English versionOd 12 grudnia 2025 r. do 15 marca 2026 r. w Muzeum Powstań Śląskich w Świętochłowicach przy ul. Wiktora Polaka 1 zapraszamy do zwiedzania wystawy poświęconej wybitnemu lekarzowi, uczestnikowi powstania wielkopolskiego i szefowi sanitarnemu Grupy „Wschód” w III powstaniu śląskim. Wstęp na wystawę jest bezpłatny.
Ignacy Nowak urodził się i zmarł w Wielkopolsce, ale niemal całe życie spędził na Górnym Śląsku. Z zawodu lekarz z doktoratem z ginekologii z zamiłowania bibliofil. W czasie powstania wielkopolskiego i III powstania śląskiego organizował służbę medyczną niosąc pomoc rannym powstańcom. W okresie plebiscytu aktywnie pracował z Wojciechem Korfantym w Polskim Komisariacie Plebiscytowym na rzecz przyłączenia Górnego Śląska do Polski. W lipcu 1922 roku brał udział w oficjalnych uroczystościach przyłączenia części Górnego Śląska do Polski, a jesienią tego samego roku przeprowadził się na stałe do Królewskiej Huty (obecnie Chorzów) porzucając w Poznaniu dobrze zapowiadającą się karierę naukową. Pracował jako ordynator oddziału ginekologiczno-położniczego Szpitala Spółki Brackiej, a później Szpitala Ubezpieczalni Społecznej przy ul. Strzelców Bytomskich w Chorzowie do 1952 roku (z przerwą w czasie II wojny światowej). Po przewrocie majowym stał się jednym z najważniejszych polityków sanacyjnych na Górnym Śląsku. Blisko współpracował z wojewodą Michałem Grażyńskim i Prezydentem RP Ignacym Mościckim. Był posłem do Sejmu RP III i IV kadencji. W latach 1934–1939 był przewodniczącym Rady Miejskiej w Chorzowie. W czasie II wojny światowej jako lekarz Polskich Sił Zbrojnych przebywał w Szkocji, a następnie pomagał na terenie Niemiec byłym więźniom obozów i organizował transporty repatriacyjne. Po powrocie do Polski w 1946 r. był inwigilowanym przez Urząd Bezpieczeństwa do 1955 r. Po zakończeniu praktyki lekarskiej w 1957 roku mieszkał w Wiśle-Jaworniku, gdzie napisał wspomnienia, a pod koniec życia przeprowadził się do Poznania. Jego grób znajduje się na historycznym Cmentarzu Jeżyckim w Poznaniu.
Był człowiekiem, który podporządkował życie sprawom społecznym i narodowym. Aktywnie angażował się w działalność zawodowych organizacji, takich jak Towarzystwo Lekarzy Polaków, Związek Gospodarczy Lekarzy Polaków na Śląsku, a także utworzonej w 1935 roku Śląskiej Izby Lekarskiej, której był prezesem. W Chorzowie został upamiętniony ulicą jego imienia. Pomimo wielu zasług w organizacji służby zdrowia i rozwoju medycyny na Górnym Śląsku oraz aktywnej działalności politycznej i społecznej pozostaje postacią mało znaną.
Wystawa została przygotowana przez Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Katowicach.
Scenariusz wystawy: Renata Skoczek
Recenzja merytoryczna: dr Sebastian Rosenbaum
Projekt graficzny: Bogusław Nikonowicz Nikostudio
Korekta: Monika Rosenbaum
Druk: Adatto
