English version
20 listopada 2025 r. w budynku Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach została odsłonięta tablica pamiątkowa upamiętniająca prof. Augusta Chełkowskiego.
W drugiej części uroczystości w auli im. Andrzeja Pawlikowskiego odbyła się konferencja poświęconą pamięci rektora.
Uczestnicy uroczystości wysłuchali wystąpień:
- prof. dr hab. Alicja Ratuszna: „Profesor August Chełkowski – twórca katowickiej fizyki, rektor UŚ”.
- prof. dr hab. Sebastian Pawlus: „Fizyka dielektryków – wspólna pasja”.
- dr hab. Adam Dziuba (Oddział IPN w Katowicach): „Prof. August Chełkowski – promotor „Solidarności” UŚ).
- Roman Wyborski: „Prof. August Chełkowski w Senacie RP”.
- ks. prałat dr Stanisław Puchała: „Prof. August Chełkowski – Lux ex Silesia”.
August Chełkowski (1927-1999), profesor fizyki, prorektor i rektor Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, przeszedł do historii jako jeden z założycieli NSZZ „Solidarność” na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii na Uniwersytecie Śląskim. Ponadto angażował się w działalność „Wszechnicy Górnośląskiej”. Brał także udział w strajkach ostrzegawczych.
Za swoją działalność, jako jedyny rektor w Polsce, został internowany, w okresie od 13 do 19 grudnia 1981 r. Następnie w styczniu 1982 r. komunistyczne władze odwołały go ze stanowiska rektora. 20 lutego 1982 r. uniemożliwiono mu wyjazdy zagraniczne, w związku z czym nie mógł uczestniczyć w konferencjach poza krajem, na które był zapraszany.
Przed upadkiem komunizmu angażował się w pomoc dla osób represjonowanych oraz ich rodzin.
W 1989 r. profesor Chełkowski znalazł się na liście rekomendowanych przez „Solidarność” i Lecha Wałęsę kandydatów do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej. Był senatorem wszystkich kadencji za jego życia, a w czasie drugiej był Marszałkiem Senatu.
W 2018 r. został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności.
Organizatorem uroczystości była Komisja Zakładowa NSZZ „Solidarność” Uniwersytetu Śląskiego. Wydarzenie zostało objęte honorowym patronatem rektora UŚ prof. dr hab. Ryszarda Koziołka.