Instytut Pamięci Narodowej - Katowice

W czwartek 8 maja 2025 r. o godz. 18.00, z okazji 80. rocznicy zakończenia II wojny światowej w Przystanku Historia Centrum Edukacyjnego IPN im. gen. Janusza Gąsiorowskiego w Częstochowie, przy al. Najświętszej Maryi Panny 52, odbył się wykład Adama Kurusa, historyka OBEN IPN Katowice pt. „Częstochowa 1939. Fakty i mity o obronie Częstochowy we wrześniu 1939 roku”.

W czasie wykładu uczestnicy mogli zapoznać się z zarysem przedwojennych planów ufortyfikowania rejonu Częstochowy przygotowywanych m.in. przez specjalną ekipę pod kierownictwem płk. dypl. Stanisława Maczka, a także ich realizacją w 1939 roku, a więc w okresie bezpośrednio poprzedzającym wybuch wojny. Przedstawiona została rola i zadanie głównej pozycji opóźniającej „Częstochowa” w oparciu o którą czasowy opór stawić miała 7 Dywizja Piechoty.

Jednym z elementów spotkania była także próba zestawienia faktów dotyczących obrony Częstochowy w 1939 roku z licznymi mitami, które narastały przez dziesięciolecia; w zasadniczej części wykładu uczestnicy dowiedzą się jak rzeczywiście przebiegały działania bojowe w obronie pozycji „Częstochowa” 2 września 1939 roku, a także zapoznają się z najciekawszymi epizodami wojennymi oraz ich bohaterami.

Wszystkie powyższe zagadnienia przedstawione zostały w świetle najnowszych badań, a całość tradycyjnie została zobrazowana bogatą dokumentacją archiwalną, relacjami uczestników oraz licznymi fotografiami i mapami, w wielu przypadkach nigdy wcześniej nie publikowanymi.

Spotkanie stanowiło trzydziesty drugi z cyklu wykładów „II wojna światowa w regionie częstochowskim. Nowe fakty, nieznani bohaterowie, zapomniane epizody”.