Instytut Pamięci Narodowej w Katowicach

26 listopada 2014 r. w siedzibie Państwowego Instytutu Naukowego – Instytutu Śląskiego w Opolu (ul. Piastowska 17, sala 201), odbędzie się konferencja naukowa „Górny Śląsk w Polsce Ludowej (II). Przywódcy – bohaterowie – wrogowie".

Biografistyka należy do jednych z najtrudniejszych gatunków uprawianych przez historyków. Liczba i różnorodność materiałów źródłowych, które są do dyspozycji i często wykraczają poza zwarty okres historyczny, tworzą dla badaczy podstawową przeszkodę warsztatową. W przypadku Polski Ludowej kłopoty metodyczne takiego piśmiennictwa ulegają zwielokrotnieniu. Generuje je omnipotencja władzy totalitarnej, która sięgała po życie prywatne i nawet na tym poziomie wymuszała pożądane postawy. I to znajduje swój wyraz w memuarach. Z drugiej strony, co związane jest z systemem politycznym i przemianami kulturowymi, Polska Ludowa to również czas „ludzi niepiśmiennych", którzy unikali przelewania swych przeżyć na papier i inne nośniki. Jak w tych warunkach przygotowywać naukowe biografie pokoleń Polski Ludowej? Jakie źródła i zaplecze metodologiczne mamy do dyspozycji i jaka jest ich ranga? Jak pisać, żeby nie ulegać ciężarowi źródeł masowych i propagandy? Na te i inne pytania pragniemy odpowiedzieć na podstawie wstępnej analizy życiorysów przedstawicieli trzech grup elit górnośląskich okresu powojennego. Pierwsza z nich to regionalne elity władzy, genetycznie nie tylko komunistyczne. Druga grupa to „bohaterowie" systemu stawiani za wzór dla szerokich mas. Ostatnia kategoria to wrogowie, łączący w sobie elementy antybohaterów systemu i opozycyjnych/nowych elit.

PROGRAM

9. 45 – Otwarcie konferencji
Wprowadzenie do tematyki spotkania: Bernard Linek ( PIN-IS)

10.00–11.30 Sesja I:
Moderacja i komentarz: prof. dr hab. Grzegorz Strauchold (Uniwersytet Wrocławski)

• Edward Ochab – dr Adam Dziuba ( IPN Katowice)
• Jan Mrocheń – dr Adriana Dawid (Uniwersytet Opolski)
• Andrzej Żabiński: opolska twarz propagandy sukcesu – Marcin Sroka (Uniwersytet Opolski)
• Roman Lutman: na straży myśli zachodniej – dr Bernard Linek (PIN-IS)

11. 45–13.15 Sesja II:
Moderacja i komentarz: dr hab. Adam Dziurok ( IPN Katowice/UKSW)

• Szymon Koszyk – dr Piotr Pałys (PIN-IS)
• Karol Musioł: gospodarz Opola – Leokadia Drożdż ( PIN-IS)
• Bernard Bugdoł – dr Bogusław Tracz (IPN Katowice)
• Ks. Emil Kobierzycki – ks. dr hab. Andrzej Hanich ( PIN-IS)
• Jan Wyglenda: powstaniec, działacz państwowy, więzień polityczny – dr Zbigniew Bereszyński (Opole)

13.30–15.00 Sesja III:
Moderacja i komentarz: prof. dr hab. Krzysztof Tarka (Uniwersytet Opolski)

• Jerzy Lewandowicz: w obronie wiary i demokracji – dr Aleksandra Namysło ( IPN Katowice)
• Ks. Juliusz Bieniek: biskup protestu – dr hab. Adam Dziurok (IPN Katowice/UKSW)
• Herbert Czaja albo rewanżystowska inkarnacja arcywroga – Sebastian Rosenbaum (IPN Katowice)
• Jerzy Kurcyusz: długa droga – od działacza narodowego do współpracownika i adwokata „Solidarności" – dr Dariusz Węgrzyn ( IPN Katowice)
• Władysław Sulecki – życiorys śląskiego opozycjonisty – dr Jarosław Neja ( IPN Katowice)

15.15–15.30 Podsumowanie i zamknięcie konferencji