Instytut Pamięci Narodowej - Katowice

Następny

Powrót

pauza

9 września 2025 r. na cmentarzu parafii pod wezwaniem św. Michała Archanioła i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Poznaniu-Kiekrzu, przy ul. Chojnickiej (kwatera P, rząd 16, grób 1-2-3) odbyła się uroczystość oznaczenia grobu uczestnika III powstania śląskiego, śp. kapitana Adama Białoszyńskiego, znakiem pamięci „Tobie Polsko”. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach we współpracy z Oddziałem Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu.

W uroczystości udział wzięli reprezentanci rodziny na czele z wnukiem kapitana Białoszyńskiego - Romualdem Białoszyńskim oraz między innymi Ewą Frankowską oraz Ireneuszem Wrocińskim. Wśród zaproszonych gości znaleźli się pełnomocnik Wojewody do spraw współpracy ze środowiskami kombatanckimi, reprezentująca Wojewodę Wielkopolską Agatę Sobczyk – Teresa Masłowska, reprezentująca Marszałka Województwa Wielkopolskiego Marka Woźniaka – Joanna Skrzypek, wójt gminy Rokietnica Bartosz Derech, przewodnicząca Rady Gminy Rokietnica Izabela Dziamska wraz z radnymi gminy Rokietnica, ks. dr Marian Antoniewicz, proboszcz parafii pw. św. Michała Archanioła i Wniebowzięcia NMP w Poznaniu-Kiekrzu, delegacja Narodowego Banku Polskiego, Oddział Okręgowy w Poznaniu, na czele z dyrektor Arletą Messyasz-Handschke, w zastępstwie dyrektora Wielkopolskiego Muzeum Niepodległości w Poznaniu – Janusz Karwat, w zastępstwie dyrektora Muzeum Powstańców Wielkopolskich im. gen. Józefa Dowbora-Muśnickiego w Lusowie – Grzegorz Jazdon, delegacja Rady Osiedla Kiekrz na czele z wiceprzewodniczącym Andrzejem Fiszerem, kierownik Wielkopolskiego Muzeum Wojskowego Oddziału Muzeum Narodowego w Poznaniu – dr Leszek Rościszewski, główny specjalista ds. pamięci historycznej Wydziału Kultury Urzędu Miasta Poznania Rafał Ratajczak, wiceprezes Wielkopolskiej Organizacji Wojewódzkiej Ligi Obrony Kraju im. Powstańców Wielkopolskich w Poznaniu płk rez. Bogdan Mrowiec, przedstawiciele Biura Zarządu Głównego LOK w Poznaniu – płk rez. Jarosław Jarzyński, prezes Poznańskiej Organizacji Rejonowej LOK w Poznaniu Andrzej Ratajczak, komandor Poznańskiego Klubu Morskiego LOK im. kpt. Adama Białoszyńskiego – Ewa Krzywiak, delegacja Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918–1919 na czele z prezesem Tadeuszem Musiałem oraz pocztem sztandarowym, delegacja Koła Rodzin Marynarzy Powstańców Wielkopolskich na czele z prezesem Marianem Winieckim, przedstawiciel Koła Rodzin Marynarzy Powstańców Wielkopolskich Jacek Krzyżański, delegacja społeczności szkolnej Szkoły Podstawowej nr 28 im. Kornela Makuszyńskiego wraz z pocztem sztandarowym, na czele z dyrektor Romaną Kłos, delegacja Zespołu Szkół Komunikacji im. Hipolita Cegielskiego w Poznaniu z pocztem sztandarowym, delegacja Poznańskiego Klubu Morskiego – załoga poznańskich kaprów z pocztem sztandarowym, mieszkańcy domostw przy ul. Kapitana Adama Białoszyńskiego, mieszkańcy Poznania oraz miłośnicy lokalnej historii.

Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu reprezentował Wojciech Chałupka, naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Poznaniu.

Uroczystość poprowadził Jan Kwaśniewicz, naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Katowicach.

Asystę honorową wystawiło 2 Skrzydło Lotnictwa Taktycznego, a wartę honorową zaciągnęli poznańscy kaprowie.

Przemówienia okolicznościowe wygłosili: Janusz Karwat z Wielkopolskiego Muzeum Niepodległości, Romana Kłos – dyrektor Szkoły Podstawowej nr 28 im. Kornela Makuszyńskiego, Romuald Białoszyński – wnuk śp. kapitana Adama Białoszyńskiego, oraz płk Bogdan Mrowiec. Jan Kwaśniewicz przybliżył ideę akcji „Wszyscy jesteśmy ze Śląska”. Akcja ta ma na celu upamiętnienie i przybliżenie nietuzinkowych losów uczestników Powstań Śląskich, których miejsca pochówku są rozsiane na terenie całego kraju, a także popularyzację obrazu wydarzeń trzech Powstań Śląskich, stanowiących istotny element w kształtowaniu granic II Rzeczypospolitej.

Biogram bohatera uroczystości przybliżyła Anna Binek-Zajda (OBUWiM Katowice). Aktu oznaczenia grobu znakiem pamięci „Tobie Polsko” dokonał Jan Kwaśniewicz, po czym ks. proboszcz Marian Antoniewicz odmówił modlitwę w intencji zmarłego Powstańca.

Po złożeniu kwiatów i zapaleniu zniczy uczestnicy wydarzenia zapozowali do wspólnej, pamiątkowej fotografii.

Następny

Powrót

pauza

Następny

Powrót

pauza

Kapitan Adam Białoszyński urodził się 18 grudnia 1890 r. w Poznaniu. Powołany do armii niemieckiej służył w stopniu bosmana na pancerniku S.M.S „Preussen”, z którego zdezerterował salwując się ucieczką z lazaretu w maju 1918 roku. Pół roku później przystąpił do organizacji IV Kompanii Marynarzy Powstańców Wielkopolskich wchodzącej w skład batalionu Służby Straży i Bezpieczeństwa Marynarzy w Poznaniu, a której członkowie rekrutowali się z pruskiej formacji Kriegsmarine. Stał na czele powołanego 5 grudnia 1918 r. w kawiarni „Zielona” przy ul. Wrocławskiej oddziału Marynarzy-Powstańców dla walk o zjednoczenie Ziem Polskich. Wspomniana IV Kompania, nazywana również Kompanią Białoszyńskiego zdobyła koszary 47 pułku piechoty niemieckiej, ogniem zaporowym ostrzelała koszary 6 pułku grenadierów na Grunwaldzie uniemożliwiając tym samym działania w centrum miasta, zdobyła też Fort VII z zaopatrzeniem wojskowym oraz Dworzec Główny, a 6 stycznia 1919 r. brała udział w zwycięskim szturmie na lotnisko Ławica.

W styczniu 1919 r. Białoszyński wyruszył na czele Kompanii na odcinek frontu północnego pod Szubin, Łabiszyn, Żnin, Tury, Rynarzewo. W walkach pod Rynarzewem, gdzie kompania zdobyła pociąg pancerny, zginęło kilkunastu marynarzy, a Białoszyński został ciężko ranny. Po zakończeniu walk powstańczych oraz wyleczeniu z ran awansował na stopień kapitana Wojska Polskiego i został komendantem Dworca Głównego w Poznaniu, a od maja 1919 r. dowódcą III Batalionu 73 Pułku Piechoty w Kępnie. Na czele tego batalionu brał udział w walkach w III powstaniu śląskim. Czynną służbę wojskową zakończył w 1928 r.

W 1940 r. rodzina Białoszyńskich została wysiedlona do Chełma, później do Putonowic i Ewusina, gdzie utrzymywali się z pracy w gospodarstwie rolnym. Kpt. Adam Białoszyński zmarł po ciężkiej chorobie 12 lipca 1949 r. w Psarskim.

Odznaczony między innymi Krzyżem Walecznych, odznaką pamiątkową za udział w powstaniu wielkopolskim i pamiątkowymi odznakami pułkowymi.

Zainicjowana przez Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach akcja „Wszyscy jesteśmy ze Śląska” ma na celu upamiętnienie oraz przybliżenie nietuzinkowych losów uczestników powstań śląskich, których wspólnym mianownikiem była walka o polskość Górnego Śląska, jak również popularyzację obrazu wydarzeń trzech powstań śląskich stanowiących istotny element w kształtowaniu się granic II Rzeczypospolitej. W ten wyjątkowy sposób Instytut Pamięci Narodowej pragnie zwrócić uwagę nie tylko na powiązania dziejowych wydarzeń z życiem osób w nich uczestniczących, lecz zwłaszcza fakt, iż do dzisiaj stanowią istotne spoiwo łączące wszystkie regiony Polski powstałe na gruncie wiekopomnej pamięci o  patriotycznych czynach ich bohaterów. Inauguracja akcji miała miejsce 13 maja 2025 r. w województwach łódzkim i mazowieckim.