Instytut Pamięci Narodowej w Katowicach

Pierwsza pielgrzymka papieża Jana Pawła II do Polski była przełomowym wydarzeniem historycznym, które wzmocniło tożsamość narodową Polaków, dodało sił ruchom opozycyjnym i miało ogromny wpływ na rozwój „Solidarności”. Słowa Jana Pawła II inspirowały do walki o wolność i prawa człowieka, a jego duchowe przesłanie umacniało wiarę i jedność narodu.

Wystawa „Gaude Mater Polonia. Jan Paweł II w Ojczyźnie. 2–10 czerwca 1979” przygotowana przez Biuro Edukacji Narodowej IPN w atrakcyjny sposób przedstawia nie tylko samą pielgrzymkę i jej kontekst historyczny, ale także późniejsze konsekwencje i wpływ na przemiany społeczno-polityczne. Na 10 ekspozytorach umieszczono łącznie 30 plansz, które w sposób ciekawy opowiadają o wydarzeniach związanych z pierwszą pielgrzymką papieża do Polski.

Nieodłącznym elementem wystawy, a zarazem ciekawostką jest towarzyszący jej samochód papamobile, czyli pojazd zbudowany specjalnie na potrzeby transportu Ojca Świętego w trakcie jego podróży po Polsce. Prezentowany pojazd jest wierną repliką papamobile, zbudowaną z oryginalnych części na bazie samochodu ciężarowego Star 660, na co dzień prezentowaną w Muzeum Samochodu Papieskiego JP2 w Kielcach. 

Ideą wystawy było także to, aby przemieszczała się ona po Polsce zgodnie z harmonogramem i trasą pielgrzymki papieża z 1979 roku.

Wydział Notacji Biura Edukacji Narodowej nagrywał wywiady ze świadkami tej historycznej pielgrzymki.

Miejscem prezentacji wystawy w Częstochowie był plac Daszyńskiego, jako początek alei Najświętszej Maryi Panny. Jest to miejsce w którym co roku pielgrzymi wchodzą co Częstochowy, by rozpocząć ostatni etap swojej pielgrzymki na Jasną Górę. To także tutaj, witając się z tłumami wiernych, w 1979 roku papież Jan Paweł II rozpoczął swój przejazd przez częstochowskie aleje w kierunku klasztoru jasnogórskiego. Wydarzenie to upamiętnia pomnik Jana Pawła II – papieża pielgrzyma, który został odsłonięty w 2008 roku.

W uroczystości udział wzięli Lidia Burzyńska, poseł na sejm RP, dr Ryszard Stefaniak, zastępca prezydenta Miasta Częstochowa, dr Adam Pleskaczyński, dyrektor Biura Edukacji Narodowej IPN, dr Andrzej Sznajder, dyrektor Oddziału IPN w Katowicach, ks. Paweł Kostrzewski, przedstawiciel Metropolity Częstochowskiego, Grażyna Matyszczak, dyrektor biura posła Szymona Giżyńskiego, Krzysztof Witkowski, dyrektor Muzeum Monet i Medali Jana Pawła II w Częstochowie.

Wydarzeniem towarzyszącym był wykład dr hab. Jarosława Durki, prof. Uniwersytetu Kaliskiego pt. „Władze komunistyczne wobec pobytu Jana Pawła II w Częstochowie w czasie jego I pielgrzymki do Polski”, który odbył się we wtorek 4 czerwca w Przystanek Historia IPN im. gen. Janusza Gąsiorowskiego w Częstochowie.

Harmonogram prezentacji wystawy w pozostałych miastach:

2 czerwca 2024 – Warszawa, Plac Piłsudskiego

• Godz. 7.30 – uroczyste otwarcie wystawy

3 czerwca 2024 – Gniezno, Plac Przykatedralny, Wzgórze Lecha

• Godz. 10.00 – prezentacja filmu „Dziewięć dni, które zmieniły Polskę” (Publiczna Biblioteka Pedagogiczna w Gnieźnie, ul. Mieszka I 27)
• Godz. 11.00 – uroczyste otwarcie wystawy

6, 7 czerwca 2024 – Kraków, Plac Franciszkański naprzeciw Kurii Metropolitalnej

• 6 czerwca, godz. 13.00 – uroczyste otwarcie wystawy
• 6, 7 czerwca – cykliczna prezentacja filmu „Dziewięć dni, które zmieniły Polskę” na ekranie umiejscowionym w przestrzeni wystawy, na Placu Franciszkańskim

8 czerwca 2024 – Nowy Targ, Rynek Miasta

• Godz. 12.00 – uroczyste otwarcie wystawy