katowickim strajk solidarnościowy z robotnikami z Wybrzeża.

Budowa Kombinatu Metalurgicznego Huta Katowice w Dąbrowie Górniczej była największą inwestycją PRL w latach 70. i dumą władzy komunistycznej. Oddana do użytku w 1976 r. Huta Katowice urzeczywistniała idee „budowy drugiej Polski” i „dynamicznego rozwoju kraju”. Młoda i pochodząca z różnych regionów kraju załoga była przez oficjalną propagandę uznawana za awangardę klasy robotniczej. Jednak pogłębiające się niezadowolenie społeczne, będące jednym z symptomów kryzysu systemu, widoczne było także wśród załogi huty.

29 sierpnia rozpoczął się strajk w Hucie Katowice, który objął także 16 przedsiębiorstw na terenie kombinatu. Powstał Międzyzakładowy Komitet Strajkowy, który zawarł z dyrekcją kombinatu porozumienie warunkowo zawieszające strajk. 1 września huta wznowiła pracę, a MKS przekształcił się w Międzyzakładowy K omitet Robotniczy. MKR zawarł z dyrekcją oraz z Komisją Rządową porozumienie kończące strajk, nazwane porozumieniem katowickim, zmuszające władze do tworzenia niezależnych związków na terenie całego kraju.

Międzyzakładowy Komitet Związkowy Huty Katowice – 16 września – pierwszy w kraju złożył do Sądu Wojewódzkiego w Warszawie wniosek o rejestrację tworzonej organizacji związkowej. MKZ Huty Katowice, działając w ramach „Solidarności”, był – oprócz MKZ Jastrzębie – najaktywniejszą organizacją związkową w regionie. Popularność zawdzięczał zdecydowanemu akcentowaniu celów społecznych oraz bezkompromisowości i dynamicznemu działaniu liderów. W listopadzie 1980 r. zrzeszał ponad 700 organizacji zakładowych.

  • Prezentacja wystawy „TU rodziła się »Solidarność«” – Dąbrowa Górnicza, 9 – 17 września 2021
    Prezentacja wystawy „TU rodziła się »Solidarność«” – Dąbrowa Górnicza, 9 – 17 września 2021

Instytut Pamięci Narodowej zainaugurował obchody 40. rocznicy powstania „Solidarności” 1 lipca. Z tej okazji przygotował wystawę „TU rodziła się Solidarność”, która była pokazana równocześnie w 17 miejscowościach rozsianych po całej Polsce. Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach opracował regionalną cześć wystawy – przedstawiającą wydarzenia tworzenie się nowych niezależnych związków zawodowych na terenach znajdujących się w dzisiejszych granicach administracyjnych województwa śląskiego – oraz cztery wystawy lokalne poświęcone: Tarnowskim Górom, Bielsku-Białej, Dąbrowie Górniczej i Jastrzębiu-Zdroju.

Wystawa składa się z części ogólnopolskiej, części regionalnych oraz lokalnych ukazujących powstawanie „Solidarności” w niemal każdym zakątku naszego kraju. Prezentacja cyklu wystaw będzie skoordynowana tworząc w całej Polsce „Biało-czerwony szlak: Tu rodziła się Solidarność”. Trasy wszystkich wystaw regionalnych zbiegną się 28 sierpnia na wernisażu w Warszawie. Teksty ekspozycji są prezentowane w języku polskim i angielskim. W tym wielkim zwycięstwie, jaką była, jaką jest polska „Solidarność” mają udział miliony -najczęściej- anonimowych osób. Tą wystawą chcemy złożyć im hołd.

Powstanie „Solidarności” było jednym z najważniejszych wydarzeń końca XX w. na świecie.

W sierpniu 1980 r. na skraju komunistycznego imperium sowieckiego narodził się wielki, pokojowy ruch, do którego przystąpił niemal co trzeci Polak! „Solidarność” to 10 milionów formalnych członków – był to największy związek zawodowy na świecie.

„Solidarność” była owocem marzeń, cierpień i działań Polaków od Żołnierzy Wyklętych przez konspirację młodzieżową 1949-56 po uczestników „polskich miesięcy”: Czerwca ’56, Millenium ‘66, Marca ’68, Grudnia ’70, Czerwca ’76. Nieocenione znaczenie przy powstaniu „Solidarności” z jej pokojowym charakterem miała również działalność Kościoła pod przywództwem prymasa Stefana Wyszyńskiego, co zaowocowało także pontyfikatem Jana Pawła II i jego pierwszą pielgrzymką do Polski w 1979 r.

Polska „Solidarność” była 1980 r. iskrą, która dała początek upadkowi sowieckiemu imperium oraz uzależnionych komunistycznych państw na czterech kontynentach. Przebudowie uległ świat ukształtowany przez „zimną wojnę” po 1945 r. Efektem było wyzwolenie się wielu państw spod zależności i okupacji Związku Sowieckiego od Litwy, Łotwy i Estonii po Gruzję. Dzięki przełomowi zapoczątkowanemu przez “Solidarność” stało się także możliwe zjednoczenie Niemiec. Polska „Solidarność” to triumf pokojowej siły ducha nad materialistycznym komunistycznym imperium zła.

Serdecznie zapraszamy!

do góry