Instytut Pamięci Narodowej w Katowicach

Następny

Powrót

pauza

Złożeniem meldunku przez dowódcę uroczystości o gotowości pododdziałów do ceremonii powitania oraz odegraniem hymnu państwowego rozpoczęła się uroczystość oznaczenia grobu śp. inspektora Policji Państwowej Wiktora Ludwikowskiego plakietą „Grób Weterana Walk o  Wolność i Niepodległość Polski” oraz znakiem pamięci „Tobie Polsko” zorganizowana staraniem Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w  Katowicach, Komendy Wojewódzkiej Policji w Opolu oraz Ogólnopolskiego Stowarzyszenia „Rodzina Policyjna 1939 r.” z siedzibą w Katowicach. W wydarzeniu uczestniczyli: prezydent Miasta Kędzierzyn-Koźle Sabina Nowosielska, sekretarz powiatu kędzierzyńsko-kozielskiego Beata Malajka, Zastępca Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu insp. Remigiusz Sawicki, I zastępca Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu insp. Sławomir Piekut, dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach dr Andrzej Sznajder, naczelnik Wydziału Edukacji Historycznej Komendy Głównej Policji podinspektor Marcin Lasota, dyrektor Archiwum Państwowego w Opolu dr Sławomir Marchel, kapelan Komendy Powiatowej Policji w Kędzierzynie-Koźlu ks. Jarosław Krężel, Komendant Powiatowy Policji w Kędzierzynie-Koźlu mł. insp. Iwona Żurawska, zastępca Komendanta Komisariatu Policji w Kędzierzynie-Koźlu nadkom. Dariusz Terech, pełnomocnik Komendanta Szkoły Policji w Katowicach do spraw Ochrony Praw Człowieka nadkomisarz Grzegorz Sala, delegacja Ogólnopolskiego Stowarzyszenia „Rodzina Policyjna 1939 r. ” z siedzibą w Katowicach na czele z prezesem Grzegorzem Grześkowiakiem, radni Sejmiku Województwa Opolskiego Brygida Kolenda-Łabuś oraz Grzegorz Peczkis, prezes Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręgu Śląskiego Jan Musiał, reprezentantka Muzeum Śląska Opolskiego dr Katarzyna Szawan, delegacja Delegatury IPN w Opolu.

Szczególnymi uczestnikami uroczystości byli członkowie rodziny bohatera niniejszej uroczystości, którym przewodniczył Bogusław Rogowski.

Policyjną asystę honorową wystawiła Komenda Wojewódzka Policji w Opolu. Oprawę muzyczną wydarzenia zapewniła Orkiestra Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach.

Okolicznościowe przemówienia wygłosili dyrektor Oddziału IPN w Katowicach dr Andrzej Sznajder, który podkreślił znaczenie godnego zachowania w pamięci potomnych powstań śląskich oraz jego aktywnych działaczy i uczestników, a także prezes Ogólnopolskiego Stowarzyszenia „Rodzina Policyjna 1939 r.” z siedzibą w Katowicach Grzegorz Grześkowiak. Życiorys śp. insp. Wiktora Ludwikowskiego przybliżyła Anna Binek-Zajda (OBUWiM Katowice), a następnie aktów oznaczenia grobu plakietą „Grób Weterana Walk o Wolność i Niepodległość Polski” oraz znakiem pamięci „Tobie Polsko” dokonali odpowiednio Grzegorz Grześkowiak i dr Andrzej Sznajder, po czym okolicznościową modlitwę poprowadził ks. Jarosław Krężel. Ceremonię zwieńczyło złożenie kwiatów i zapalenie zniczy.

Następny

Powrót

pauza

Wpisująca się w  zainicjowaną przez Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach akcję „Wszyscy jesteśmy ze Śląska” uroczystość ma na celu upamiętnienie oraz przybliżenie nietuzinkowych losów uczestników powstań śląskich, których wspólnym mianownikiem była walka o polskość Górnego Śląska, jak również popularyzację obrazu wydarzeń trzech powstań śląskich stanowiących istotny element w  kształtowaniu się granic II Rzeczypospolitej. W ten wyjątkowy sposób zamierzamy zwrócić uwagę nie tylko na powiązania dziejowych wydarzeń z życiem osób w nich uczestniczących, lecz zwłaszcza fakt, iż do dzisiaj stanowią istotne spoiwo łączące wszystkie regiony Polski powstałe na gruncie wiekopomnej pamięci o  patriotycznych czynach ich bohaterów.

Inspektor Wiktor Ludwikowski (1886-1959) – uczestnik I wojny światowej, współtwórca struktur Żandarmerii Krajowej, Policji Państwowej oraz Międzynarodowej Komisji Policji Kryminalnych (Interpol-Polska), komendant okręgowy PP okręgów poznańskiego i  wileńskiego oraz miasta stołecznego Warszawy, oficer inspekcyjny Komendy Głównej PP. Protoplasta polskiej kynologii i daktyloskopii policyjnej, wybitny kryminolog, organizator pracy służby kryminalnej w całym kraju, współautor książki „Żargon mowy przestępców - Blatna Muzyka”. Tajny delegat rządu do spraw powstań śląskich. Inicjator szkoleń dla przyszłych komendantów posterunków powstańczych na Śląsku, jeden ze współorganizatorów przemytu na Śląsk broni oraz pieniędzy dla struktur powstańczych. Współtwórca Straży Obywatelskiej w broniącej się we wrześniu 1939 r. Warszawie. W  1940 r. aresztowany przez Gestapo i osadzony w  areszcie w al. Szucha. W  1944 r. wywieziony na przymusowe roboty do fabryki „Skody” w Pradze. Patron Wielkopolskiej Policji. Uhonorowany między innymi Gwiazdą Górnośląską, Krzyżem na Śląskiej Wstędze Waleczności i  Zasługi kl. II, Śląskim krzyżem Powstańczym, Medalem „Polska Swemu Obrońcy”, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi.

Akcja oznaczania grobów znakiem pamięci opracowanym przez Oddziałowe Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Katowicach rozpoczęła się 5 lipca 2021 r. w dzień setnej rocznicy zakończenia III powstania śląskiego. Znak pamięci „Tobie Polsko” ma formę proporczyka o rozmiarach ok. 20 x 8 cm wykonanego z porcelany nagrobnej. Umieszczono na nim inwokację „Tobie Polsko”, pod którą znajduje się wizerunek orła otoczonego datami powstań, a poniżej napisy „Grób Powstańca Śląskiego” i „Instytut Pamięci Narodowej”. Proporzec jest  wzorowany na sztandarze powstańczym „Tobie Polsko”, który wykonano na początku 1920 r. w pracowni przy redakcji „Katolika” w Bytomiu i który obecnie znajduje się w zbiorach Muzeum Czynu Powstańczego w Górze Św. Anny. Muzeum posiada także fotografię z uroczystości upamiętniającej uchwalenie Konstytucji 3 Maja, która przedstawia pochód mieszkańców wsi Osiek (pow. strzelecki, woj. opolskie) z tymże sztandarem niesionym przez A. Szulca do Rozmierzy. Uroczyści te obchodzono na całym Górnym Śląsku w niedzielę 2 maja 1920 r. i były to pierwsze legalne obchody tej rocznicy na tym terenie. Dzięki postanowieniom artykułu 88 Traktatu Wersalskiego o przeprowadzeniu plebiscytu, dla zapewnienia jego bezstronności, w lutym 1920 r. obszar plebiscytowy wyłączono z państwa niemieckiego i poddano kontroli wojsk alianckich, a pełnię władzy przejęła na nim Międzysojusznicza Komisja Rządząca i Plebiscytowa Górnego Śląska z gen. Henri Le Rondem na czele. Umożliwiło to Polakom legalne demonstrowanie swoich dążeń i używanie symboli narodowych.