Odsłonięcie tablicy upamiętniającej księży katolickich ze Śląska Cieszyńskiego, zamordowanych przez Niemców podczas II wojny światowej – Cieszyn, 19 grudnia 2024 - Aktualności Instytut Pamięci Narodowej

19 grudnia 2024 r. w Kościele pw. św. Marii Magdaleny w Cieszynie odsłonięto tablicę upamiętniającą 33 księży katolickich, którzy przed wrześniem 1939 r. pełnili posługę w parafiach Śląska Zaolziańskiego. Podczas II wojny światowej zostali oni zamordowani przez Niemców w różnych obozach śmierci, zwłaszcza w KL Dachau, oraz w więzieniach.

Po przywitaniu zgromadzonych gości odbyła się krótka prelekcja historyka Stefana Króla, poświęcona życiu i dokonaniom duchownych, których nazwiska widnieją na odsłoniętej tablicy. Po ponad 80 latach od tragicznych wydarzeń II wojny światowej w cieszyńskim kościele ponownie wybrzmiały ich imiona i nazwiska wraz z informacją o miejscu i dacie śmierci. W swoim wystąpieniu Stefan Król przypomniał istotne fakty związane z przetrwaniem polskiego ducha narodowego na ziemi cieszyńskiej oraz z zaangażowaniem lokalnych grup społecznych, w tym duchownych, w odbudowę wolnej Polski w 1918 r., której częścią stał się również Śląsk Cieszyński. Podkreślił, że odsłonięcie tablicy to „symboliczny hołd dla tych, którzy nie tylko oddali życie za wiarę i Ojczyznę, ale także przyczynili się do zachowania polskiej tożsamości narodowej w trudnych warunkach wojennych”. Przypomniał także, że podczas wojny ofiarami Niemców byli również księża ewangeliccy, pełniący posługę na ziemi cieszyńskiej.

O historii powstania tablicy opowiedział Jan Kawulok, samorządowiec z Istebnej, były przewodniczący i obecny radny Sejmiku Województwa Śląskiego, który wraz z Ludwikiem Kuboszkiem i Władysławem Macurą w 2019 r. był jednym z inicjatorów upamiętnienia duchownych – ofiar II wojny światowej.

Głos zabrała również Urszula Górnicka-Herma, absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie i autorka projektu tablicy. W swoim wystąpieniu podkreśliła symbolikę jej elementów. Poza listą zamordowanych księży na tablicy umieszczono płaskorzeźbę z brązu przedstawiającą Hostię otoczoną aureolą świętości, kielich oraz otwartą księgę z Pismem Świętym, symbolizującą Słowo Boże. Księgę opasuje stuła kapłańska, której końce łączą się w symbol krzyża. W tle znajduje się pofalowana linia symbolizująca horyzont – beskidzki krajobraz. Na tablicy widnieją również słowa Jana Pawła II wypowiedziane w 1982 r. podczas kanonizacji o. Maksymiliana Marii Kolbego: „Było to zwycięstwo odniesione nad całym systemem pogardy i nienawiści człowieka i tego, co Boskie w człowieku – zwycięstwo podobne do tego, jakie odniósł na Kalwarii Pan nasz Jezus Chrystus”.

Odsłonięcia tablicy dokonali Jan Kawulok, Władysław Macura oraz dr Dominik Abłamowicz, przedstawiciel Oddziałowego Biura IPN w Katowicach. Poświęcenia tablicy dokonali ks. Marek Studenski, wikariusz generalny Diecezji Bielsko-Żywieckiej, oraz ks. Jacek Gracz, proboszcz parafii.

Podczas uroczystej Mszy św. ks. Marek Studenski przypomniał, że współczesne pokolenia są dłużnikami męczenników, którzy oddali życie za wiarę, prawdę i wolność. W swoim przemówieniu podzielił się również osobistą historią dotyczącą swojej rodziny, wspominając brata swojej prababci – ks. Rudolfa Płoszka, który również jest uwzględniony na tablicy. Ks. Studenski opowiedział o jego życiu, pracy duszpasterskiej oraz o tym, jak ważna była pamięć o nim w rodzinie.

Na zakończenie Mszy św. ks. Jacek Gracz podziękował wszystkim zaangażowanym w powstanie tablicy. W szczególności zwrócił się do samorządowców, w tym Gabrieli Staszkiewicz, burmistrz Cieszyna, jej zastępcy Krzysztofa Kasztury oraz Piotra Czarnynogi, radnego Sejmiku Województwa Śląskiego. Podziękowania skierował również do obecnych przedstawicieli Wojska Polskiego, Policji, Straży Pożarnej, szkół oraz mieszkańców.

„Ci księża upamiętnieni na tej tablicy pokazali światu: Nie daj się zwyciężyć złu, ale zło dobrem zwyciężaj. To przesłanie jest dla nas wszystkich zobowiązaniem. Pamiętajmy, że ich testamentem jest nasza codzienna postawa” – podkreślił ks. Gracz.

Uroczystość zakończyła się koncertem w wykonaniu uczniów cieszyńskiego konserwatorium.

Instytut Pamięci Narodowej reprezentował dr Dominik Abłamowicz z Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa w Katowicach.

Księża katoliccy ze Śląska Cieszyńskiego ofiary zbrodni niemieckich, którzy oddali życie za wiarę i ojczyznę w czasie II wojny światowej w l. 1939 - 1945: