English version
W dniach od 7 do 8 marca 2025 r. w Warszawie odbył się Kongres Pamięci Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL, który wpisuje się w obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Dwudniowe wydarzenie odbyło się w Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL, które mieści się w dawnym mokotowskim areszcie śledczym – osławionym więzieniu, w którym w czasach stalinizmu przetrzymywani i mordowani byli członkowie powojennego podziemia niepodległościowego.
W czasie sobotnich obrad dyskutowano o poszukiwaniu i upamiętnianiu bohaterów podziemia niepodległościowego oraz roli, jaką ich historia odgrywa wśród młodego pokolenia.
Podczas debaty „Poszukiwanie i upamiętnianie Żołnierzy Wyklętych” zastępca prezesa IPN dr hab. Krzysztof Szwagrzyk odniósł się do tego, ile wciąż pozostaje pracy w związku z poszukiwaniami i identyfikacją bohaterów:
– Wiele razy dostałem pytanie na jakim etapie jesteśmy? Gdzie jesteśmy w tej drodze? Ja niezmiennie twierdzę, że na samym początku tej drogi. Wielu pochowaliśmy, wielu zidentyfikowaliśmy, ale to zdecydowanie początek tej drogi. I jestem przekonany, że nie jest to zadanie tylko dla naszego pokolenia, ale co najmniej także dwóch, trzech następnych. Każdy, kto zna naszą historię, kto wie ile ofiar w XX wieku mieliśmy w Polsce przyzna rację. Tego zadania nie da się wykonać w krótkim czasie.
W drugim dniu obrad odbyła się m.in. dyskusja panelowa „Pamięć i budowa tożsamości wokół Żołnierzy Wyklętych w regionach – Polska Południowa”. W dyskusji uczestniczyli: dr hab. Dariusz Iwaneczko, dyrektor Oddziału IPN w Rzeszowie, Piotr Moń, sołtys Kamesznicy, prezes Inspektoratu Wolność i Niezawisłość Beskidy, dr hab. Filip Musiał, dyrektor Oddziału IPN w Krakowie oraz Romuald Rzeszutek. Prowadzenie: Katarzyna Bator-Gajda (IPN Rzeszów).
Podczas czterech regionalnych paneli omawiano działania upamiętniające, poszukiwawcze, badawcze i edukacyjne prowadzone przez oddziały. Społecznicy mówili o swoich projektach popularyzujących tematykę dot. Żołnierzy Wyklętych, realizowanych także we współpracy z IPN.
W kongresie wzięła udział delegacja katowickiego oddziału IPN. Uczestnicy wydarzenia mogli zwiedzić Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL.