• Youtube
  • Facebook
  • Szukaj

Uroczystość oznaczenia grobu dr. Ignacego Nowaka znakiem pamięci ,,Tobie Polsko” – Poznań, 15 września 2026

15 września 2026 r. na cmentarzu Jeżyckim w Poznaniu odbyła się uroczystość oznaczenia grobu weterana powstań wielkopolskiego i śląskiego - dr. Ignacego Nowaka - znakiem pamięci „Tobie Polsko”, będącym symbolicznym wyróżnikiem miejsc spoczynku uczestników walk o przyłączenie Śląska do Polski.

15.09.2026
Uroczystość oznaczenia grobu dr. Ignacego Nowaka znakiem pamięci ,,Tobie Polsko” – Poznań, 15 września 2026. Fot.: dr Kacper Awzan, Oddział IPN w Poznaniu.

W wydarzeniu udział wzięli: proboszcz parafii pw. Chrystusa Dobrego Pasterza ks. kanonik Tomasz Morasz, główny specjalista do spraw pamięci historycznej Wydziału Kultury Urzędu Miasta Poznania Rafał Ratajczak, prezes Wielkopolskiego Zarządu Wojewódzkiego Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych Bernadeta Orłowska, wiceprezes Wielkopolskiej Organizacji Wojewódzkiej Ligi Obrony Kraju im. Powstańców Wielkopolskich płk. rez. Bogdan Mrowiec wraz z delegacją, członkowie Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918-1919, przedstawiciele Koła Rodzin Marynarzy Powstańców Wielkopolskich, reprezentanci Oddziału IPN w Poznaniu, delegacje społeczności szkolnych IV Liceum Ogólnokształcącego im. Komisji Edukacji Narodowej oraz Szkoły Podstawowej nr 75 im. Powstańców Wielkopolskich wraz z pocztami sztandarowymi. Szczególnymi gośćmi byli członkowie rodziny dr. Ignacego Nowaka na czele z jego wnuczką Ewą Wysocką.

Posterunek honorowy wystawiła 31. Baza Lotnictwa Taktycznego im. kpt. pil. Franciszka Jacha w Poznaniu-Krzesinach.

Uroczystość oznaczenia grobu dr. Ignacego Nowaka znakiem pamięci ,,Tobie Polsko” – Poznań, 15 września 2026. Fot.: dr Kacper Awzan, Oddział IPN w Poznaniu.
Uroczystość oznaczenia grobu dr. Ignacego Nowaka znakiem pamięci ,,Tobie Polsko” – Poznań, 15 września 2026. Fot.: dr Kacper Awzan, Oddział IPN w Poznaniu.
Uroczystość oznaczenia grobu dr. Ignacego Nowaka znakiem pamięci ,,Tobie Polsko” – Poznań, 15 września 2026. Fot.: dr Kacper Awzan, Oddział IPN w Poznaniu.
Uroczystość oznaczenia grobu dr. Ignacego Nowaka znakiem pamięci ,,Tobie Polsko” – Poznań, 15 września 2026. Fot.: dr Kacper Awzan, Oddział IPN w Poznaniu.
Uroczystość oznaczenia grobu dr. Ignacego Nowaka znakiem pamięci ,,Tobie Polsko” – Poznań, 15 września 2026. Fot.: dr Kacper Awzan, Oddział IPN w Poznaniu.
Uroczystość oznaczenia grobu dr. Ignacego Nowaka znakiem pamięci ,,Tobie Polsko” – Poznań, 15 września 2026. Fot.: dr Kacper Awzan, Oddział IPN w Poznaniu.
Uroczystość oznaczenia grobu dr. Ignacego Nowaka znakiem pamięci ,,Tobie Polsko” – Poznań, 15 września 2026. Fot.: dr Kacper Awzan, Oddział IPN w Poznaniu.
Uroczystość oznaczenia grobu dr. Ignacego Nowaka znakiem pamięci ,,Tobie Polsko” – Poznań, 15 września 2026. Fot.: dr Kacper Awzan, Oddział IPN w Poznaniu.
Uroczystość oznaczenia grobu dr. Ignacego Nowaka znakiem pamięci ,,Tobie Polsko” – Poznań, 15 września 2026. Fot.: dr Kacper Awzan, Oddział IPN w Poznaniu.
Uroczystość oznaczenia grobu dr. Ignacego Nowaka znakiem pamięci ,,Tobie Polsko” – Poznań, 15 września 2026. Fot.: dr Kacper Awzan, Oddział IPN w Poznaniu.
Uroczystość oznaczenia grobu dr. Ignacego Nowaka znakiem pamięci ,,Tobie Polsko” – Poznań, 15 września 2026. Fot.: dr Kacper Awzan, Oddział IPN w Poznaniu.
Uroczystość oznaczenia grobu dr. Ignacego Nowaka znakiem pamięci ,,Tobie Polsko” – Poznań, 15 września 2026. Fot.: dr Kacper Awzan, Oddział IPN w Poznaniu.
Uroczystość oznaczenia grobu dr. Ignacego Nowaka znakiem pamięci ,,Tobie Polsko” – Poznań, 15 września 2026. Fot.: dr Kacper Awzan, Oddział IPN w Poznaniu.
Uroczystość oznaczenia grobu dr. Ignacego Nowaka znakiem pamięci ,,Tobie Polsko” – Poznań, 15 września 2026. Fot.: dr Kacper Awzan, Oddział IPN w Poznaniu.

Na wstępie uroczystości głos zabrał naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Katowicach Jan Kwaśniewicz, który naświetlił genezę akcji „Powstańcy to wiara, nadzieja i cud - ocalmy groby Powstańców Śląskich od zapomnienia!”, mającej na celu zewidencjonowanie jak największej liczby grobów, w których spoczywają powstańcy śląscy, a dotąd nie figurujących w dostępnych ewidencjach prowadzonych przez instytucje samorządowe i państwowe. W dalszej kolejności Anna Binek-Zajda (OBUWiM) przybliżyła życiorys dr. Ignacego Nowaka, po czym nastąpiło oznaczenie grobu znakiem „Tobie Polsko”. Wspólną modlitwę, będącą wyrazem zadumy i refleksji, poprowadził ks. kan. Tomasz Morasz. Całości dopełniły poruszające słowa o Bohaterze uroczystości, a także potrzebie pielęgnowania pamięci jako dziedzictwa dla młodego pokolenia wygłoszone przez przedstawiciela rodziny prof. dr. hab. n. med. Jacka Wysockiego. Ceremonię zwieńczyło złożenie kwiatów i zapalenie zniczy.

Organizatorem uroczystości był Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach.

Ignacy Nowak (1887–1966) – doktor nauk medycznych, lekarz ginekolog, powstaniec wielkopolski i śląski, ordynator oddziału ginekologiczno-położniczego szpitala w Chorzowie, poseł na Sejm RP oraz działacz społeczny.

Urodził się w Wielkopolsce, lecz niemal całe życie zawodowe i publiczne związał z Górnym Śląskiem. Przed plebiscytem w 1921 roku współpracował z Wojciechem Korfantym w Polskim Komisariacie Plebiscytowym jako kierownik Wydziału Kulturalnego. Podczas powstania wielkopolskiego m.in. organizował punkt opatrunkowy w Poznaniu. Z kolei w czasie III powstania śląskiego pełnił funkcję szefa sanitarnego Grupy „Wschód” – koordynował wówczas służbę medyczną i ratował rannych w trakcie walk m.in. pod Kędzierzynem i Górą św. Anny.

W 1922 roku, po przyłączeniu części Górnego Śląska do Polski, początkowo pracował w Poznaniu, a następnie przeniósł się do Chorzowa, gdzie objął stanowisko ordynatora oddziału ginekologiczno-położniczego Szpitala Spółki Brackiej. Po przewrocie majowym stał się jednym z czołowych polityków sanacyjnych w regionie. Blisko współpracował z wojewodą Michałem Grażyńskim oraz prezydentem Ignacym Mościckim. Zasiadał w Sejmie RP III i IV kadencji. W latach 1934–1939 pełnił funkcję przewodniczącego Rady Miejskiej w Chorzowie, a także przewodniczącego Zarządu Śląskiej Okręgowej Izby Lekarskiej.

W czasie II wojny światowej służył jako lekarz w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie. Przebywał w Szkocji, a następnie działał na terenie Niemiec, gdzie organizował pomoc dla byłych więźniów obozów koncentracyjnych oraz wspierał akcję repatriacji do Polski.

Po powrocie do kraju w 1946 roku kontynuował praktykę lekarską w Chorzowie. Od 1949 roku był inwigilowany przez Urząd Bezpieczeństwa w ramach sprawy operacyjnego rozpracowania o kryptonimie „Medycyna” – podejrzewano go o „działalność chadecką” i „szpiegostwo”. Funkcjonariusze UB intensywnie śledzili Ignacego Nowaka, zbierali informacje od tajnych współpracowników oraz kontrolowali jego korespondencję. Zarzucali mu m.in. powiązania z duchowieństwem i udział w organizowaniu katechizacji. Rozpracowanie zakończono w 1955 roku z powodu braku dowodów na prowadzenie „wrogiej działalności” wobec PRL.

Po przejściu na emeryturę pracował jeszcze w przyzakładowej przychodni Huty Kościuszko. Ostatnie lata życia spędził w Wiśle-Jaworniku oraz w Poznaniu.

W 2024 roku Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Katowicach przygotowało wystawę pt. „Wielkopolanin na Górnym Śląsku – dr Ignacy Nowak (1887-1966)”.

do góry