Instytut Pamięci Narodowej w Katowicach

3 kwietnia 2014 r.  w Kopalni Guido w Zabrzu przy ul. 3 Maja 93 (poziom 320 metrów pod ziemią) odbyła się międzynarodowa konferencja pt. „Polska. Majdan. Ukraina", zorganizowana przez Instytut Pamięci Narodowej oraz Stowarzyszenie Pokolenie. Współorganizatorzy wydarzenia: Kopalnia Guido w Zabrzu, Śląskie Centrum Wolności i Solidarności, NSZZ Solidarność Regionu Śląsko-Dąbrowskiego. Patronat medialny: „Gość Niedzielny".

Celem organizatorów konferencji było nie tylko opowiedzenie o tym, co wydarzyło się w trakcie ostatnich miesięcy za naszą wschodnią granicą, ale także próba znalezienia odpowiedzi na kluczowe pytanie: jak wyglądają dzisiaj relacje polsko-ukraińskie. Na ile wydarzenia ostatnich miesięcy – w tym zdecydowane wsparcie dla ukraińskich działań wolnościowych przez polskie społeczeństwo i praktycznie wszystkie siły polityczne – wpłynęły na nasze wzajemne relacje?

Konferencja składała się z trzech bloków tematycznych, w trakcie których rozmawialiśmy o wspólnej przeszłości, teraźniejszości i przyszłości. Do dyskusji o historii zaprosiliśmy naukowców: Ukrainę reprezentowali dr Ołeksandr Zajcew z Uniwersytetu we Lwowie i prof. Ihor Sribniak z Uniwersytetu Kijowskiego, natomiast stronę polską – dr Mariusz Zajączkowski z Polskiej Akademii Nauk oraz dr hab. Henryk Głębocki z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Moderatorami paneli dyskusyjnych byli dr hab. Jan Jacek Burski z Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz dr hab. Igor Hałagida z IPN. Kolejny blok tematyczny poświęcony został teraźniejszości, a konkretnie obecności Polaków na kijowskim Majdanie. W dyskusji uczestniczyli m.in. wiceprzewodniczący Samoobrony Majdanu Andrij Gabrow, polski konsul w Kijowie Rafał Wolski oraz osoby, które spędziły w ostatnich tygodniach na tym ukraińskim przyczółku wolności po kilkaset godzin: Paweł Kukiz i Przemysław Miśkiewicz. Tematem zajęli się również koledzy, których łączy wspólna historia działalności w latach 80. w Niezależnym Zrzeszeniu Studentów: Andrzej Drogoń, dyrektor katowickiego oddziału IPN, a także Paweł Kilarski oraz Wojciech Michalewicz. Trzecia część naszej dyskusji poświęcona była temu, jak ostatnie wydarzenia na Ukrainie wpłyną na istotny przełom w naszych dwustronnych relacjach. Swoimi prognozami na temat przyszłości podzielili się dziennikarze i politycy. Wśród tych drugich znaleźli się m.in. posłowie PO i PiS. Stronę ukraińską reprezentowali politycy najważniejszych dzisiaj partii: UDAR-u, Batkiwszczyny oraz Swobody.