English version
Ignacy Nowak (1887–1966) – doktor nauk medycznych, lekarz ginekolog, powstaniec wielkopolski i śląski, ordynator oddziału ginekologiczno-położniczego szpitala w Chorzowie, poseł na Sejm RP oraz działacz społeczny.
Urodził się w Wielkopolsce, lecz niemal całe życie zawodowe i publiczne związał z Górnym Śląskiem. Przed plebiscytem w 1921 roku współpracował z Wojciechem Korfantym w Polskim Komisariacie Plebiscytowym jako kierownik Wydziału Kulturalnego. Podczas powstania wielkopolskiego m.in. organizował punkt opatrunkowy w Poznaniu. Z kolei w czasie III powstania śląskiego pełnił funkcję szefa sanitarnego Grupy „Wschód” – koordynował wówczas służbę medyczną i ratował rannych w trakcie walk m.in. pod Kędzierzynem i Górą św. Anny.
W 1922 roku, po przyłączeniu części Górnego Śląska do Polski, początkowo pracował w Poznaniu, a następnie przeniósł się do Chorzowa, gdzie objął stanowisko ordynatora oddziału ginekologiczno-położniczego Szpitala Spółki Brackiej. Po przewrocie majowym stał się jednym z czołowych polityków sanacyjnych w regionie. Blisko współpracował z wojewodą Michałem Grażyńskim oraz prezydentem Ignacym Mościckim. Zasiadał w Sejmie RP III i IV kadencji. W latach 1934–1939 pełnił funkcję przewodniczącego Rady Miejskiej w Chorzowie, a także przewodniczącego Zarządu Śląskiej Okręgowej Izby Lekarskiej.
W czasie II wojny światowej służył jako lekarz w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie. Przebywał w Szkocji, a następnie działał na terenie Niemiec, gdzie organizował pomoc dla byłych więźniów obozów koncentracyjnych oraz wspierał akcję repatriacji do Polski.
Po powrocie do kraju w 1946 roku kontynuował praktykę lekarską w Chorzowie. Od 1949 roku był inwigilowany przez Urząd Bezpieczeństwa w ramach sprawy operacyjnego rozpracowania o kryptonimie „Medycyna” – podejrzewano go o „działalność chadecką” i „szpiegostwo”. Funkcjonariusze UB intensywnie śledzili Ignacego Nowaka, zbierali informacje od tajnych współpracowników oraz kontrolowali jego korespondencję. Zarzucali mu m.in. powiązania z duchowieństwem i udział w organizowaniu katechizacji. Rozpracowanie zakończono w 1955 roku z powodu braku dowodów na prowadzenie „wrogiej działalności” wobec PRL.
Po przejściu na emeryturę pracował jeszcze w przyzakładowej przychodni Huty Kościuszko. Ostatnie lata życia spędził w Wiśle-Jaworniku oraz w Poznaniu.
W 2024 roku Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Katowicach przygotowało wystawę pt. „Wielkopolanin na Górnym Śląsku – dr Ignacy Nowak (1887-1966)”.
