English version
W dniach od 1 stycznia do 3 lutego 2014 r. w Zespole Szkół im. Władysława Andersa w Częstochowie (ul. Legionów 58) prezentowana jest wystawa „Wolni w zniewolonej szkole". Organizatorem prezentacji wystawy jest OBEP IPN w Katowicach we współpracy z Zespołem Szkół im. Władysława Andersa w Częstochowie, Stowarzyszeniem Solidarność Walcząca we Wrocławiu oraz Stowarzyszeniem Federacji Młodzieży Walczącej.
Wystawa przedstawia zaangażowanie młodzieży szkół średnich w podziemną działalność antykomunistyczną w PRL na przykładzie powstałego na początku 1985 r. Młodzieżowego Komitetu Oporu. Uczniowie szkół średnich Wrocławia (Zespół Szkół Mechaniczno-Elektrycznych oraz I i II LO, potem i innych szkół), którzy powołali MKO, wydawali od marca 1985 r. podziemny biuletyn „Szkoła Podziemna" (od listopada 1986 r. pt. „Szkoła"), kolportowali wydawnictwa niezależne, organizowali akcje ulotkowe, malowali na murach hasła antypaństwowe.
Wspomagali tym podziemną „Solidarność", ale rola przybudówki „Solidarności" nie wystarczała im, chcieli mieć wpływ na zmiany w szkole, a przynajmniej dać dyrektorowi do zrozumienia, że nie wolno traktować uczniów jak bydło. Kiedy zwolniono ze szkoły jednego z kolegów zaangażowanych w MKO, Grupa Wykonawcza MKO na klatce schodowej i drzwiach odpowiedzialnego za to dyrektora szkoły wymalowała hasła – „Tu mieszka czerwona świnia".
Międzyszkolny Komitet Oporu podejmował liczne akcje protestacyjne w szkołach – tzw. ciche przerwy. Odbywały się one w rocznicę wprowadzenia stanu wojennego 13 grudnia i pacyfikacji kopalni „Wujek" 16 grudnia 1981. W tych dniach uczniowie przychodzili do szkół ubrani na czarno i milczeli w trakcie wielkiej przerwy. 13 grudnia 1986 r. zakłócono koncert w Hali Ludowej, rozpylając mocno śmierdzący kwas masłowy. Upamiętniano także rocznice zbrodni katyńskiej, zamordowania Grzegorza Przemyka. 2 maja 1986 r. „cichą przerwę" zorganizowano na rzecz uwolnienia przewodniczącego „Solidarności" dolnośląskiej Władysława Frasyniuka.
Organizowano biblioteczki wydawnictw niezależnych oraz różne formy samokształcenia młodzieży, w tym obozy letnie. Aby soboty uwolnić od zajęć lekcyjnych, blokowano zamki w drzwiach, 28 marca 1987 r. ogłoszono bojkot lekcji, w którym wzięło udział ponad 3 tys. uczniów.
W maju 1988 r. MKO wspierał strajkujących robotników malując hasła na murach, rozrzucając ulotki oraz organizując wiece poparcia w szkołach. Pod hasłem „Komuna precz ze szkół" przebiegała manifestacja MKO we Wrocławiu w dniu 25 listopada 1988 r. Zgromadziła ona około 1,5 tysiąca uczestników – uczniów szkół średnich i została rozpędzona przez ZOMO.