Instytut Pamięci Narodowej w Katowicach

27 czerwca 2013 r. w siedzibie oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach (ul. Józefowska 102) odbyła się konferencja edukacyjna „Gen. Władysław Sikorski – wojskowy i polityk” dla pracowników Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w Katowicach i jednostek podległych. To wydarzenie otwiera trzecią edycję cyklu przedsięwzięć OBEP Katowice realizowanego w ramach programu edukacyjnego „Dziedzictwo pokoleń”. Celem spotkania było merytoryczne przygotowanie funkcjonariuszy do realizacji programu. W ramach konferencji pracownicy OBEP Katowice przedstawili referaty: dr Grzegorz Bębnik – „Gen. Sikorski – wojskowy i polityk”, Tomasz Gonet zaprezentował publikacje na temat gen. Sikorskiego dostępne po polsku, dr Kornelia Banaś omówiła scenariusz wystawy, warianty jej prezentacji, katalog i folder dot. gen. Sikorskiego. Andrzej Sznajder zapoznał uczestników spotkania z najnowszą aplikacją dotycząca miejsc represji komunistycznych, udostępnioną przez katowicki oddział IPN posiadaczom telefonów komórkowych.

Podczas spotkania podsumowano ponadto drugą edycję programu, która dotyczyła deportacji Górnoślązaków do ZSRR w 1945 r. W drugim etapie programu we wszystkich szesnastu jednostkach penitencjarnych okręgu katowickiego (7 zakładów karnych i 9 aresztów śledczych) odbyła się prezentacja wystawy, którą zwiedziło w sumie niemal 2,5 tys. osadzonych, prawie 400 wzięło udział w prelekcjach i wykładach historycznych.

W ramach szkolenia dla koordynatorów projektu z ramienia Służby Więziennej pracownicy naukowi IPN zapoznali funkcjonariuszy z ofertą edukacyjną dotyczącą tej tematyki, przygotowując tym samym do samodzielnej realizacji projektu w jednostkach.

W ramach szkolenia dla koordynatorów projektu z ramienia Służby Więziennej pracownicy naukowi IPN zapoznali funkcjonariuszy z ofertą edukacyjną dotyczącą tej tematyki, przygotowując tym samym do samodzielnej realizacji projektu w jednostkach.

Do drugiego etapu realizacji projektu, prezentacji wystawy „Głosy wywiezionych”, przystąpiono w czerwcu 2012 r. W każdej z szesnastu jednostek penitencjarnych okręgu katowickiego przez kilka dni była prezentowana wystawa plakatowa, odbywały się wykłady z historykami, pracownikami naukowymi IPN oraz prelekcje wychowawców – koordynatorów programu. Skazani mieli również możliwość obejrzenia filmu dokumentalnego „Przemilczana tragedia 1945” (IPN Katowice, 2004) oraz dostęp do literatury przedmiotu. Praktycznie każdy osadzony, przebywający w czasie prezentowania wystawy w jednostce penitencjarnej, mógł uczestniczyć w jednej z dostępnych form programu, choć sam udział był dobrowolny. Taką możliwość miały również osoby tymczasowo aresztowane. Zarówno koordynatorzy programu, jak i osadzeni, w swoich wypowiedziach podkreślali nie tylko walor edukacyjny projektu, ale również jego wydźwięk emocjonalny. Dziś, z perspektywy dwuletniej współpracy w realizacji programu Dziedzictwo Pokoleń, można uznać, że ta forma oddziaływań resocjalizacyjnych przynosi wymierne efekty. Skazani podkreślają, że sami zaczynają sięgać po materiały historyczne, są bardziej ciekawi i otwarci na najbliższe otoczenie, mają poczucie większej tożsamości z regionem, w którym żyją. Podejmują się refleksji nad własnym życiem i wyborami, których dokonali. Realizacja projektu jest również dużym wyzwaniem dla kadry penitencjarnej, dla wychowawców prowadzących projekt, zarówno pod względem organizacyjnym, jak i merytorycznym, ale bardzo korzystnie wpływa na relacje pomiędzy wychowawcami, pedagogami a ich podopiecznymi. Udział w projekcie to także swoista lekcja poznawania siebie w relacji z podopiecznym. Tworzy się nowa perspektywa, która pozwala zauważyć to, czego wcześniej widać nie było. Dając skazanym możliwość obcowania z żywą historią, w której zaklęte są ludzkie losy, budujemy przestrzeń wypełnioną ich emocjami. Później przychodzi czas na ich lepsze rozumienie oraz konstruktywne radzenie sobie z nimi. Dla wychowawcy tymczasem to refleksja, a zarazem świadectwo tego, że „człowiek jest z natury dobry, a tylko czasem zbłądzi”.

16 czerwca 2011 r. w siedzibie katowickiego IPN zostało podpisane porozumienie o współpracy w zakresie readaptacji społecznej więźniów i zapobiegania powrotowi skazanych do przestępstwa. Dokument podpisali płk Mirosław Gawron, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Katowicach, oraz dr Andrzej Drogoń, dyrektor oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach.

W programie:

• 9.00 – 9.30 – Podsumowanie II części projektu poświęconej tematowi deportacji mieszkańców Górnego Śląska do ZSRS w 1945 r.
• 9.30 – 10.30 – dr Grzegorz Bębnik – „Gen. Sikorski – wojskowy i polityk”
• 10.30 – 11.00 – Tomasz Gonet – Publikacje na temat gen. Sikorskiego dostępne w j. polskim
• 11.00 – 11.15 – przerwa
• 11.15 – 11.45 – dr Kornelia Banaś – Scenariusz wystawy, warianty jej prezentacji, katalog i folder
• 11.45 – 12.15 – Andrzej Sznajder – Aplikacja dotycząca miejsc represji komunistycznych
• 12.15 – 13.00 – zakończenie konferencji, sprawy organizacyjne