Instytut Pamięci Narodowej w Katowicach

W dniach 25 – 27 września 2024 r. odbył się XXIV Rajd Historyczno-Turystyczny Pamięci 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej w operacji "Market-Garden”

Pierwszego dnia rajdu autobusem z Katowic  5 drużyn dotarła do Brennej skąd po przyłączeniu się 2 drużyn wyruszyliśmy z Brennej Leśnicy, żółtym szlakiem w kierunku Starego Gronia. Trafiliśmy na pozostałości obozu partyzanckiego. Następnie szlakiem zielonym i czerwonym przez Grabową do Chaty Wuja Toma, by szlakiem Świętego Jakuba dojść do żółtego szlaku i do schroniska PTTK na Błatniej. Tam czekały na nas trzy drużyny, które  wybrały inne trasy dojścia do schroniska. Po zakwaterowaniu, o godzinie 18 wszyscy uczestnicy raczyli się  przepyszną obiadokolacją. Po krótkiej regeneracji wieczorem  instruktorzy TKKF Tytan ze Świętochłowic zaprezentowali uczestnikom wybrane elementy samoobrony. Następnego dnia po śniadaniu pracownik IPN Michał Miwa-Młot wygłosił prelekcję poświęconą operacji „Market Garden” i udziału w niej polskich spadochroniarzy, po czym młodzież rozpoczęła rywalizację pisząc test historyczny. Z  obawą patrzeliśmy na pogodę, ale po godzinie 11 młodzież rozpoczęła  rywalizację w konkurencjach: marsz na orientację, strzelanie z karabinka pneumatycznego, rzutu granatem, biegu sprawnościowego.

Jednocześnie instruktorzy TKKF Tytan ze Świętochłowic prowadzili wykłady kultury obsługi broni dla drużyn czekających na podjęcie rywalizacji.

Nad sprawnym przebiegiem zawodów czuwali harcerze ze Stowarzyszenia Społeczno-Kulturalnego „Ślady” w Boguszowicach oraz pracownicy IPN z Katowic.

Do godziny 17 drużyny zakończyły  rywalizacje sportową i po obiedzie i krótkim wypoczynku brały udział w prelekcji prowadzonej przez instruktorów TKKF Tytan na temat organizacji służb specjalnych i cyberbezpieczeństwa. Po godzinie 19 podsumowaliśmy rajd, rozdając nagrody. Niestety ze względu na wietrzną pogodę nie było możliwości zrobienia tego przy ognisku. Po godzinie 20 chętni mieli możliwość uczestnictwa we mszy świętej odprawionej przez księdza Marka Różyckiego.

Następnego dnia, po śniadaniu, uczestnicy rajdu udali się na symboliczną mogiłę partyzanta Edwarda Biesoka, po czym część drużyn zeszła żółtym szlakiem do Jaworza, gdzie drużyny deklarujące taką chęć przejechały autobusem do Katowic.

Klasyfikacja ogólna szkół:

1. Technikum nr 3 Zespół Szkół Technicznych im  rtm. W. Pileckiego – Wodzisław Śląski
2. Zespół Szkół Technicznych – Mikołów
3. Technikum w Zespole Szkół  im.M. Konopnickiej – Pyskowice
4. Zespół Szkół Budowlano Drzewnych - Żywiec
5. Zespół Szkół Technicznych - Rybnik
6. II Liceum Ogólnokształcące im Stefana Żeromskiego – Dąbrowa Górnicza
7. Zespół Szkół Poligraficzno-Mechanicznych im Armii Krajowej – Katowice
8. Szkoła Branżowa I stopnia – Jaworze
9. Zespół Szkół Gastronomicznych – Katowice
10. III Liceum Ogólnokształcące im. B.Prusa – Sosnowiec

W poszczególnych konkurencjach najlepsi okazali się:

• Wojciech Krupski  z ZSPM  Katowice -  strzelanie z karabinka pneumatycznego
• Filip Grzywnowicz z Technikum nr 3 - Wodzisław Śląski - rzut granatem
• Filip Grzywnowicz z Technikum nr 3 - Wodzisław Śląsk - test historyczny
• Konrad Ciapka  z ZSBD - Żywiec - bieg sprawnościowy - w kategorii chłopców a w kategorii dziewcząt:
• Klaudia Domagała z III LO - Sosnowiec.

W teście historycznym maksymalną ilość punktów zdobyło pięciu uczestników i potrzebna była dogrywka, którą wygrał Filip Grzywnowicz.

Jak zwykle, bardzo profesjonalnie, konkurencje przygotowali harcerze Stowarzyszenia Społeczno-Kulturalnego „Ślady” w Boguszowicach, którzy pracowali w okolicy schroniska już od wtorku. Silne podmuchy wiatru uniemożliwiły rozegranie zawodów we wspinaczce sportowej.

Uczestnikom ich opiekunom, harcerzom, instruktorom TKKF Tytan ze Świętochłowic, obsłudze schroniska PTTK dziękujemy za udział, pomoc i zaangażowanie w rajdzie.

Operacja „Market-Garden”

Przeprowadzona w dniach 17-26 września 1944 r. operacja „Market-Garden” miała doprowadzić do opanowania mostów na terenie okupowanej przez Niemców Holandii, w tym mostu na Renie w Arnhem, otworzyć wojskom alianckim drogę do Zagłębia Ruhry, a nawet doprowadzić do zakończenia wojny przed Świętami Bożego Narodzenia w 1944 r. Plan operacji opracował brytyjski marszałek Bernard L. Montgomery. Sukces operacji miało zapewnić lądowe natarcie brytyjskiego XXX Korpusu połączone z desantem alianckich jednostek spadochronowych: amerykańskich 82 i 101 Dywizji Powietrznodesantowej, brytyjskiej 1 Dywizji Powietrznodesantowej i polskiej Samodzielnej Brygady Spadochronowej gen. Stanisława Sosabowskiego, która z powodu niekorzystnych warunków atmosferycznych lądowała nad Renem ze sporym opóźnieniem. Operacja „Market-Garden” nie przyniosła spodziewanego efektu z powodu obecności w rejonie Arnhem II Korpusu Pancernego SS, przy użyciu którego Niemcy zdołali otrzymać w swoich rękach kluczowy most na Renie. Największe straty w toku operacji poniosła brytyjska 1 Dywizja Powietrznodesantowa, której większość żołnierzy dostała się do niemieckiej niewoli. Spośród żołnierzy polskiej Samodzielnej Brygady Spadochronowej 93 poległo, a ponad 300 trafiło do niewoli.