• Youtube
  • Facebook
  • Szukaj
Uroczystość oznaczenia grobów weteranów trzeciego powstania śląskiego śp. Stanisława Brzozowskiego i śp. Franciszka Zandera znakiem pamięci „Tobie Polsko”. Fot.: IPN Krzysztof Łojko
Uroczystość oznaczenia grobów weteranów trzeciego powstania śląskiego śp. Stanisława Brzozowskiego i śp. Franciszka Zandera znakiem pamięci „Tobie Polsko”. Fot.: IPN Krzysztof Łojko
Uroczystość oznaczenia grobów weteranów trzeciego powstania śląskiego śp. Stanisława Brzozowskiego i śp. Franciszka Zandera znakiem pamięci „Tobie Polsko”. Fot.: IPN Krzysztof Łojko
Uroczystość oznaczenia grobów weteranów trzeciego powstania śląskiego śp. Stanisława Brzozowskiego i śp. Franciszka Zandera znakiem pamięci „Tobie Polsko”. Fot.: IPN Krzysztof Łojko
Uroczystość oznaczenia grobów weteranów trzeciego powstania śląskiego śp. Stanisława Brzozowskiego i śp. Franciszka Zandera znakiem pamięci „Tobie Polsko”. Fot.: IPN Krzysztof Łojko

Uroczystość oznaczenia grobów weteranów trzeciego powstania śląskiego śp. Stanisława Brzozowskiego i śp. Franciszka Zandera znakiem pamięci „Tobie Polsko”

10 czerwca 2025 r. na Cmentarzu Komunalnym w Słubicach (woj. lubuskie) odbyła się uroczystość oznaczenia grobów powstańców śląskich śp. Stanisława Brzozowskiego oraz śp. Franciszka Zandera znakiem pamięci „Tobie Polsko”. Wydarzenie zostało zorganizowane staraniem Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach.

10.06.2025

Szczególnymi gośćmi uroczystości byli potomkowie powstańców: Tadeusz Brzozowski syn śp. Stanisława Brzozowskiego oraz Wioletta Mazurek wnuczka śp. Franciszka Zandera.

W wydarzeniu wzięli udział liczni zebrani, w tym burmistrz Słubic Marzena Słodownik, proboszcz parafii pw. Ducha Świętego w Słubicach ks. kanonik Andrzej Wawrzyszuk, delegacja Oddziału Lubuskiego Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918–1919 na czele z prezesem zarządu Kamilem Hypkim, delegacja Oddziału Terenowego Związku Dzieci Wojny w Słubicach z prezesem Janem Muzyką oraz kadeci Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Słubicach wraz z wychowawcą.

Uroczystość poprowadził Jan Kwaśniewicz naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Katowicach, który przybliżył ideę akcji oraz jej znaczenie dla zachowania pamięci o powstańcach śląskich. Przemówienie okolicznościowe wygłosiła burmistrz Słubic Marzena Słodownik. Biogramy obu bohaterów uroczystości przedstawiła Anna Binek-Zajda. Aktu oznaczenia grobów znakiem pamięci „Tobie Polsko” dokonał naczelnik Jan Kwaśniewicz. Modlitwę w intencji powstańców poprowadził ks. kanonik Andrzej Wawrzysiuk. W imieniu rodzin głos zabrali Tadeusz Brzozowski oraz Wioletta Mazurek.

Na grobach powstańców złożono kwiaty i zapalono znicze, oddając hołd ich pamięci i zasługom dla Ojczyzny.

***

 

Stanisław Brzozowski urodził się 17 kwietnia 1901 r. w Rakoniewicach koło Grodziska Wielkopolskiego jako syn Walentego i Cecylii.

Brał udział w powstaniu wielkopolskim tocząc walki między innymi o Kopanicę, Babimost i  jego okolice. Zaciągnął się też na wojnę polsko-bolszewicką i walczył na Froncie Litewsko-Białoruskim pod dowództwem generała Stanisława Szeptyckiego. Wziął również udział w  trzecim powstaniu śląskim służąc w 3 batalionie 9 Lubliniecko-Opolskiego Pułku Piechoty. Uczestniczył w kampanii wrześniowej, od 14 grudnia 1939 r. przebywał w niemieckich obozach jenieckich najpierw w Neubrandenburgu, a następnie Sandbostel.

Uhonorowany Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym, Śląskim Krzyżem Powstańczym oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Zmarł 25 maja 1970 r. w Słubicach.

Uroczystość oznaczenia grobów weteranów trzeciego powstania śląskiego śp. Stanisława Brzozowskiego i śp. Franciszka Zandera znakiem pamięci „Tobie Polsko”. Fot.: IPN Krzysztof Łojko

Franciszek Zander urodził się 24 listopada 1898 r. w miejscowości Mieścisko powiecie wągrowieckim jako syn Edwarda i Heleny.

Brał czynny udział w powstaniu wielkopolskim najpierw w szeregach 2 kompanii polowej w Gnieźnie pod dowództwem por. Łukasza Rogalskiego, a następnie w składzie Batalionu Zapasowego 6 Pułku Strzelców Wielkopolskich.

Uczestniczył w kampanii plebiscytowej na Górnym Śląsku przy organizacji oraz osłanianiu wiecy polskich, jak również trzecim powstaniu śląskim w ramach Grupy Operacyjnej „Północ”.

Odznaczony między innymi Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym, Krzyżem Walecznych, Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921, Medalem „Polska Swemu Obrońcy”.

Zmarł 20 lipca 1972 r. w Słubicach.

Uroczystość oznaczenia grobów weteranów trzeciego powstania śląskiego śp. Stanisława Brzozowskiego i śp. Franciszka Zandera znakiem pamięci „Tobie Polsko”. Fot.: IPN Krzysztof Łojko

Uroczystość jest zorganizowana w ramach akcji „Wszyscy jesteśmy ze Śląska!”, której inauguracja miała miejsce 13 maja br. w woj. łódzkim i mazowieckim. Oddziałowe Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Katowicach wyruszyło w Polskę oznaczać znakiem pamięci  „Tobie Polsko” groby uczestników powstań śląskich. Podjęte działanie mają na celu popularyzację bezprecedensowych na miarę historii Polski wydarzeń, jakim bez wątpienia były trzy powstania podjęte w latach 1919-1920-1921.

Uroczystość oznaczenia grobów weteranów trzeciego powstania śląskiego śp. Stanisława Brzozowskiego i śp. Franciszka Zandera znakiem pamięci „Tobie Polsko”
do góry