Instytut Pamięci Narodowej w Katowicach

Ogólnopolska konferencja naukowa 

Więcej niż partia.
PZPR a polityka, gospodarka i społeczeństwo 1948–1990

Katowice, 15–16 października 2015 r.

„Przystanek Historia” Centrum Edukacyjne IPN
im. Henryka Sławika w Katowicach.
 ul. Świętego Jana 10, III p.

Polska Zjednoczona Partia Robotnicza była czymś więcej, niż tylko organizacją sprawującą władzę polityczną. Zakres jej działań i wpływ na funkcjonowanie państwa, społeczeństwa i gospodarki w czasach PRL był znacznie większy, niż wynikało to z regulacji prawnych, w tym konstytucji. Do końca swojego istnienia zachowała charakter hegemonicznej partii państwowej, która sprawowała bezpośrednią władzę lub przynajmniej kontrolę nad większością sfer życia polityczno-społecznego, a dzięki systemowi nomenklatury zarządzała gospodarką i życiem społecznym. Podporządkowała sobie administrację, tworząc jednocześnie szereg własnych struktur, które dublowały instytucje państwowe i zarządzały wszystkimi aspektami funkcjonowania państwa, od samych szczytów władzy po najmniejsze zakłady pracy.

Organizatorzy konferencji postanowili podjąć próbę rekonstrukcji mechanizmów funkcjonowania PZPR, jej wpływu na administrację, gospodarkę i społeczeństwo, przede wszystkim w wymiarze lokalnym, ze szczególnym uwzględnieniem Górnego Śląska i przez analogię dużych aglomeracji miejskich i ośrodków przemysłowych.

Podczas obrad koncentrowaliśmy się na następujących kwestiach:

• PZPR w systemie władzy lokalnej
• Struktury centralne i terenowe – zakres podległości
• PZPR a działalność administracji publicznej
• PZPR a gospodarka
• System nomenklatury
• PZPR a partie satelickie i organizacje społeczne 
• PZPR wobec Kościoła i religii
• Propaganda i obrzędowość partyjna
• PZPR jako nadzorca i mecenas kultury
• PZPR a media