Instytut Pamięci Narodowej w Katowicach

Następny

Powrót

pauza

Wydarzenie rozpoczęła gra terenowa na terenie Katowic-Bogucic, przygotowana przez 1 TDH, w trakcie której uczestnicy poznawali życiorys Bohaterki uroczystości.

Następny

Powrót

pauza

Następnie odbyły się uroczystości przy grobie śp. Wandy Jordan-Łowińskiej. Wśród zgromadzonych znaleźli się między innymi: Rodzina Druhny Wandy, na czele z Ewą Łowińską-Ogonowską, wnuczką uhonorowanej, płk. Zbigniew Piątek, reprezentujący Marszałka Województwa Śląskiego, Krzysztof Kraus, naczelnik Wydziału Kultury Urzędu Miasta Katowice, ks. hm. dr Piotr Larysz, kapelan Chorągwi Śląskiej ZHP, ks. phm. Karol Darmas, kapelan Okręgu Śląskiego ZHR, Grzegorz Grześkowiak, Prezes Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Rodzina Policyjna 1939 r. z siedzibą w Katowicach, harcerki i harcerze z: I Tyskiej Drużyny Harcerek ZHR "Wrzosowisko" im. Wandy Jordan-Łowińskiej, 2 Drużyny Harcerskiej "Pędziwiatr" z Mikołowa, 31 DHS X Szczep Harcerski "Ostoja" im. Pawła Stellera, 44 DH "Kalina" im. hm. Wandy Jordan-Łowińskiej z Katowic, instruktorzy Komisji Historycznej Chorągwi Śląskiej ZHP oraz Komisji Historycznej Hufca ZHP Katowice. Stawili się również przedstawiciele wielu innych środowisk Związku Harcerstwa Polskiego oraz Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej z województwa śląskiego.

Odśpiewano hymn harcerski, po czym prowadzący uroczystość Jan Kwaśniewicz, naczelnik Oddziałowego Biura Walk i Męczeństwa IPN w Katowicach przywitał gości i przybliżył ideę akcji honorowania grobów uczestników powstań śląskich znakiem pamięci "Tobie Polsko", a Druhna hm. prof.zw. dr hab. Krystyna Heska-Kwaśniewicz przybliżyła postać Bohaterki. W swoim wystąpieniu przypomniała również postać męża Wandy Jordan-Łowińskiej - wybitnego instruktora harcerskiego oraz majora Wojska Polskiego hm. Mariana Łowińskiego, który został zamordowany przez NKWD w Charkowie w 1940 r. 

Następnie grób został oznaczony znakiem pamięci oraz tabliczką "Grób weterana walk o wolność i niepodległość Polski". Po czym Księża Kapelani poprowadzili okolicznościową modlitwę, którą zwieńczyło wspólne odśpiewanie "Modlitwy Harcerskiej". Hołd złożyli też uczestnicy składając na grobie kwiaty i zapalając znicze. Na zakończenie głos zabrała Ewa Łowińska-Ogonowska, która podziękowała organizatorom i przypomniała, że Druhna Wanda zmarła w szpitalu będąc wierna do ostatniej chwili rocie przyrzeczenia harcerskiego "Nieść chętną pomoc bliźnim". Ostatnim akordem spotkania, zgodnie z obrzędowością harcerską, stał się krąg przyjaźni poprowadzony przez dh. wędrowniczkę Maję Pikułę, Drużynową 1 TDH.

Następny

Powrót

pauza

Wydarzenie to zwieńczyło akcję katowickiego Biura Upamiętniania „Wszyscy jesteśmy ze Śląska”, która miała na celu uhonorowanie upamiętnienie powstańców śląskich spoczywających na terenie wszystkich województw w kraju a zarazem popularyzację bezprecedensowych na miarę historii Polski wydarzeń, jakimi były trzy powstania podjęte w latach 1919-1920-1921. W ten wyjątkowy sposób Instytut Pamięci Narodowej pragnął zwrócić uwagę nie tylko na powiązania dziejowych wydarzeń z życiem osób w nich uczestniczących, lecz zwłaszcza na fakt, iż do dzisiaj stanowią oni istotne spoiwo łączące wszystkie regiony Polski powstałe na gruncie wiekopomnej pamięci o patriotycznych czynach ich bohaterów.

Wanda Jordan-Łowińska (1900–1959), harcmistrzyni, komendantka Górnośląskiej (Śląskiej) Chorągwi Żeńskiej (1922–1926), komendantka Górnośląskiej (Śląskiej) Chorągwi Męskiej (1922–1928), przewodnicząca Zarządu Oddziału Śląskiego ZHP (1927–1934). Urodziła się 27 V 1900 w Griffen (obecnie Grzywna) k. Chełmży na Pomorzu. Była córką Franciszka (zm. 1917, ziemianina, od 1915 r. dyrektora Polskiego Banku Ziemskiego w Bytomiu) i Marty z Modrzejewskich (zm. 1912). Do 1905 r. jej rodzice posiadali mały majątek ziemski. Miała braci: Feliksa (absolwenta ASP w Dreźnie, zamieszkałego w Wilnie), Bolesława (zmarłego wskutek ran w czasie I wojny światowej) i Józefa oraz siostry: Józefę i Stanisławę (nauczycielki w polskich szkołach w Stanach Zjednoczonych), Halinę (przed II wojną światową oddelegowaną do ośrodka polonijnego w Lille we Francji, potem nauczycielkę w polskiej szkole wieczorowej w Toronto), Marię i Jadwigę. W 1914 r. podjęła naukę w niemieckim gimnazjum żeńskim w Bytomiu, w którym w 1918 r. zdała maturę. W 1920 r. uczestniczyła w pracach Polskiego Komitetu Plebiscytowego (Polski Komitet Plebiscytowy) na Górnym Śląsku jako pracownica sekcji towarzystw kulturalno-oświatowych. Tutaj zetknęła się z działaczami harcerskimi przybyłymi na Śląsk do pracy plebiscytowej. Do harcerstwa wstąpiła prawdopodobnie w II kwartale 1920 r. W lipcu tegoż roku założyła w Bytomiu Drużynę Harcerek im. kr. Jadwigi. 30 VII 1920 uczestniczyła w zebraniu instruktorek i instruktorów harcerskich, na którym ustalono wytyczne pracy harcerskiej na Górnym Śląsku i powołano do życia Inspektorat Harcerski Okręgu Górnego Śląska. Powierzono jej funkcję sekretarki Sekcji Żeńskiej Inspektoratu, którą kierowała Jadwiga Sołtysowa. Z dniem 1 VIII 1920 została przydzielona do nowo powstałego Wydz. Oświaty PK Pleb. Angażowała się w działania mające na celu pozyskanie dla Polski jak największej liczby młodych mieszkańców Górnego Śląska. W dniach 13–23 IX 1920uczestniczyła w kursie kierowników pracy harcerskiej na Śląsku w Patoce k. Lublińca. W lutym 1921 została mianowana instruktorką objazdową, do jej obowiązków należało zakładanie i nadzorowanie drużyn żeńskich oraz pomaganie im w pracy. W tym czasie utworzyła drużyny harcerskie w Rudzie Śląskiej, Kochłowicach, Nowej Wsi, Pszczynie, Katowicach i Lublińcu. W okresie plebiscytu działała w zespole opieki nad przybywającymi do Bytomia Ślązakami zamieszkałymi poza obszarem plebiscytowym (zapewniano im noclegi, pomagano w sprawach dotyczących głosowania). W dniu głosowania (20 III 1921)podobnie jak całe ówczesne kierownictwo górnośląskiego harcerstwa, organizowała i nadzorowała harcerską służbę plebiscytową. Wkrótce potem (8 IV 1921) została mianowana kierowniczką Sekcji Żeńskiej Inspektoratu Harcerskiego Okręgu Górnego Śląska. Równocześnie pełniła funkcję drużynowej harcerek w Orzegowie. W czasie III powstania śląskiego, które wybuchło w nocy z 2 na 3 V 1921, organizowała powstańczą służbę sanitarną. Wraz z J. Sołtysową utworzyła i prowadziła punkt opatrunkowy dla rannych powstańców w hotelu „Lomnitz” w Bytomiu. Była łączniczką, brała udział w przerzutach broni i amunicji oraz przeprowadzaniu powstańców przez tereny zajęte przez Niemców. W dniach 5–20 VII 1921 uczestniczyła w kursie instruktorskim w Uniejowie, na którym pełniła funkcję zastępowej. Od dnia ukończenia kursu Naczelnictwo ZHP zaczęło jej liczyć staż instruktorski. W końcu lipca 1921 wyjechała na miesięczny wyższy kurs instruktorski GKŻ w Rydzynie w Wielkopolsce. Jesienią tegoż roku przystąpiła do reorganizacji rozbitych drużyn śląskich. Pracowała w Katowicach, gdzie został przeniesiony z Bytomia Inspektorat Harcerski. Na początku następnego roku została mianowana przodownicą (14 I 1922). W marcu 1922 przy pomocy instruktorek z Zagłębia Dąbrowskiego zorganizowała kurs drużynowych i zastępowych dla ok. 50 dziewcząt i chłopców. Kiedy w 1922 r. po przejęciu przez polskie władze przyznanej Polsce części Górnego Śląska powstał Górnośląski Okręg Żeński i Górnośląski Okręg Męski, Naczelnictwo ZHP mianowało ją komendantką obu okręgów. W pracy harcerskiej dbała o częste kontakty z młodzieżą i niemal codzienne spotkania z drużynowymi i łącznikami drużyn, których przyjmowała po pracy w swoim mieszkaniu przy ul. Wojewódzkiej. Bardzo często odwiedzała harcerskie środowiska, np. wizytując obozy i kolonie. Organizowała dla młodzieży wycieczki krajoznawcze do Krakowa i Lwowa, na Pomorze i w Beskidy. Utrzymywała kontakty z sąsiednimi chorągwiami, wysyłając np. zespoły śląskich harcerek i harcerzy na kursy i obozy chorągwi krakowskich. W kwietniu 1923 była delegatką harcerstwa śląskiego na III Walny Zjazd ZHP w Poznaniu. Od 6 do 20 VII 1923 brała udział w międzynarodowym kursie instruktorskim w Foxlease w Anglii. Pod jej kierownictwem nastąpiła przebudowa struktury organizacyjnej górnośląskiego harcerstwa na wzór struktur istniejących w innych województwach. Od września 1923, kiedy powstały na Śląsku pierwsze hufce męskie (w lutym następnego roku także hufce żeńskie), kierowała śląskim harcerstwem za pośrednictwem komend hufców. W marcu 1924 Komisja Organizacyjna Zarządu Oddziału Górnośląskiego została przekształcona w Tymczasowy Zarząd Oddziału Górnośląskiego, którego przewodniczącym został wojewoda śląski Tadeusz Koncki, a jego drugim zastępcą – W. Jordan. Równocześnie dotychczasowe okręgi górnośląskie zostały przekształcone w chorągwie śląskie: męską i żeńską. Komendantką Górnośląskiej Chorągwi Żeńskiej została mianowana Jordanówna, pełniąca jednocześnie obowiązki komendanta Górnośląskiej Chorągwi Męskiej. Wkrótce po objęciu przez nią tych funkcji, w dniach 8–9 VI 1924, w Katowicach odbył się I Zlot Harcerstwa Śląskiego, w którym wzięło udział ok. 200 harcerek i harcerzy. Był on przeglądem dorobku, sprawności i umiejętności drużyn oraz okazją do zaprezentowania społeczeństwu śląskiemu zwartości i prężności organizacji. W dniach 3–9 VII 1924 Jordanówna przewodziła licznej delegacji śląskiej na I Zlot Narodowy ZHP w Warszawie, a później przeprowadziła żeński kurs dla drużynowych i zastępowych w Kośnych Hamrach k. Poronina. W kwietniu 1926 r. przekazała funkcję komendantki Chorągwi Żeńskiej Oldze Kordeckiej, pełniąc nadal funkcję komendanta Śląskiej Chorągwi Męskiej. W lutym 1927 r. stanęła na czele Zarządu Oddziału Śląskiego ZHP (wojewoda śląski Michał Grażyński został wówczas przewodniczącym Prezydium Honorowego Zarządu Oddziału). Kierowała nim do 1934 r. W ramach walki z bezrobociem uzyskała pomieszczenia w drewnianym baraku przy ul. Szafranka, nazwanym Domkiem Harcerskim, gdzie urządzono szwalnię i introligatornię (co pozwoliło na zatrudnienie kilkudziesięciu harcerzy i harcerek oraz pozyskiwanie funduszy dla organizacji), a także świetlicę dla starszych dziewcząt, w której prowadzono nauczanie języka polskiego dla osób, które ukończyły szkołę niemiecką. W rezultacie zmiany systemu stopni instruktorskich (7 XII 1927) uzyskała stopień harcmistrzyni. Z dniem25 IV 1928 r. przekazała funkcję komendanta chorągwi hm. Marianowi Łowińskiemu. Kiedy w połowie 1928 r. Zarząd Śląskiego Oddziału ZHP zakupił folwark Bucze w Górkach Wielkich, z jej inicjatywy podjęto przebudowę starej obory na nowoczesny budynek – siedzibę harcerskiego ośrodka szkoleniowego. Następnie wraz z M. Łowińskim nadzorowała przebudowę budynku, którą ukończono w 1930 r. Weszła w skład reprezentacji Śląskiej Chorągwi Żeńskiej na II Narodowy Zlot Harcerek w Rybienku n. Bugiem (5–20VII 1928). Uczestniczyła w otwarciu w Jęzorze n. Przemszą zlotu z okazji 10-lecia istnienia harcerstwa na Śląsku (6−13 VII1930). Utrzymywała stałe kontakty z harcerstwem w Niemczech. W grudniu 1922 r. przeprowadziła w Bytomiu kurs dla działających na terenie Niemiec drużyn harcerskich. Uczestniczyła w walnych zjazdach ZHP w Niemczech (1926, 1932), I Zlocie ZHP w Niemczech w Jelnie pod Ziemięcicami w pow. gliwickim (27–28VIII 1932) i jubileuszu 25-lecia harcerstwa w Niemczech w 1938 r. W 1933 r. kierowała 32-osobową grupą członków KPH, która uczestniczyła w IV Jamboree w Gödöllő na Węgrzech. Urodziny syna w 1935 r. zmusiły ją do zmiany dotychczasowego trybu życia i uniemożliwiły dalszą działalność harcerską równie czynną, jak dotychczas. W lutym 1937 r. została członkiem Kuratorium Harcerskiego Ośrodka Bucze w Górkach Wielkich. W marcu 1938 r. wybrano ją ponownie w skład Zarządu Okręgu Śląskiego ZHP. W 1939 r. brała udział w działalności Pogotowia Harcerek. Wizytowała powstające punkty ewakuacyjne, sanitarne, opieki nad dziećmi itp. W lipcu 1922 r. podjęła pracę zawodową w Śląskim Urzędzie Wojew., gdzie była zatrudniona do września 1939 r.W dniu wybuchu wojny wraz z czteroletnim synem opuściła Katowice w grupie pracowników Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego i ich rodzin. Po kilkunastodniowej tułaczce dotarła do Przemyśla, który w tym czasie znalazł się pod okupacją sowiecką.15 X 1939 r. powróciła z dzieckiem do Katowic. Natychmiast po powrocie zniszczyła posiadany zbiór dokumentów dotyczących prac plebiscytowych, powstań śląskich i działalności harcerskiej – dzięki temu rewizja przeprowadzona przez Niemców w jej domu nie dała rezultatów (ocalał bogaty harcerski księgozbiór, przeniesiony do piwnicy). Przesłuchiwano ją w siedzibie katowickiej placówki gestapo przy ul. Ligonia, zarzucając jej skierowaną przeciwko Niemcom działalność plebiscytową, udział w powstaniach i kierowanie wrogą wobec Rzeszy Niemieckiej organizacją harcerską. Mimo tych zarzutów zwolniono ją, nakazując meldować się w najbliższej placówce gestapo. Uczestniczyła w organizowaniu konspiracyjnej sieci harcerek na Śląsku. Komenda Pogotowia Harcerek w Warszawie nawiązała z nią łączność za pośrednictwem kurierki Anieli Libionki. Otrzymywała z Krakowa opracowane tam przez grupę nauczycieli ze Śląska programy nauczania i instrukcje do nauki na poziomie średnim, tzw. przydziały, na podstawie których podczas okupacji organizowano na Śląsku tajne nauczanie polskiej młodzieży. Już na początku 1940 r. wspólnie z Jadwigą Nowarową, kierowniczką tajnego nauczania, sformułowała zasady oraz program konspiracyjnych drużyn harcerek, zwanych na Śląsku „ogniwami”. Jej mieszkanie było miejscem spotkań harcerskich konspiratorek i konspiratorów. W połowie 1940 r. otrzymała nakaz pracy w magazynie hurtowego przedsiębiorstwa chemicznego „Deges”, mieszczącego się przy ul. Wojewódzkiej w Katowicach. W lipcu tegoż roku weszła w skład powstałego przy sztabie Śląskiego Okręgu ZWZ pięcioosobowego zespołu organizacyjnego WSK. Od początku 1941 r., gdy w obozie koncentracyjnym Auschwitz znaleźli się instruktorzy harcerscy z Szarych Szeregów, przekazywała do obozu paczki leków z niemieckiej hurtowni, w której pracowała. Działalność konspiracyjną prowadziła do końca okupacji. Po wojnie podjęła pracę kierowniczki administracyjnej szpitala dziecięcego w Katowicach-Załężu. Nie wróciła do pracy w harcerstwie. Kiedy w 1946 r. do bogucickiej 9. Męskiej Drużyny Harcerskiej im. Henryka Wiechuły wstąpił jej syn Michał, interesowała się działalnością drużyny. Swoją społecznikowską pasję realizowała w Katowickim Oddziale Zrzeszenia Katolików „Caritas”. Od 1953 r. pracowała w Przedsiębiorstwie Budownictwa Przemysłu Węglowego w Katowicach. Zachorowała jesienią 1958 r., złośliwa grypa zaatakowała płuca. Zmarła 31 III 1959 r. Została odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi (1938), Medalem Niepodległości (1935), Srebrnym Krzyżem Zasługi (1931), Krzyżem na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi I kl. (1921), Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości (1929) i harcerską odznaką Za Zasługę (1924). W Katowicach jest ulica Wandy Jordan-Łowińskiej. Staraniem Komisji Historycznej Katowickiego Hufca ZHP w 1985 r. na jej grobie na bogucickim cmentarzu odsłonięto tablicę, poświęconą również pamięci jej męża. W 1932 r. wstąpiła w związek małżeński z M. Łowińskim. Miała syna Michała (1935–2000, magistra inżyniera chemika, w l. 80. XX w. konsula polskiego w Brazylii).

Marian Antoni Jerzy Łowiński, pseud. Maryśka (1901−1940), major Wojska Polskiego, harcmistrz, komendant Śląskiej Chorągwi Harcerzy (1928–1930). Urodził się 20 XII 1901 w Warszawie. Był synem Karola Jana (1871–1936, inżyniera mechanika, specjalisty w dziedzinie metalurgii, m.in. wykładowcy na Polit. Warsz., profesora Akademii Górniczej) i Wincentyny Józefy z Krajewiczów (1875– 1940). Miał czworo rodzeństwa, siostry: Barbarę (zamężną Kohman, 1903–1941) i Annę (zamężną Świętochowską, 1912– –1987, inżyniera metalurga) oraz braci: Stefana (1908–1965, inżyniera hutnika) i Jerzego (1918–1979, dziennikarza, tłumacza literatury angielskiej). Do 1910 r. mieszkał z rodzicami w Bodzechowie pod Ostrowcem Świętokrzyskim, skąd rodzina przeniosła się do Rakowa k. Częstochowy. W 1911 r. podjął naukę w częstochowskim gimnazjum realnym. Rok później zamieszkał z rodziną w Warszawie, gdzie kontynuował naukę w Gimnazjum gen. Pawła Chrzanowskiego i wstąpił do 2. WDH im. Tadeusza Rejtana. W 1915 r. rodzinę ewakuowano do Rosji – Łowińscy znaleźli się w Moskwie, gdzie przedostał się również Karol Łowiński (który w 1914 r. przebywał w Orenburgu na Syberii i w chwili wybuchu wojny − jako obywatel niemiecki − został internowany). M. Łowiński uczęszczał do polskiego gimnazjum Centralnego Komitetu Obywatelskiego, prowadzonego przez Kazimierza Kulwiecia. Po powrocie w 1918 r. do Warszawy kontynuował naukę w gimnazjum Kulwiecia. Wstąpił do działającej przy tym gimnazjum 26. WDH im. Dionizego Czachowskiego i wkrótce został jej drużynowym (1918–1920). W grudniu 1919 podjął pracę w Komendzie Warszawskiej Chorągwi Męskiej. 14 VII 1920 wstąpił jako ochotnik do armii polskiej. W szeregach Grudziądzkiej Kompanii Szturmowej walczył do końca działań wojennych. Zwolniony 25 X 1920 ze służby w wojsku, powrócił do nauki w gimnazjum oraz pracy harcerskiej. Rozkazem z 15 VII 1921 został mianowany przodownikiem. W 1922 r. zdał egzamin dojrzałości. Latem tegoż roku był w ka- drze kursu instruktorskiego zorganizowanego przez Warszawską Chorągiew Męską w Kazuniu k. Modlina. W sierpniu 1922 został słuchaczem Szkoły Podchorążych Piechoty w Warszawie, którą ukończył w lipcu 1923 i przeszedł w stopniu sierżanta podchorążego do dwuletniej Oficerskiej Szkoły Piechoty w Warszawie, gdzie jako specjalność obrał wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego. Równocześnie do 1925 r. pełnił funkcję drużynowego 2. WDH im. T. Rejtana oraz kierował Wydz. Drużyn Stołecznych w Komendzie Warszawskiej Chorągwi Męskiej (1923–1925). W tym czasie (31 V 1924) został mianowany podharcmistrzem. W lipcu 1925 jako podporucznik został skierowany do stacjonującego w Królewskiej Hucie (obecnie Chorzów) 75. pp. Równocześnie zgłosił się do pracy w tamtejszym hufcu męskim i w listopadzie tegoż roku został jego hufcowym (1925–1926). W grudniu zainicjował utworzenie harcerskiej orkiestry przy najstarszej miejscowej drużynie – 1. Męskiej Drużynie Harcerzy im. Bolesława Chrobrego. W maju 1926 r. został przeniesiony do Warszawy i podjął służbę w Kwaterze Wojskowej Prezydenta Rzeczypospolitej. Pełnił ją tylko pięć dni − w wyniku przewrotu majowego jego przydział okazał się nie- aktualny. Wrócił na Śląsk. Objął funkcję kierownika Wydziału Przysposobienia Wojskowego Śląskiej Chorągwi Męskiej. W czerwcu 1926 był komendantem Zlotu Chorągwi Śląskiej, który w pod katowickiej Ligocie zgromadził pod namiotami blisko 2000 harcerzy. W czasie wakacji tegoż roku prowadził kurs instruktorski w Polesiu Kęckim k. Białej. Z dniem 17 VIII 1926 otrzymał ponownie przydział do 75. pp. Został dowódcą pułkowej szkoły podoficerskiej. Uzyskał awans na stopień porucznika (1 VII 1927). W marcu 1927 wszedł w skład Zarządu Śląskiego Oddziału ZHP. Ponadto z końcem 1927 r. został członkiem, a potem przewodniczącym Komisji Ośrodka Harcerskiego Bucze, której zadaniem było doprowadzenie do powstania harcerskiej bazy szkoleniowej w folwarku zakupionym przez Zarząd Śląskiego Oddziału ZHP. Osobiście doglądał jego przebudowy, trwającej do lata 1931. Został mianowany harcmistrzem, co wynikało ze zmiany systemu stopni instruktorskich wprowadzonej w grudniu 1927. W marcu 1928 objął funkcję sekretarza Zarządu Oddziału (którą pełnił do 24 I 1929) oraz zastępcy komendanta, a następnie komendanta (25 IV 1928) Śląskiej Chorągwi Męskiej. Równocześnie kierował Wydz. Programowym Komendy Chorągwi i Hufcem Męskim w Katowicach (25 IV–30 IX 1928). Prowadził chorągwiane kursy instruktorskie, które od 1928 r. odbywały się na terenie folwarku Bucze. W I poł. 1929 r. przygotowywał śląskich harcerzy do udziału w II Zlocie Narodowym ZHP w Poznaniu (14–23 VII 1929). Z Poznania powiódł jako komendant wyprawę na III Jamboree w Arrowe Park w Anglii (31 VII–12 VIII 1929). Przygotował materiał informacyjny dla uczestników Jamboree pt. Międzynarodowy Zlot Skautów Jamboree 1929 (P. 1929) oraz poświęcił wyprawie artykuł Organizacja polskiej wyprawy w wydawnictwie zbiorowym Polacy na Jamboree (W. 1931). W 1930 r. współorganizował obchody 10-lecia harcerstwa śląskiego, w tym zlot drużyn męskich w Śląskiej Stanicy Harcerskiej na Buczu (6–13 lipca). Ponadto do końca wakacji 1930 r. kierował prowadzoną tam chorągwianą akcją szkoleniową. Stanicy na Buczu poświęcił artykuły Powstanie śląskiej stanicy harcerskiej w broszurze Bucze. Stanica harcerska (Kat. 1931) oraz Stanica harcerska na Buczu w wydawnictwie zbiorowym Harcerstwo śląskie 1920–1930 (Kat. 1931). W związku z przeniesieniem służbowym do KOP w październiku 1930 wyjechał do Osowca k. Grajewa w woj. białostockim. Przedtem przekazał funkcję komendanta chorągwi hm. Janowi Grzbieli. W dniach 26 VI–4 VII 1931 kierował liczącą 1077 harcerzy delegacją polską na Zlot Skautów Słowiańskich w Pradze, a w 1933 r. kilkusetosobową harcerską wyprawą na IV Jamboree w Gödöllő na Węgrzech. Przy tej okazji opublikował Sprawozdanie Komendanta Wyprawy Harcerzy (na Zlot Skautów Słowiańskich w Pradze) (W. – Bucze Harcerskie – Kat. 1931) oraz uczestniczył w przygotowaniu Dzienniczka uczestnika wyprawy na Światowy Zlot Skautów 1–15 sierpnia ŁOWIŃSKI MARIAN 131 1933 r. (W. 1933). Od 1933 r. nieprzerwanie był członkiem NRH. Od tegoż roku był także kierownikiem Wydz. Wyszkolenia Głównej Kwatery Harcerzy (GKH), a na Jubileuszowym Zlocie Harcerstwa Polskiego w Spale w lipcu 1935 − głównym komisarzem harców. W l. 1932–1934 odbył studia w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie. W 1934 r. w stopniu kapitana dyplomowanego został oficerem operacyjnym 18. Dywizji Piechoty w Łomży. Od 1938 r. pracował w Sztabie Głównym WP. 10 V 1939 został powołany w skład Komisji Pogotowia Harcerzy przy GKH. W czerwcu tegoż roku opublikował w czasopiśmie „Brzask” artykuł pt. O mobilizację starszego harcerstwa na wypadek wojny. W nocy z 6 na 7 IX 1939 ewakuował się ze Sztabem Naczelnego Wodza do Brześcia n. Bugiem, a następnie dalej w kierunku granicy z Rumunią. Nie prze- kroczył granicy rumuńskiej, z częścią wojskowych pracowników sztabu pozostał w Polsce i dostał się do niewoli sowieckiej. Trafił do obozu w Starobielsku. Został za- mordowany w kwietniu 1940 r. Spoczywa w Bołogoje k. Charkowa na Ukrainie. Był odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi, Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921, Medalem Dziesięciolecia Od- zyskanej Niepodległości, Medalem 3 Ma- ja, Brązowym Medalem za Długoletnią Służbę i pośmiertnie Medalem za Udział w Wojnie Obronnej 1939. W 2008 r. został awansowany do stopnia majora. W 1932 r. poślubił Wandę Jordan. Miał syna Michała (1935–2000, magistra inżyniera chemika, w latach 80. XX w. konsula polskiego w Brazylii).

Biogramy opracowane przez Tadeusza Czyloka oraz Eugeniusza Loskę

opublikowane w tomie III Harcerskiego Słownika Biograficznego

Polecamy stronę Hufca Lubliniec, poświęconą Wandzie Jordan-Łowińskiej.