English version
We wtorek 1 września 2026 r. o godz. 18.00 serdecznie zapraszamy do Przystanku Historia Centrum Edukacyjnego IPN im. gen. Janusza Gąsiorowskiego w Częstochowie, przy al. NMP 52 na bezpłatny pokaz fabularyzowanego filmu dokumentalnego „Kryptonim Warta. 7 Dywizja Piechoty 1939”. W czasie pokazu obecni będą twórcy dokumentu. Wstęp wolny!
„Kryptonim Warta. 7 Dywizja Piechoty 1939” to pełnometrażowy fabularyzowany dokument poświęcony działaniom bojowym tej jednostki, prowadzonym na pograniczu polsko-niemieckim w rejonie Lublińca i Częstochowy w pierwszych dniach II wojny światowej. Tytuł filmu nawiązuje do hasła „Warta”, które było ustalonym wewnętrznym kodem potwierdzającym rozpoczęcie zbrojnej agresji przeciwko Polsce przez regularne oddziały niemieckie. Działania bojowe prowadzone przez 7 Dywizję Piechoty we wrześniu 1939 roku, to przykład losów jednostki wojskowej, jakich w historii wojen było wiele – świadomie skazanej przez wyższe dowództwo na przysłowiowy „straceńców los”. Realizacja niezwykle trudnego zadania polegającego na związaniu w działaniach opóźniających olbrzymich sił niemieckiego Wehrmachtu, uderzających przez region częstochowski wprost na Warszawę, wiązała się z realną możliwością rozbicia polskiej jednostki już w pierwszych dniach wojny. Na kilka dni przed jej wybuchem, żadnych złudzeń w tej kwestii nie pozostawił oficerom dywizji nawet sam dowódca Armii "Kraków", stwierdzając wymownie: „Znajdziecie się panowie w ciężkim położeniu, o ile będę mógł – będę starał się wam pomóc”. Strona polska w pełni zdawała sobie sprawę z olbrzymiej dysproporcji sił jaka ujawni się na kierunku częstochowskim już w pierwszych godzinach wojny. Pomimo tego, zadanie postawione przed 7 Dywizją Piechoty musiało zostać bezwzględnie zrealizowane. Walcząca niemal samotnie dywizja miała wygrać czas potrzebny innym jednostkom Wojska Polskiego, bez względu na cenę…