English versionOddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach powstał w 2000 r., a jego pierwsza siedziba znajdowała się w pomieszczeniach kamienicy przy ul. Warszawskiej 19 w Katowicach. 1 sierpnia 2000 r. pierwszym pracownikiem Oddziału została prok. Teresa Kurczabińska. Na stanowisko dyrektora Oddziału powołano Andrzeja Sikorę, który pełnił swoją funkcję w l. 2000-2007. Na powierzchni około 80m2 pracowało początkowo około 30 osób. Ważnym jednak było, że oddział katowicki zaistniał, mozolnie budując swoją strukturę. U progu działalności oddziału poważnym problemem było rozproszenie archiwaliów. Aby się z tym uporać, pozyskano budynek po likwidowanej jednostce wojskowej, będący w dyspozycji Archiwum Państwowego w Katowicach. W 2001 r. obiekt ten, o powierzchni 500 m2, został zaadoptowany na potrzeby Oddziałowego Biura Archiwizacji i Udostępniania Dokumentów. Mieścił się tam magazyn oraz stanowiska pracy dla archiwistów.
Tym samym podjęto decyzję o budowie nowego obiektu OBUiAD w Katowicach przy ul. Józefowskiej 104. W tym samym czasie pozyskano na potrzeby Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, Biura Edukacji Publicznej oraz administracji pomieszczenia w budynku będącym we władaniu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej przy ul. Kilińskiego 9 w Katowicach. Budynek archiwum oddano do użytku w 2006 r. Znalazły się w nim nowe magazyny oraz pomieszczenia biurowe. Otrzymał on nowy adres: ul. Józefowska 102.
W budynku przy ul. Kilińskiego, ze względu na wzrost zatrudnienia i rozszerzenie spektrum działania przez IPN, pozyskano dodatkowe pomieszczania zlokalizowane na I piętrze budynku. Po ich remoncie znalazły tam swoje miejsce: administracja oddziału, Biuro Lustracyjne oraz biblioteka i pomieszczenie dla serwerowni.
W 2007 r. zapadły w kierownictwie oddziału decyzje o pozyskaniu pomieszczenia po byłym Areszcie Milicyjnym, który znajdował się w piwnicach tego budynku. W ciągu 3 miesięcy przeprowadzono ich adaptacje do nowych celów. Powstały tam unikatowe w kraju pomieszczenia muzealno-wystawienniczo-edukacyjne. Pomieszczenia te zachowano w stanie w pełni oddającym realizm czasów PRL-u. Odbywały się tam zajęcia dydaktyczne, Noc Muzeów itp.
W 2007 r. dyrektorem Oddziału został dr Andrzej Drogoń.
W 2007 r. katowicki Oddział IPN uruchomił punkty konsultacyjne w Częstochowie i Bielsku –Białej.
20 listopada 2012 r. odbyło się uroczyste otwarcie nowej siedziby Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach przy ul. Józefowskiej 102. W tej chwili wszystkie kluczowe piony: Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej, Oddziałowe Biuro Lustracyjne oraz Oddziałowe Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów znajdują się w jednym gmachu, co w znacznym stopniu usprawnia działanie katowickiego IPN. Poza tym interesanci zgłaszający się do Instytutu mogą załatwić wszystkie sprawy w jednym miejscu, bez konieczności podróżowania pomiędzy dwiema siedzibami. Należy mieć również na uwadze zupełnie inne warunki pracy dla prawie 140 osób.
26 maja 2014 r. pomieszczenia przy ul. Kilińskiego 9 zostały przekazane Komendzie Miejskiej Policji w Katowicach. Budynek, będący dotychczas własnością Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Krakowie, został przekazany w trwały zarząd KMP w Katowicach. Obiekt Muzeum Areszt IPN zniknął z przestrzeni miejskiej Katowic.
W 2014 r. dr Andrzej Drogoń został odwołany z funkcji dyrektora Oddziału. W jego miejsce powołano pełniącego obowiązki dyrektora Jana Bastera.
Od 6 października 2014 r . dyrektorem Oddziału jest dr Andrzej Sznajder.
W 2015 r. powstał Przystanek Historia – Centrum Edukacyjne IPN w Katowicach im. Henryka Sławika.
W 2021 r. w Częstochowie otwarto Przystanek Historia – Centrum Edukacyjne Instytutu Pamięci Narodowej im. gen. Janusza Gąsiorowskiego.
Obecnie w katowickim oddziale pracuje ok. 160 osób.