Instytut Pamięci Narodowej w Katowicach

45 lat w historii najnowszej to cała epoka. Tyle trwał okres komunizmu w Polsce i tyle samo obecnie minęło od powstania Solidarności, która z czasem doprowadziła do zakończenia tej epoki. Dla ludzi młodych dekada lat 80. jest tym, czym dla ówczesnego pokolenia była druga wojna światowa, jest czymś, o czym się wiedziało, ale czego się nie doświadczyło.  Wolne Związki Zawodowe, Konfederacja Polski Niepodległej, NSZZ „Solidarność", Niezależne Zrzeszenie Studentów, Solidarność Walcząca i dziesiątki mniejszych organizacji przyniosły nam wolność. Powinniśmy o tym stale przypominać. Stąd pomysł cyklu spotkań pt. 45 lat „Solidarności" Śląsko-Dąbrowskiej – ludzie i struktury, poświęconego bohaterom naszej najnowszej historii.

Za nami już szóste wydarzenie w ramach cyklu, które było poświęcone Teresie Baranowskiej, polonistce, działaczce „Solidarności”, organizatorce i członkini władz regionalnych Konfederacji Polski Niepodległej oraz współredaktorce niezależnego pisma „Wolność”. Wydarzenie odbyło się 27 maja 2026 r. w Przystanku Historia Centrum Edukacyjnym IPN w Katowicach im. Henryka Sławika.

Gościem specjalnym była Teresa Baranowska. W spotkaniu wziął udział dr Grzegorz Wołk, naczelnik Wydziału Historii Polski w latach 1945–1990 Biuro Badań Historycznych IPN, autor publikacji „»Szaleńcy niepodległości«. Historia Konfederacji Polski Niepodległej“. Niezwykle interesującą dyskusję poprowadził dr hab. Adam Dziuba (OBBH IPN Katowice).

Dziękujemy za udział w wydarzeniu zwłaszcza przybyłym członkom Konfederacji Polski Niepodległej ze Śląska.

Już dzisiaj zapraszamy na kolejne spotkanie, które odbędzie się 24 czerwca 2026 r. o godz. 14.00. Naszym bohaterem będzie Michał Luty. Porozmawiamy o fenomenie Wszechnicy Górnośląskiej. 

Teresa Baranowska, ur. 13 VIII 1946 w Bydgoszczy. Absolwentka Uniwersytetu Śląskiego, kierunek filologia polska (1970).

1969-1983 nauczycielka jęz. polskiego w Zespole Szkół Handlowych w Katowicach.

Od IX 1980 w „S”, organizatorka Komitetu Założycielskiego, od XI członek Komisji Oświaty przy MKZ Katowice, następnie Prezydium MKZ; w VII i XII 1981 delegat na I i II WZD Regionu Śląsko-Dąbrowskiego, członek ZR, następnie Prezydium ZR; IX/X 1981 delegat na I KZD. 1980-1984 w KPN, organizatorka struktur partii, II-VI 1981 szef Okręgu Śląskiego, następnie do VII 1981 z-ca szefa, od 23 VII 1981 z-ca szefa Obszaru V, 1981 członek Centralnego Kierownictwa Akcji Bieżącej KPN. II-VII 1981 członek władz krajowych KOWzP, III-VII 1981 przewodnicząca władz regionalnych. III-XII 1981 współredaktor niezależnego pisma „Wolność”.

12/13 XII 1981 internowana w Ośr. Odosobnienia w Katowicach, następnie w Darłówku i Gołdapi, zwolniona w VII 1982. 1982-1983 nieformalna liderka KPN w Obszarze V. Od 1982 kolporterka wydawnictw podziemnych, organizatorka pomocy dla represjonowanych i ich rodzin, współorganizatorka Mszy za Ojczyznę w katedrze Chrystusa Króla w Katowicach. W 1983 zwolniona z pracy. 1984-1985 hodowała owce w gm. Cisna w Bieszczadach, wielokrotnie zatrzymywana na 24 godz. w areszcie RUSW w Lesku. 1985-1989 w PPN. W 1987 organizatorka Ruchu Młodzieży Solidarnej, współredaktor podziemnego pisma „Bajtel”. Do 1988 bez zatrudnienia, w 1988 ekspedientka.

1989-1991 ponownie zatrudniona w ZSH w Katowicach, od 1991 dyr. LO im. Adama Mickiewicza w Katowicach, od 2006 na emeryturze. 2000-2006 w UW/Partii Demokratycznej demokraci.pl.

Odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2007),  Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (2025), Krzyżem Wolności i Solidarności (2016).

1981-1989 rozpracowywana przez Wydz. III KW MO/WUSW w Katowicach w ramach SOR krypt. Orędowniczka.

Wojciech Niedźwiedź, encysol.pl

Zapis na temat Teresy Baranowskiej w katalogu osób „rozpracowywanych” przez organa bezpieczeństwa państwa komunistycznego Biura Lustracyjnego IPN https://katalog.bip.ipn.gov.pl/informacje/1143

Pokaz filmu dokumentalnego „Dziewczyna z klepsydry” w Katowicach, 17 października 2017

Organizator: Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach.

Partnerzy: Region Śląsko-Dąbrowskiej NSZZ „Solidarność”, Komisja Zakładowa NSZZ „Solidarność” Uniwersytetu Śląskiego, Stowarzyszenie Pokolenie.