Instytut Pamięci Narodowej - Katowice

https://katowice.ipn.gov.pl/pl3/aktualnosci/248520,Kampania-polska-1939-Fakty-i-mity-Czestochowa-7-pazdziernika-2026.html
06.10.2026, 03:33

Kampania polska 1939. Fakty i mity – Częstochowa, 7 października 2026

W środę 7 października o godz. 18.00 zapraszamy do Przystanku Historia Centrum Edukacyjnego IPN im. gen. Janusza Gąsiorowskiego w Częstochowie na wykład Adama Kurusa, historyka OBEN IPN Katowice, nt. „Kampania polska 1939. Fakty i mity”.

07.10.2026

Kampania polska 1939 roku do dzisiaj budzi wiele emocji nie tylko wśród historyków, ale także wśród pasjonatów historii. Nie ma w tym nic dziwnego, ponieważ była to największa wojna w dziejach państwa polskiego, w trakcie której Polska wystawiła największą armię w swojej historii. Stanęła ona do bezprecedensowej walki w obronie ojczyzny, zaatakowanej najpierw 1 września przez Niemcy, a następnie w momencie kulminacyjnych zmagań, 17 września także przez ZSRS. To ostatnie wydarzenie, już przez ówczesnych nieprzypadkowo zostało określone mianem „ciosu w plecy”. Choć po ponad pięciotygodniowej nierównej i samotnej walce, Polska ostatecznie uległa agresorom, to jednak nigdy przed nimi formalnie nie skapitulowała.

Wokół działań wojennych toczonych we wrześniu i październiku 1939 roku przez dziesięciolecia narosło wiele szkodliwych mitów, najczęściej kreowanych celowo i fałszywie. Choć większość z nich nie wytrzymuje konfrontacji w zderzeniu z faktami, to nierzadko powtarzane są one nadal. Ba, są i takie, które tworzone są współcześnie!

Co więcej, choć wydawać by się mogło, że o „Wrześniu” napisano już wszystko, to w rzeczywistości polscy historycy do dzisiaj nie tylko nie są w stanie jednoznacznie określić jednolitej naukowej nazwy wojny w Polsce w 1939 roku, ale nawet określić jednolitej cezury czasowej jej trwania(!).

W czasie wykładu prowadzący skoncentruje się głównie na wybranych faktach i mitach związanych z Wojskiem Polskim, Wehrmachtem, polskimi planami, przygotowaniami do wojny, mobilizacją, przebiegiem wybranych starć, stratami agresorów, a także wybranymi mitami dotyczącymi częstochowskiego odcinka frontu. Nie zabraknie wybranych aspektów polityczno-wojskowych, a także jednoznacznej odpowiedzi na podstawowe pytanie: do kiedy w rzeczywistości trwały działania wojenne w Polsce w 1939 roku?

Będzie to trzydziesty dziewiąty wykład z dotychczasowego cyklu „II wojna światowa w regionie częstochowskim”, który od najbliższego spotkania otrzyma nową nazwę.

Wstęp wolny!