English version
W dniach od 18 do 19 października 2023 r. w Muzeum Powstań Śląskich w Świętochłowicach, przy ul. Wiktora Polaka 1 odbyła się konferencja naukowa „Górny Śląsk po 1922 r. Dwie drogi rozwoju”. Wydarzeniem towarzyszącym konferencji był koncert 20 utalentowanych śpiewaków Śląskiego Chóru Górniczego Polonia Harmonia z Piekar Śląskich.
Konferencja została zorganizowana przez: Muzeum Powstań Śląskich w Świętochłowicach, Muzeum Ziemi Górnośląskiej w Ratingen (Oberschlesisches Landesmuseum), Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach i Instytut Historii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.
Rok 1922 przyniósł zakończenie kilkuletnich zmagań polsko-niemieckich o przynależność państwową Górnego Śląska. Na mocy decyzji Rady Ambasadorów z października 1921 r. sporny region został podzielony między Polskę a Niemcy. Odtąd, do wybuchu II wojny światowej, obie części Górnego Śląska, funkcjonowały w dwóch państwach, a zatem w dwóch odrębnych systemach ustrojowych, politycznych i ekonomicznych. Rozstrzygnięcie konfliktu nie zakończyło jednak rywalizacji polsko-niemieckiej, która była prowadzona na różnych polach przez cały okres międzywojenny. Konferencja, w której wzięli udział zarówno historycy polscy, jak i niemieccy, była poświęcona porównaniu sytuacji i kierunków rozwojowych w obu częściach podzielonego regionu.
Program konferencji:
18 października 2023 r.
godz. 10.00 – Otwarcie konferencji.
godz. 10.15-11.35 – Panel 1: Ustrój i gospodarka:
dr Andrzej Drogoń – „Prawa samorządne jako konstytucyjna podstawa ustroju województwa śląskiego (Autonomia (?) województwa śląskiego)“.
dr Guido Hitze – „Prowincja górnośląska - rodzaj autonomii czy unitaryzacja?“.
dr Lutz Budrass – „Gospodarka w podzielonym regionie - porównanie“.
godz. 11.45-13.05 - Panel 2: Systemy polityczne
dr hab. Zbigniew Hojka – „System polityczny w województwie śląskim“.
dr Guido Hitze – „Stosunki polityczne w prowincji górnośląskiej w latach 1922-1933“
dr hab. Grzegorz Bębnik – „Kombatanci a struktury władzy na podzielonym Górnym Śląsku“.
19 października 2023 r.
godz. 10.15-11.35 – Panel 1: Polityki kulturalne
dr Peter Polak-Springer – „Polsko-niemiecka rywalizacja kulturalno-instytucjonalna na Górnym Śląsku“.
Ryszard Kopiec – „Programy ideowe w górnośląskiej architekturze w okresie międzywojennym“.
dr Beata Piecha van Schagen – „Walis c/a Perlick – Przygraniczny dyskurs etnograficzny“
godz. 11.45-13:30 – Panel 2: Przygraniczne społeczeństwo
dr Mirosław Węcki – „Migracje transgraniczne na Górnym Śląsku po 1922 r. (casus Zabrza)“.
Marcin Libor – „Mały ruch graniczny na górnośląskim pograniczu w okresie międzywojennym w świetle prasy z epoki“.
dr Andrzej Michalczyk – „Periodyzacja historii Górnego Śląska. Czy zwroty w historii politycznej najlepiej odzwierciedlają historie mieszkańców regionu?“.
dr Sebastian Rosenbaum – „Sytuacja mniejszości narodowych na polskim i niemieckim Górnym Śląsku - próba porównania“.
godz. 13.30 – Zakończenie, podsumowanie konferencji.
