English version
28 października 2026 r. dr Andrzej Sznajder, dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach, wziął udział w tradycyjnych odwiedzinach grobów i miejsc pamięci narodowej w związku ze zbliżającą się uroczystością Wszystkich Świętych. Celem wydarzenia było upamiętnienie zasłużonych osób oraz oddanie hołdu tym, którzy swoją działalnością, odwagą i poświęceniem zapisali się na kartach historii Śląska i Polski.
Delegacja odwiedziła katowickie nekropolie oraz miejsca pamięci, oddając hołd bohaterom walk o wolność i niepodległość Polski, ofiarom totalitaryzmów, a także wybitnym przedstawicielom życia społecznego, politycznego i kulturalnego. Coroczne uroczystości, zorganizowane przez wojewodę śląskiego, były okazją do wspólnej zadumy i refleksji nad przeszłością oraz przypomnienia o ludziach, których dokonania pozostają ważną częścią historii naszego regionu.
Uroczystości rozpoczęły się modlitwą w kryptach Archikatedry Chrystusa Króla w Katowicach, gdzie złożono kwiaty i zapalono znicze przy grobowcach biskupów katowickich: Arkadiusza Lisieckiego, Stanisława Adamskiego oraz Herberta Bednorza.
Następnie delegacja udała się na cmentarz przy ul. Sienkiewicza. Kwiaty i znicze złożono pod Pomnikiem Męczeństwa Więźniów Hitlerowskich Obozów Koncentracyjnych oraz przy tablicach upamiętniających Henryka Sławika i Polaków zamordowanych na Kresach Wschodnich w latach 1939–1947. Uczestnicy odwiedzili również groby wybitnych postaci związanych z Górnym Śląskiem: Stanisława Ligonia, kompozytorów Henryka Mikołaja Góreckiego i Wojciecha Kilara, działacza społecznego i uczestnika powstań śląskich Arki Bożka, wicemarszałek Senatu RP Krystyny Bochenek oraz reżysera Kazimierza Kutza. Oddano także hołd obrońcom Katowic z września 1939 r., którzy stanęli do walki w obronie miasta przed niemieckim najeźdźcą.
Kolejnym miejscem pamięci był cmentarz przy ul. Francuskiej, gdzie delegacja złożyła kwiaty i zapaliła znicze pod Pomnikiem Ofiar Sybiru oraz na grobie bp. Tadeusza Szurmana, zwierzchnika Diecezji Katowickiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego. Uczczono także pamięć Konstantego Wolnego, pierwszego marszałka Sejmu Śląskiego, oraz Wojciecha Korfantego, jednego z przywódców polskiego ruchu narodowego na Górnym Śląsku i działacza na rzecz przyłączenia części regionu do odrodzonej Polski. Dr Andrzej Sznajder, dyrektor Oddziału IPN w Katowicach, odwiedził również grób Andrzeja Rozpłochowskiego, jednego z przywódców śląskiej „Solidarności” i działacza opozycji antykomunistycznej.
Ważnym punktem tegorocznych uroczystości było odsłonięcie obelisku upamiętniającego funkcjonariuszy Komendy Rezerwy Policji Województwa Śląskiego, zamordowanych w 1940 r. przez Sowietów. Nowe upamiętnienie, zlokalizowane na terenie Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach, nieopodal Grobu Policjanta Polskiego, zostało ufundowane przez Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach na wniosek Stowarzyszenia Rodzina Policyjna 1939 r. z siedzibą w Katowicach. Uroczystego odsłonięcia obelisku dokonał dr Andrzej Sznajder, dyrektor Oddziału IPN w Katowicach.
Komenda Rezerwy Policji Województwa Śląskiego funkcjonowała pod tą nazwą od 1931 r., a wcześniej jako Komenda Szkoły Policji Województwa Śląskiego. Stanowiła zaplecze szkoleniowe oraz oddział zwarty śląskiej policji. Po agresji ZSRS na Polskę we wrześniu 1939 r. jej funkcjonariusze w olbrzymiej większości trafili do sowieckiej niewoli. Przetrzymywani w nieludzkich warunkach w obozie specjalnym NKWD w Ostaszkowie, wiosną 1940 r. zostali zamordowani w Kalininie (obecnie Twer) i pogrzebani w masowych grobach w Miednoje. Ich losy stanowią część tragicznej historii Zbrodni Katyńskiej.
Podczas uroczystości dr Andrzej Sznajder przypomniał o skali sowieckiej zbrodni i losach funkcjonariuszy śląskiej policji. Jak podkreślił:
„Wśród 6 311 zamordowanych było 1231 funkcjonariuszy Policji Województwa Śląskiego”.
Ofiarami mordu w Kalininie byli przede wszystkim policjanci Policji Państwowej i Policji Województwa Śląskiego, funkcjonariusze żandarmerii wojskowej oraz żołnierze Korpusu Ochrony Pogranicza.
Swoje wystąpienie dyrektor Oddziału IPN w Katowicach zakończył słowami:
„Niech pamięć o nich będzie zawsze żywa”.
W trakcie wizyty na terenie Komendy Wojewódzkiej Policji delegacja złożyła również kwiaty i zapaliła znicze przy Grobie Nieznanego Policjanta Polskiego, oddając hołd funkcjonariuszom zamordowanym przez sowiecki aparat represji.
Następnie uczestnicy odwiedzili Komendę Wojewódzką Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach. Przy tablicy upamiętniającej strażaków Państwowej Straży Pożarnej oraz druhów Ochotniczych Straży Pożarnych złożono kwiaty i zapalono znicze.
Ostatnim punktem uroczystości był cmentarz w Katowicach-Panewnikach. Delegacja odwiedziła cmentarz zakonny, mogiłę Harcerzy i Powstańców Śląskich – Obrońców Katowic w 1939 r. oraz Pomnik Nagrobny Żołnierzy Organizacji Niepodległościowych pomordowanych w latach 1945–1956. W tych miejscach również zapalono znicze i złożono kwiaty, oddając hołd poległym i pomordowanym bohaterom.
Pamięć o zmarłych, wybitnych postaciach i bohaterach, którzy poświęcili swoje życie dla Ojczyzny, jest nieodzownym elementem naszej narodowej tożsamości. Coroczne odwiedziny grobów i miejsc pamięci pozwalają z wdzięcznością i szacunkiem spojrzeć na dziedzictwo pozostawione przez poprzednie pokolenia. Są także przypomnieniem, jak ważne jest zachowanie pamięci o ich dokonaniach i przekazywanie jej kolejnym pokoleniom.