English version
13 maja 2026 r. w Przystanku Historia – Centrum Edukacyjnym IPN w Katowicach im. Henryka Sławika, przy ul. św. Jana 10, odbyło się spotkanie z historią „Rok 1945 w Katowicach. Działania wojenne i represje sowieckie”.
Wydarzenie poświęcone było sytuacji Katowic w pierwszej połowie 1945 roku. Podczas spotkania omówiono znaczenie miasta w walkach o Górnośląski Okręg Przemysłowy, początki panowania sowieckiego oraz deportacje mieszkańców dzisiejszych Katowic do ZSRS. Wystąpienia uzupełniły projekcja sowieckiej kroniki wojennej, pokaz grup rekonstrukcji historycznej prezentujących umundurowanie stron walczących oraz promocja literatury historycznej dotyczącej Tragedii Górnośląskiej.
W programie wydarzenia znalazły się następujące wystąpienia:
- Jakub Szczepański z Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Katowicach przedstawił temat „Wkroczenie Armii Czerwonej do Katowic w styczniu 1945 roku”.
- Jakub Szczepański i Zbigniew Gołasz z Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Katowicach poprowadzili projekcję i omówienie sowieckiej kroniki wojennej dotyczącej wejścia Armii Czerwonej do Katowic.
- Dr Dariusz Węgrzyn ze Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności omówił temat „Deportacje do ZSRS z Katowic na tle górnośląskim”.
- Dr Sebastian Rosenbaum z Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Katowicach przedstawił zagadnienie „Zniszczenia tkanki miejskiej, demontaże przemysłu – casus katowicki”.
Istotną częścią spotkania był również pokaz przygotowany przez grupy rekonstrukcji historycznej. Członkowie poszczególnych grup zaprezentowali publiczności sylwetki żołnierzy biorących udział w walkach o Katowice, przybliżając charakterystykę i specyfikę umundurowania oraz uzbrojenia jednostek wojskowych obu stron walczących.
GRH Grenadiere przedstawiła sylwetkę żołnierza Wehrmachtu z 371. Batalionu Fizylierów z 371. Dywizji Piechoty. GRH Starpel zaprezentowała sylwetkę członka katowickiego Volkssturmu oraz rolę tej formacji w obronie Górnego Śląska. Członkowie SRH Festung Breslau i GRH Zwierboj przedstawili publiczności kolejno sylwetki oficera piechoty i szeregowego artylerii Armii Czerwonej należących do 245. Dywizji Strzeleckiej, która, podlegając sowieckiej 59. Armii, odegrała kluczową rolę w zdobyciu miasta.
Organizatorem wydarzenia był Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach.
