Instytut Pamięci Narodowej oraz Związek Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych zapraszają na obchody 80. rocznicy mordu dokonanego na żołnierzach VII Śląskiego Okręgu Narodowych Sił Zbrojnych.
Wydarzenie odbędzie się 20 września 2026 r. w Kamesznicy. Zapoczątkuje je msza święta koncelebrowana w kościele pw. Najświętszej Maryi Panny w Kamesznicy o godz. 11:00.
Następnie uczestnicy udadzą się wspólnie na Cmentarz Wojenny Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych, gdzie o 12:45 rozpocznie się druga część uroczystości.
Po odśpiewaniu hymnu państwowego uczestnicy wysłuchają wystąpień okolicznościowych, po których nastąpi apel pamięci wraz z salwą honorową oraz wspólna modlitwa. Wydarzenie zakończy się złożeniem kwiatów.
20 września wpisuje się symbolicznie w dwa istotne wydarzenia. 20 września 1942 r. przyjmuje się za początek Narodowych Sił Zbrojnych i jest to data wydania przez płk. Ignacego Oziewicza rozkazu o objęciu funkcji pierwszego komendanta NSZ. Ponadto miesiąc wrzesień to miesiąc, w którym w roku 1946 funkcjonariusze aparatu bezpieczeństwa przeprowadzili operację Lawina, wymierzoną w najdłużej działający okręg NSZ – zgrupowanie pod dowództwem kpt. Henryka Flamego „Bartka”. W której wyniku życie straciło prawdopodobnie ok. 100 partyzantów. Było to najtragiczniejsze wydarzenie, jakie dotknęło powojenne podziemie antykomunistyczne.
Wspomniana operacja polegała na przekonaniu władz Okręgu VII NSZ o konieczności ewakuacji na tereny Opolszczyzny partyzantów w związku z planowaną akcją eliminacyjną. Zorganizowane w tym celu transporty okazały się podstępem. Żołnierzy wywieziono w trzech transportach następnie w sposób zbrodniczy zamordowano, a ich szczątki potajemnie pochowano w nieznanych miejscach. Instytut Pamięci Narodowej w trakcie badań, śledztwa oraz prac o charakterze poszukiwawczo- archeologicznych ustalił dwa miejsca pochówku. Szczątki ekshumowano i rozpoczęto prace identyfikacyjne. Jednocześnie IPN podjął działania w celu przygotowania godnego miejsca pochówku. Ostatecznie Cmentarz Wojenny Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych powstał w 2025 roku, a 7 maja 2026 r. odbył się uroczysty pogrzeb, z udziałem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, w trakcie, którego pochowano niemal 60 żołnierzy.
Planowana uroczystość zapoczątkuje cykl uroczystości, które odtąd odbywać się będą co roku 20 września. W wydarzeniu weźmie udział dr hab. Karol Polejowski – Zastępca Prezesa IPN.
Patronat honorowy nad wydarzeniem objął Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Karol Nawrocki.
Patronat medialny: Gość Niedzielny, Radio Katowice, TVP 3 Katowice.