Instytut Pamięci Narodowej - Katowice

https://katowice.ipn.gov.pl/pl3/aktualnosci/189436,135-rocznica-urodzin-podinsp-Augusta-Banczyka-Katowice-11-sierpnia-2023.html
27.02.2026, 17:48

135. rocznica urodzin podinsp. Augusta Bańczyka – Katowice, 11 sierpnia 2023

11.08.2023

11 sierpnia 2023 r. w Szkole Policji w Katowicach odbyła się uroczystość upamiętniająca 135. rocznicy urodzin podinsp. Augusta Bańczyka, Zastępcę Głównego Komendanta Policji Województwa Śląskiego. Z tej okazji pod tablicą upamiętniającą tą ważną postać dla historii śląskiej policji została złożona wiązanka kwiatów oraz zapalony znicz. Słuchacze szkoły policyjnej wystawili wartę honorową, a kadra szkoły poczet sztandarowy Szkoły Policji. W uroczystości uczestniczyli: Komendant Szkoły Policji w Katowicach insp. Jarosław Gałuszka wraz z Zastępcą Komendanta Szkoły właściwym w sprawach dydaktycznych insp. dr Gabrielą Sochą, doradca Wojewody Śląskiego Czesław Sobierajski, naczelnik Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach Ryszard Mozgol oraz prezes Ogólnopolskiego Stowarzyszenia „Rodzina Policyjna 1939 r.” zs. w Katowicach Grzegorz Grześkowiak. W trakcie uroczystości, w uznaniu działań w zakresie popularyzacji historii Policji II Rzeczpospolitej został nadana szkole odznaka pamiątkowa „100-lecia Policji Województwa Śląskiego" przez Stowarzyszenie „Rodzina Policyjna 1939 r.” zs. w Katowicach.

Augustyn Bańczyk ps. „Gardawski”, „Wons” – urodził się 12 sierpnia 1888 r. w Porębie w ówczesnym powiecie zabrskim. Uczestniczył w I wojnie światowej oraz wojnie polsko-bolszewickiej. W sierpniu 1920 r. został zaprzysiężony jako członek Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska. W trakcie III Powstania Śląskiego był dowódcą jednostki Żandarmerii Polowej Górnego Śląska oraz szkolnego batalionu, które były odwodem Naczelnej Komendy Wojsk Powstańczych. Po zakończeniu III Powstania Śląskiego, na polecenie dowództwa POW GŚ wstąpił do kierowanej przez Międzysojuszniczą Komisję Rządzącą i Plebiscytową na Górnym Śląsku – Policji Górnego Śląska, w której pełnił służbę jako oficer do końca istnienia tej formacji w 1922 r.

Po przyłączeniu części Górnego Śląska do Polski znalazł się w szeregach Policji Województwa Śląskiego, w której pełnił służbę na stanowisku Zastępcy Głównego Komendanta Policji Województwa Śląskiego. Był współorganizatorem i reformatorem szkolnictwa zawodowego Policji Województwa Śląskiego.

W latach 1940-1944 przebywał na terenie Generalnego Gubernatorstwa, gdzie pełnił służbę konspiracyjną jako oficer sztabowy Okręgu Kraków Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej – ps. „Gardawski”. Aresztowany przez Gestapo w marcu 1944 r. i osadzony w więzieniu przy ul. Montelupich w Krakowie. Został zamordowany w publicznej egzekucji 27 maja 1944 r. w Krakowie przy ul. Botanicznej przez funkcjonariuszy Gestapo. Miejsce jego pochówki do dnia dzisiejszego nie jest znane.