„Powstańczym szlakiem” to prosta i angażująca gra wyścigowa wykorzystująca mechanikę roll-and-move („rzuć i przesuń”). Rozgrywka opiera się na trzech podstawowych elementach: planszy przedstawiającej kolejne etapy historycznej podróży, pionkach reprezentujących graczy oraz kostce, której wynik decyduje o liczbie przemierzonych pól. Celem każdego gracza jest jak najszybsze dotarcie do mety, którą symbolizuje brama do Polski. Droga do triumfu nie jest jednak prosta. Na planszy znajdują się pola specjalne – historyczne pułapki, zadania i nagrody, które mogą zmienić przebieg rozgrywki, przyspieszając lub opóźniając zwycięstwo.
- HISTORIA, KTÓRA STAJE SIĘ GRĄ
Fabuła gry została osadzona w realiach Górnego Śląska w latach 1919–1922, czyli w jednym z najważniejszych i burzliwszych okresów w historii regionu. Po zakończeniu I wojny światowej kwestia przyszłości Górnego Śląska stała się jednym z problemów europejskiego ładu powojennego. Zgodnie z postanowieniami traktatu wersalskiego z 28 czerwca 1919 r. o jego przynależności państwowej miał zdecydować plebiscyt, w którym uprawnieni do głosowania opowiedzieliby się za przyłączeniem Górnego Śląska do Rzeczypospolitej Polskiej albo za pozostaniem w granicach Niemiec. Miesiące poprzedzające plebiscyt oraz wydarzenia, które nastąpiły po nim, były okresem napięć politycznych i społecznych. W latach 1919–1921 wybuchały trzy powstania śląskie, które stały się ważnym elementem walki o przebieg polsko-niemieckiej granicy państwowej.
Rozgrywka zaczyna się w chwili zakończenia I wojny światowej w 1918 r. i podjęciu decyzji o przeprowadzeniu głosowania. Podczas kolejnych ruchów uczestnicy poznają najważniejsze wydarzenia związane z powstaniami, przebiegiem kampanii plebiscytowej oraz postaciami, które odegrały znaczącą rolę w historii tego okresu. Przemierzając planszę gracze stopniowo zbliżają się do wydarzeń z 1922 r., kiedy doszło do podziału Górnego Śląska i przyłączenia jego części do Polski. Symboliczną metą gry i zakończeniem historycznej podróży jest brama powitalna dla Wojska Polskiego, które 20 czerwca 1922 r. pod wodzą gen. Stanisława Szeptyckiego wkroczyło do Katowic, uroczyście rozpoczynając obejmowanie przyznanej Rzeczypospolitej części Górnego Śląska.
- POZNAJ HISTORIĘ, PODEJMUJ WYZWANIA, DOTRZYJ DO METY
„Powstańczym szlakiem” łączy walor edukacyjny z prostą i emocjonującą rozgrywką. Dzięki wykorzystaniu mechaniki gry wyścigowej uczestnicy w atrakcyjny i angażujący sposób poznają wydarzenia historyczne, a element rywalizacji zachęca ich do aktywnego udziału w poznawaniu historii. Specjalne pola na planszy pozwalają wprowadzić do rozgrywki historyczne ciekawostki, dzięki którym wiedza nie jest przekazywana jedynie w formie tradycyjnego tekstu, ale staje się częścią gry.
Gra „Powstańczym szlakiem” została opracowana przez Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Katowicach. Dostępna jest w wersji wielkoformatowej planszy, którą rozkłada się na podłodze. Gracze poruszają się po niej, bezpośrednio przesuwając pionki po torze. Dzięki temu rozgrywka nabiera przestrzennego charakteru – uczestnicy nie tylko obserwują planszę ale stają się jej częścią, przemierzając szlak fizycznie. Gra została zaprojektowana z myślą o szybkim tempie rozgrywki, które pozwala utrzymać zaangażowanie uczestników. Dodatkowym walorem jest atrakcyjna szata graficzna, stworzona specjalnie na potrzeby scenariusza przez karykaturzystkę i ilustratorkę Agnieszkę Nowak „Agraffkę”. Gra będzie wykorzystywana do edukacji regionalnej w czasie dużych wydarzeń historycznych, kongresów pamięci narodowej, pikników historycznych oraz innych imprez organizowanych w przestrzeni publicznej, w której uczestniczyć będzie Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Katowicach oraz w trakcie zajęć edukacyjnych w Przystanku Historia – Centrum Edukacyjnym IPN w Katowicach im. Henryka Sławika. Premiera gry i pierwsze rozgrywki odbędą się w czasie Dolnośląskiego Kongresu Pamięci Narodowej we Wrocławiu w dniach 21 i 22 września 2026.
Czy uda Ci się pokonać cała trasę, poradzić sobie z historycznymi przeszkodami i jako pierwszy przejść przez bramę do Polski? Rzuć kostką. Ruszaj w drogę. Poznaj historię Górnego Śląska. „POWSTAŃCZYM SZLAKIEM” – HISTORIA, KTÓRA ZACZYNA SIĘ NA PLANSZY.