English versionW uroczystości udział wzięli: Wiceprezydent Miasta Katowice Waldemar Bojarun, Wiceprezydent Miasta Katowice Mariusz Skiba, Jan Kwaśniewicz, naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Katowicach, Romana Musialik, dyrektor Zespołu Szkół nr 7 im. Stanisława Mastalerza w Katowicach, licznie zgromadzona młodzież wraz z opiekunami z Zespołu Szkół nr 7 im. Stanisława Mastalerza, Szkoły Podstawowej nr 58 z Oddziałami Integracyjnymi im. Marii Dąbrowskiej w Katowicach, XV Liceum Ogólnokształcącego im. rtm. Witolda Pileckiego w Katowicach oraz przedstawiciele lokalnych stowarzyszeń.
Posługę duszpasterską sprawował ks. płk. Grzegorz Bechta, proboszcz parafii pod wezwaniem św. Kazimierza Królewicza w Katowicach.
Uroczystość poprowadził Jan Kwaśniewicz, który na wstępie przywitał uczestników uroczystości, a następnie przybliżył genezę akcji „Powstańcy to wiara, nadzieja i cud! Ocalmy groby powstańców śląskich od zapomnienia” oraz symbolikę znaku pamięci „Tobie Polsko”. Następnie głos zabrała przewodnicząca samorządu szkolnego w ZS nr 7 Edyta Piechaczek, która przybliżyła życiorys śp. Stanisława Mastalerza. Oznaczenia grobu dokonali Jan Kwaśniewicz wraz z Romaną Musialik. Następnie głos zabrał Wiceprezydent Miasta Katowice Waldemar Bojarun, który podkreślił wagę zachowania pamięci o bohaterach Polski. Romana Musialik w krótkich słowach podziękowała zebranym. Na zakończenie na grobie złożono kwiaty i zapalono znicze.
-
Uroczystość oznaczenia grobu powstańca śląskiego śp. Stanisława Mastalerza znakiem pamięci „Tobie Polsko” – Katowice, 6 listopada 2023. Fot.: IPN K. Łojko -
Uroczystość oznaczenia grobu powstańca śląskiego śp. Stanisława Mastalerza znakiem pamięci „Tobie Polsko” – Katowice, 6 listopada 2023. Fot.: IPN K. Łojko -
Uroczystość oznaczenia grobu powstańca śląskiego śp. Stanisława Mastalerza znakiem pamięci „Tobie Polsko” – Katowice, 6 listopada 2023. Fot.: IPN K. Łojko -
Uroczystość oznaczenia grobu powstańca śląskiego śp. Stanisława Mastalerza znakiem pamięci „Tobie Polsko” – Katowice, 6 listopada 2023. Fot.: IPN K. Łojko -
Uroczystość oznaczenia grobu powstańca śląskiego śp. Stanisława Mastalerza znakiem pamięci „Tobie Polsko” – Katowice, 6 listopada 2023. Fot.: IPN K. Łojko -
Uroczystość oznaczenia grobu powstańca śląskiego śp. Stanisława Mastalerza znakiem pamięci „Tobie Polsko” – Katowice, 6 listopada 2023. Fot.: IPN K. Łojko -
Uroczystość oznaczenia grobu powstańca śląskiego śp. Stanisława Mastalerza znakiem pamięci „Tobie Polsko” – Katowice, 6 listopada 2023. Fot.: IPN K. Łojko -
Uroczystość oznaczenia grobu powstańca śląskiego śp. Stanisława Mastalerza znakiem pamięci „Tobie Polsko” – Katowice, 6 listopada 2023. Fot.: IPN K. Łojko -
Uroczystość oznaczenia grobu powstańca śląskiego śp. Stanisława Mastalerza znakiem pamięci „Tobie Polsko” – Katowice, 6 listopada 2023. Fot.: IPN K. Łojko -
Uroczystość oznaczenia grobu powstańca śląskiego śp. Stanisława Mastalerza znakiem pamięci „Tobie Polsko” – Katowice, 6 listopada 2023. Fot.: IPN K. Łojko -
Uroczystość oznaczenia grobu powstańca śląskiego śp. Stanisława Mastalerza znakiem pamięci „Tobie Polsko” – Katowice, 6 listopada 2023. Fot.: IPN K. Łojko -
Uroczystość oznaczenia grobu powstańca śląskiego śp. Stanisława Mastalerza znakiem pamięci „Tobie Polsko” – Katowice, 6 listopada 2023. Fot.: IPN K. Łojko -
Uroczystość oznaczenia grobu powstańca śląskiego śp. Stanisława Mastalerza znakiem pamięci „Tobie Polsko” – Katowice, 6 listopada 2023. Fot.: IPN K. Łojko -
Uroczystość oznaczenia grobu powstańca śląskiego śp. Stanisława Mastalerza znakiem pamięci „Tobie Polsko” – Katowice, 6 listopada 2023. Fot.: IPN K. Łojko -
Uroczystość oznaczenia grobu powstańca śląskiego śp. Stanisława Mastalerza znakiem pamięci „Tobie Polsko” – Katowice, 6 listopada 2023. Fot.: IPN K. Łojko -
Uroczystość oznaczenia grobu powstańca śląskiego śp. Stanisława Mastalerza znakiem pamięci „Tobie Polsko” – Katowice, 6 listopada 2023. Fot.: IPN K. Łojko -
Uroczystość oznaczenia grobu powstańca śląskiego śp. Stanisława Mastalerza znakiem pamięci „Tobie Polsko” – Katowice, 6 listopada 2023. Fot.: IPN K. Łojko -
Uroczystość oznaczenia grobu powstańca śląskiego śp. Stanisława Mastalerza znakiem pamięci „Tobie Polsko” – Katowice, 6 listopada 2023. Fot.: IPN K. Łojko -
Uroczystość oznaczenia grobu powstańca śląskiego śp. Stanisława Mastalerza znakiem pamięci „Tobie Polsko” – Katowice, 6 listopada 2023. Fot.: IPN K. Łojko -
Uroczystość oznaczenia grobu powstańca śląskiego śp. Stanisława Mastalerza znakiem pamięci „Tobie Polsko” – Katowice, 6 listopada 2023. Fot.: IPN K. Łojko -
Uroczystość oznaczenia grobu powstańca śląskiego śp. Stanisława Mastalerza znakiem pamięci „Tobie Polsko” – Katowice, 6 listopada 2023. Fot.: IPN K. Łojko -
Uroczystość oznaczenia grobu powstańca śląskiego śp. Stanisława Mastalerza znakiem pamięci „Tobie Polsko” – Katowice, 6 listopada 2023. Fot.: IPN K. Łojko -
Uroczystość oznaczenia grobu powstańca śląskiego śp. Stanisława Mastalerza znakiem pamięci „Tobie Polsko” – Katowice, 6 listopada 2023. Fot.: IPN K. Łojko -
Uroczystość oznaczenia grobu powstańca śląskiego śp. Stanisława Mastalerza znakiem pamięci „Tobie Polsko” – Katowice, 6 listopada 2023. Fot.: IPN K. Łojko
Kpt. Stanisław Mastalerz urodził się 7 maja 1895 r. w Szarleju. Od 1909 r. działał w Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół” w Gliwicach. Podczas wielkiej wojny służył w armii pruskiej na froncie zachodnim. W 1920 r. w czasie II powstania śląskiego pełnił funkcję komendanta Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska. Natomiast rok później podczas III powstania śląskiego pełnił rolę dowódcy 4 gliwicko-toszeckiego pułku piechoty im. Stefana Batorego. W latach międzywojennych był sekretarzem w Związku Powstańców Śląskich. W 1939 r. został zmobilizowany i zaszeregowany w 23 Dywizji Piechoty. W czasie II wojny światowej należał do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Został odznaczony m.in. Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari, Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Krzyżem na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi. Zmarł 6 listopada 1959 r.
oprac. Danuta Mikoda/OBUWiM IPN Katowice
Akcja oznaczania grobów znakiem pamięci opracowanym przez Oddziałowe Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Katowicach rozpoczęła się 5 lipca 2021 r. w dzień setnej rocznicy zakończenia III powstania śląskiego. Znak pamięci „Tobie Polsko” ma formę proporczyka o rozmiarach ok. 20 x 8 cm wykonanego z porcelany nagrobnej. Umieszczono na nim inwokację „Tobie Polsko”, pod którą znajduje się wizerunek orła otoczonego datami powstań, a poniżej napisy „Grób Powstańca Śląskiego” i „Instytut Pamięci Narodowej”. Proporzec jest wzorowany na sztandarze powstańczym „Tobie Polsko”, który wykonano na początku 1920 r. w pracowni przy redakcji „Katolika” w Bytomiu i który obecnie znajduje się w zbiorach Muzeum Czynu Powstańczego w Górze Św. Anny. Muzeum posiada także fotografię z uroczystości upamiętniającej uchwalenie Konstytucji 3 Maja, która przedstawia pochód mieszkańców wsi Osiek (pow. strzelecki, woj. opolskie) z tymże sztandarem niesionym przez A. Szulca do Rozmierzy. Uroczyści te obchodzono na całym Górnym Śląsku w niedzielę 2 maja 1920 r. i były to pierwsze legalne obchody tej rocznicy na tym terenie. Dzięki postanowieniom artykułu 88 Traktatu Wersalskiego o przeprowadzeniu plebiscytu, dla zapewnienia jego bezstronności, w lutym 1920 r. obszar plebiscytowy wyłączono z państwa niemieckiego i poddano kontroli wojsk alianckich, a pełnię władzy przejęła na nim Międzysojusznicza Komisja Rządząca i Plebiscytowa Górnego Śląska z gen. Henri Le Rondem na czele. Umożliwiło to Polakom legalne demonstrowanie swoich dążeń i używanie symboli narodowych.