Instytut Pamięci Narodowej - Katowice

28 października 2025 r. odbyła się uroczystość oznaczenia grobu powstańca śląskiego Czesława Kowalskiego znakiem pamięci „Tobie Polsko”. Wydarzenie miało miejsce na cmentarzu parafialnym w Zawierciu przy ul. Cmentarnej .  

Uroczystość została zorganizowana w ramach akcji „Powstańcy to wiara, nadzieja i cud”-ocalmy groby Powstańców Śląskich od zapomnienia!, której inauguracja miała miejsce 5 lipca 2021 r. w dzień setnej rocznicy zakończenia III powstania śląskiego.

W wydarzeniu udział wzięli: Teresa Mucha-Popiel – Starosta Zawierciański, Maria Milejska – Wicestarosta Zawierciański, Anna Nemś – Prezydent Miasta Zawiercie, Jan Kwaśniewicz – Naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Katowicach, st. bryg. Artur Łągiewka – Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Zawierciu, ks. prał. Jan Niziołek – proboszcz parafii pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Zawierciu, ks. Jacek Reczek – proboszcz parafii pw. NMP Królowej Polski w Zawierciu, przedstawiciele Ochotniczej Straży Pożarnej, służb mundurowych oraz poczty sztandarowe. W uroczystości wzięła udział również młodzież szkolna wraz z nauczycielami i dyrektorami z Zespołu Szkół im. gen Józefa Bema w Zawierciu, Liceum Ogólnokształcącego im. Stefana Żeromskiego w Zawierciu, Zespołu Szkół im. Hugona Kołłątaja w Zawierciu, Zespołu Szkół im. Stanisława Staszica w Zawierciu, Zespołu Szkół Ekonomicznych w Zawierciu oraz Szkoły Podstawowej nr 2 im. Stanisława Szymańskiego w Zawierciu.

Uroczystość rozpoczęła się od odśpiewania hymnu państwowego. Następnie Jan Kwaśniewicz przywitał zgromadzonych gości i oddał głos Teresie Musze-Popiel, która przybliżyła życiorys Czesława Kowalskiego. Następnie głos zabrała Anna Nemś, która podkreśliła jak istotną postacią dla miasta Zawiercie jest bohater uroczystości. W dalszej części wydarzenia Jan Kwaśniewicz przybliżył symbolikę znaku pamięci „Tobie Polsko” oraz powiedział kilka słów o idei oznaczania grobów powstańczych.

Punktem kulminacyjnym uroczystości było oznaczenie grobu Czesława Kowalskiego znakami pamięci, czego dokonał Jan Kwaśniewicz wraz z Teresą Muchą-Popiel. Całość wydarzenia dopełniła modlitwa w intencji Weterana, której przewodniczył ks. prał. Jan Niziołek.

Na zakończenie na grobie złożono kwiaty i zapalono znicze.       

Czesław Marian Kowalski urodził się 18 lutego 1890 r. w Krakowie w rodzinie Jana i Kazimiery z d. Samborskiej. Na przestrzeni lat kilkukrotnie pełnił funkcje starosty, jak również sprawował urząd prezydenta Zawiercia. Swoją karierę w samorządzie terytorialnym rozpoczął w powiecie iłżeckim, gdzie objął stanowisko starosty (1922-1926). Następnie w kolejnych latach był wicestarostą będzińskim (1926-1927), starostą zawierciańskim (1927-1930), starostą kozienickim (1930-1937) oraz prezydentem Zawiercia (1937-1939). Niemniej jednak jego działalność na rzecz Ojczyzny była znacznie większa. Wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej, gdzie posługiwał się pseudonimem „Bończa”. W ramach tej organizacji działał na terenie Sosnowca od 1 grudnia 1915 r. do 11 listopada 1918 r. Do jego zadań należało m.in. przemycanie broni z Dąbrowy Górniczej do Sosnowca. W późniejszym czasie również nie pozostawał obojętny na los niepodległej Polski i w 1919 r. przystąpił do walk toczonych podczas I powstania śląskiego, następnie udał się na front wojny polsko-bolszewickiej, a w 1921 r. ponownie ruszył do walki o Górny Śląsk. 

Za działalność na niwie społecznej oraz w walkach niepodległościowych został odznaczony Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Walecznych, Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Krzyżem POW.

Zmarł 28 października 1945 r. Został pochowany na cmentarzu parafialnym pw. świętych Apostołów Piotra i Pawła w Zawierciu przy ul. Cmentarnej.