English versionW dniach od 18 do 19 października 2023 r. w Berlinie odbyła się konferencja naukowa zorganizowana przez Instytutu Pileckiego oraz Centrum Badań Historycznych PAN pt. „»Renegaci« narodu niemieckiego czy »zdrajcy« narodu polskiego? Obywatele II RP niemieckiego pochodzenia podczas drugiej wojny światowej.” W jej trakcie dr hab. Grzegorz Bębnik wygłosił referat w języku niemieckim, zatytułowany „Hetze gegen Reichsdeutsche”. Kattowitzer Kreisleiter Georg Joschke und der Streit um Zuzügler aus dem Altreich („Szczucie przeciw Niemcom z Rzeszy. Katowicki kreisleiter Georg Joschke i spór o przybyszów ze »starej« Rzeszy”). Pierwszy dzień konferencji odbywał się w Instytucie Pileckiego.
Celem konferencji było wypracowanie nowej refleksji nt. obywateli II RP niemieckiego pochodzenia w trakcie drugiej wojny światowej, w szczególności pod kątem historii społecznej, a także analiza fenomenu volkslisty na okupowanych ziemiach Polski.
Zapis polskich obywateli niemieckiego pochodzenia na tzw. Volkslistę podczas drugiej wojny światowej wyodrębnił w hierarchii społecznej ziem polskich pod okupacją niemiecką uprzywilejowaną grupę wobec Polaków, Żydów, Ukraińców i innych narodów. Badania z ostatnich kilku lat podważyły rozpowszechnioną tezę o absolutnym uprzywilejowaniu tzw. polskich Niemców, wskazując na brak zaufania niemieckiego okupanta wobec tej grupy ludności oraz chęć jej germanizacji i indoktrynacji w duchu narodowo-socjalistycznym. Także w historiografii niemieckiej podważa się coraz częściej tezę o jedności „Volksgemeinschaft” , wskazując np. postawy volksdeutschów wobec Niemców z Rzeszy i Niemców z krajów bałtyckich.