Instytut Pamięci Narodowej - Katowice

https://katowice.ipn.gov.pl/pl3/aktualnosci/67717,Pokaz-filmu-dokumentalnego-Paszporty-Paragwaju-Katowice-27-marca-2019.html
01.03.2026, 18:08

Pokaz filmu dokumentalnego „Paszporty Paragwaju“ – Katowice, 27 marca 2019

Seansowi towarzyszyła prelekcja historyczna Eweliny Małachowskiej, pracownika Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Katowicach na temat pomocy udzielanej żydowskim współobywatelom przez Polaków podczas niemieckiej okupacji.

27.03.2019

W ramach obchodów Narodowego  Dnia  Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką został zorganiozwany pokaz filmu dokumentalnego „Paszporty Paragwaju“. Projekcja odbyła się 27 marca 2019 r. w Multikinie w Galerii Katowickiej. Seansowi towarzyszyła prelekcja historyczna Eweliny Małachowskiej, pracownika Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Katowicach na temat pomocy udzielanej żydowskim współobywatelom przez Polaków podczas niemieckiej okupacji.

Film „Paszporty Paragwaju” w reżyserii Roberta Kaczmarka opowiada mało znaną historię współpracy polsko-żydowskiej, której celem nadrzędnym było życie drugiego człowieka. W latach 1942–1943 w poselstwie RP w Bernie funkcjonowała nieformalna grupa złożona z polskich dyplomatów oraz działaczy organizacji żydowskich. Wspólnie działali na rzecz uzyskiwania paszportów państw Ameryki Południowej. Fałszywe dokumenty trafiały do Żydów w okupowanej Europie, którzy dzięki nim uniknęli w większości wywózek do niemieckich obozów zagłady. Posiadacze tych paszportów trafiali do obozów dla internowanych w Niemczech (Tittmoning, Liebenau, Bölsenberg) oraz do okupowanej Francji (Vittel). Część z nich doczekała końca wojny. Rodziny wielu ocalonych dopiero dziś dowiadują się, komu tak naprawdę zawdzięczają życie. Do grupy działającej przy polskim poselstwie w Bernie należeli: Aleksander Ładoś – od kwietnia 1940 r. poseł pełnomocny w Bernie; jego współpracownik Konstanty Rokicki – konsul w Bernie; Stefan Jan Ryniewicz – sekretarz i kierownik Wydziału Konsularnego w Bernie; Juliusz Kühl – sekretarz poselstwa. Ze strony organizacji żydowskich ogromną rolę odegrali: Adolf H. Silberschein – działacz syjonistyczny, poseł na Sejm RP oraz Chaim Eiss – rabin, działacz Agudat Israel.