• Youtube
  • Facebook
  • Szukaj

Prezentacja monety okolicznościowej „Sowiecka agresja na Polskę – 17 IX 1939 r.” – Katowice, 24 października 2023

24.10.2023

We wtorek 24 października 2023 r., w Przystanku Historia – Centrum Edukacyjnym IPN w Katowicach im. Henryka Sławika, przy ul. św. Jana 10, odbyła się prezentacja monety okolicznościowej „Sowiecka agresja na Polskę – 17 IX 1939 r.”. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Oddział IPN w Katowicach oraz Oddział Okręgowego Narodowego Banku Polskiego w Katowicach.

Spotkanie rozpoczął dr Andrzej Sznajder, dyrektor oddziału IPN w Katowicach, który przypomniał postać rzeźbiarza Józefa Gosławskiego, którego wizerunki zostały wykorzystane w projekcie monety. Mariusz Siembiga, zastępca dyrektora Oddziału NBP w Katowicach zaprezentował monetę okolicznościową „Sowiecka agresja na Polskę – 17 IX 1939 r.”. Michał Miwa-Młot wygłosił wykład na temat okoliczności i skutków agresji sowieckiej na Polskę we wrześniu 1939 r.

Na zakończenie uroczystości Mariusz Siembiga, zastępca dyrektora Oddziału NBP w Katowicach wręczył zaproszonym gościom prezentowaną we wtorek monetę okolicznościową. Uhonorowano:

Ewę Bojanowską-Burak, prezes Stowarzyszenia Rodzina Katyńska w Katowicach;

Małgorzatę Kalańską, prezes Oddziału Śląskiego Związku Sybiraków;

Jerzego Urbańczyka, przedstawiciela Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Rodzina Policyjna 1939 z siedzibą w Katowicach;

Marię Ślepowrońską, prezes Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich;

Justynę Konik, dyrektor Centrum Dokumentacji Deportacji Górnoślązaków do ZSRR w Radzionkowie;

Jana Musiała, prezesa Okręgu Śląskiego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej

Eugeniusza Karasińskiego, prezesa Stowarzyszenia Represjonowanych w Stanie Wojennym

Roberta Ciupę, dyrektora Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności

Mariusza Skibę, wiceprezydenta Miasta Katowice

Piotra Burzyńskiego, reprezentującego Wiesława Włodka, wiceprezesa Zarządu Poczty Polskiej

dr. Andrzeja Sznajdera, dyrektora Oddziału IPN w Katowicach

Ryszarda Mozgola, naczelnika Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Katowicach

Michała Miwa-Młota, przedstawiciel OBEN IPN w Katowicach 

Tomasza Buję, reprezentującego III Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Batorego w Chorzowie

W spotkaniu uczestniczyła młodzież z III Liceum Ogólnokształcącego im. Stefana Batorego w Chorzowie.

Narodowy Bank Polski wprowadził do obiegu srebrną monetę upamiętniającą zbrojną agresję ZSRS na Polskę we wrześniu 1939 r.

Rewers monety symbolicznie przedstawia wydarzenia z 17 września 1939 r. – polskiemu żołnierzowi walczącemu z niemieckim najeźdźcą wbija nóż w plecy czerwonoarmista. Napis na awersie głosi: „WE WRZEŚNIU 1939 NAPADNIĘCI PRZEZ ARMIE NIEMIECKĄ I BOLSZEWICKĄ – MY POLACY – OFIARĄ KRWI BRONILIŚMY WOLNOŚCI LUDÓW, HONORU I RELIGII”.

Wizerunki wykorzystane w projekcie monety pochodzą z medalu „Rok 1939”, którego autorem jest znany rzeźbiarz Józef Gosławski (1908–1963). Projekt medalu powstał z głębokiej wewnętrznej potrzeby twórcy – w ten sposób skomentował on tragiczny moment historyczny, którego był świadkiem. Artysta nie mógł za życia eksponować swojego dzieła, zalał gipsem złożone razem obydwie strony medalu i przechowywał je w tej formie. Dopiero w 2009 r. rodzina zdecydowała się na upublicznienie medalu.

***

17 września 1939 r. wypełniając sojusz z Hitlerem i w porozumieniu z nim, Rosja stalinowska przystąpiła do wojny po stronie Niemiec i bez wypowiedzenia dokonała agresji na Polskę. ZSRS złamał tym traktaty oraz prawo międzynarodowe, dopuszczając się najpierw zbrodni przeciwko pokojowi, a potem masowo popełniając inne zbrodnie, w tym ludobójstwa. Przyczyną rosyjskiej napaści było blokowanie przez polską państwowość totalitarnych dążeń Rosji stalinowskiej do narzucenia światu antyludzkiego komunizmu.

do góry