Instytut Pamięci Narodowej w Katowicach

11 września 2026 r. w Dąbrowie Górniczej odbyły się uroczystości upamiętniające 46. rocznicę podpisania Porozumienia Katowickiego, nazywanego także Dąbrowskim. Uroczystości rozpoczęły się mszą świętą w Sanktuarium św. Antoniego z Padwy koncelebrowaną, której przewodniczył biskup sosnowiecki Artur Ważny. Po nabożeństwie uczestnicy obchodów zgromadzili się przy Pomniku Porozumienia Katowickiego obok bramy głównej ArcelorMittal Poland. Podczas uroczystości przybyłe delegacje złożyły kwiaty pod pomnikiem oraz pod Krzyżem Pamięci znajdującym się za bramą główną zakładu.

List do uczestników uroczystości skierował Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Karol Nawrocki. Zaznaczył w nim, że wybuch strajku w Hucie Katowice w sierpniu 1980 r. był wymownym świadectwem nastrojów społecznych i szczególnie dotkliwym ciosem w propagandowy obraz państwa. Prezydent podkreślił, że Hutę Katowice traktowano wówczas jako sztandarowy symbol tzw. gierkowskiej modernizacji. – Ten nacisk społeczny, ten wielki zryw Polaków przyniósł zwycięstwo. Udało się nadkruszyć system, który przez dziesięciolecia odbierał Polakom wolność i podmiotowość – wskazał Karol Nawrocki.

Piotr Duda przewodniczący NSZZ „Solidarność” podkreślił w liście skierowanym do uczestników obchodów – „Są w historii Polski zdarzenia, które przypominają nam, że wielkie zmiany zaczynają się od odwagi zwykłych ludzi. Podpisanie Porozumienia Dąbrowskiego w Hucie Katowice jest jednym z nich. To tutaj 46 lat temu robotnicy pokazali, że nawet w państwie, w którym przez lata odbierano ludziom prawa do decydowania o własnym losie, można powiedzieć: dość i upomnieć się o swoją godność” – napisał Piotr Duda.

W obchodach wzięli udział działacze NSZZ „Solidarność”, wśród nich sygnatariusze porozumienia zawartego w Dąbrowie Górniczej Jacek Jagiełka i Zbigniew Kupisiewicz. Obecni byli parlamentarzyści, przedstawiciele Regionu Śląsko-Dąbrowskiego NSZZ „S”, władz samorządowych, młodzież oraz mieszkańcy regionu. Katowicki Oddział IPN reprezentowała Monika Kobylańska.

Mat wł., cyt. za Region Śląsko-Dąbrowski NSZZ „Solidarność”

Porozumienie Katowickie, jedno z tzw. porozumień społecznych, podpisane 11 września 1980 przez Komisję Rządową i MKR w Hucie Katowice; dotyczyło przede wszystkim gwarancji realizacji porozumienia gdańskiego w zakresie tworzenia struktur NSZZ. Ustalenia dokumentu obejmowały zobowiązanie władz do akceptacji działań, zmierzających do powstawania, organizowania i funkcjonowania struktur Związku na terenie całego kraju. Strona rządowa gwarantowała: dostęp do mediów, zwolnienie z obowiązku pracy osób pełniących funkcje związkowe z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, udostępnienie pomieszczeń przez dyrekcje zakładów pracy lub władze terenowe z przeznaczeniem na działalność związkową, możliwość współdecydowania o sprawach pracowniczych i socjalnych, możliwość otwarcia rachunków bankowych oraz gwarancję uczestnictwa strony związkowej w pracach nad nowymi ustawami: Kodeksem pracy, o związkach zawodowych i o samorządzie robotniczym. Ustalono, że dokumenty konieczne do dopełnienia formalności – statuty, składy władz i wnioski o przyznanie lokali – będą przedstawiane wojewodom właściwym dla miejsca działania. Strona rządowa zobowiązywała się ponadto do zapewnienia bezpieczeństwa wszystkim strajkującym, członkom komitetów strajkowych i robotniczych oraz ich rodzinom, a także osobom wspomagającym komitety robotnicze. Ze strony rządowej sygnowali: minister hutnictwa Franciszek Kaim, dyr. nacz. HK Zbigniew Szałajda, podsekretarz stanu w Ministerstwie Hutnictwa Kazimierz Sąda, dyr. nacz. Huty im. Lenina Eugeniusz Pustówka, dyr. generalny Zjednoczenia Metali Nieżelaznych Franciszek Grzesiek, dyr. Departamentu Pracy i Płac Ministerstwa Hutnictwa Michał Stopaniak oraz przewodniczący ZZ Hutników Antoni Seta. Z ramienia MKR: przewodniczący MKR HK Andrzej Rozpłochowski, wiceprzewodniczący MKR HK Jacek Jagiełka i Bogdan Borkowski, sekretarz MKR Kazimierz Świtoń, Aleksander Karpierz, Zbigniew Kupisiewicz i Wiesław Tatko. W negocjowaniu porozumienia, w charakterze doradców, udział wzięli: Wiesław Chrzanowski, Stefan Kurowski, Janusz Krzyżewski, Zbigniew Bogusławski.

Encysol.pl

Polecamy:

• artykuł dr. Jarosława Nei „Matecznik komunistów czy region buntu?“
• artykuł dr. Jarosława Szarka „Nieustępliwi” z Huty „Katowice”